ana sayfa    ekonomi, iktisat    mortgage

ingilizce'de "mortgage" olarak bilinen, basında ve halk arasında "kira öder gibi uzun vadeli ev satın alma sistemi" olarak bilinen ipotekli konut finans sistemi, gayrimenkul edinmede kullanılan finansman yöntemlerinden birini ifade etmek için kullanılan bir terim. türk dil kurumu (tdk) kelime manası ''tutu, ipotek, rehin'' anlamına gelen ''mortgage'' kelimesi yerine ''tutulu satış''ı öneri ediyor.

sistem genel olarak konut sahibi olmak isteyenlere finans kuruluşlarınca, konut üstünden tesis edilecek ipotek karşılığında 15 ile 30 yıl gibi uzun vadeli konut kredilerinin kullanılması temeline dayanıyor.

sistemin bir başka tanımı şöyle de yapılabilir. ipotekli konut finansman sistemi, kredi, finansal kiralama ve benzeri finansal işlemler yoluyla konut alımı, konutların tazelenmesi ve güçlendirilmesi için ipotek teminatlı kaynak kullandırılması anlamına geliyor.

banka, müşteri adına müşterinin talep ettiği bir gayrimenkulü peşin olarak satın alarak mülkiyeti müşteriye devrediyor. ancak müşterinin bankaya borcunun karşılığı olarak mülk ipotek ediliyor. müşteri bankaya borcunu belli bir ödeme planına göre, önceden belirlenmiş bir vade sonuna dek aylık ödemelerle kapatıyor.

uzun vadeli olarak insanları konut sahip yapmayı hedefleyen ipotekli konut finansman sistemi, ingilizce adıyla "mortgage" ya da, kira öder gibi uzun vadeli ev satın alma sistemi 2005'in ocak ayından başlayarak hükümetin gündemine alındı. çalışmalar doğrultusunda sistemin yasal zemine oturtulması amacıyla her şeyden önce sermaye piyasası kurulu tarafından ilgili yasa taslağı hazırlandı ve bu yasa taslağı ile vatandaşların uzun vadede, daha iyi koşullarda konut alabilmesi ve türkiye'ye özgü modelin işlemesi için "ipotekli konut finansmanı anonim ortaklığı"nın kurulması karara bağlandı.

ancak her ne kadar sistem hakkında çalışmalar hız kazandıysa da yine de "mortgage"ın ne olduğu, türkiye'de nasıl uygulanacağı, kimlerin bu mekanizmadan yararlanacağı ve kimlerin yararlanamayacağı, sistemin tam olarak ne vakit yürürlüğe gireceği, sağlayacağı kolaylıklar/avantajlar ve türkiye'de yıllardır uygulanan banka konut kredisi sistemi ile arasındaki değişiklikler nelerdir gibi soruları da beraberinde getirdi.
dolayısıyla husus hakkında bilinenlerin görsel ve yazılı basında çıkan haberler ile sınırlı olduğunu gözönünde bulundurarak 2004'ün gündemine oturan ve üstünde hummalı çalışmaların halen devam ettiği mortgage sistemi'ni daha ayrıntılı ele alan bir dosya hazırladık.