bi - polar (manik depresif)

bipolar bozukluk ( manik depresif hastalık ) nedir

bu hastalık tüm dünyada 50 kişiden birini etkileyen ve nispeten sık görülen bir bozukluktur. bipolar bozukluğu olan kişi, sıklıkla duygu halinde aşırı yükselmelerden ( duygu durum yükselmesi veya para harcama, gelişigüzel cinsel ilişki veya tehlikeli araba kullanma) manik dönem sırasında öfke, aşırı şüpheci ve hatta saldırgan davranış hiç de nadir değildir.

çok şiddetli mani dönemlerinde, kişi hezeyanlar (örn; yanlış inançlar) yada varsanılar (örn; sesler duyma veya görüntüler görme) gibi psikotik belirtiler yaşayabilir.

mani belirtileri her bireyde değişik olmaktadır.
en sık görülen mani belirtilerden bazıları şunlardır;

çok enerjik olma
kolayca sinirlenme
çok az uykunun yeterli olması
her zamankinden ve herkesten daha önemli olduğunu hissetmesi
zihnin yeni ve heyecan verici fikirlerle dolması
daha konuşkan olma
aşırı harcama
kişiliğine özgü olmayan davranışlarda bulunma

depresyon

bipolar bozuklukta depresif duygudurum herkesin derhal her gün yaşayabileceği üzgün ve isteksiz olma durumundan farklıdır.

bipolar depresyonda, depresif duygular olağan üzüntülerden daha ağırdır,; daha uzun müddet devam eder ve kişinin günlük etkinliklerini yerine getirmesini zorlaştırır.

depresyonu olan kişiler, çoğu vakit iştahta değişiklik, uyuyamama veya aşırı uyuma ya da enerji azlığı gibi fiziksel belirtilerin eşlik ettiği hüzünlü bir duyguduruma sahiptirler. bundan başka, dikkatlerini toplamakta, karar vermekte zorluk yaşayabilir, huzursuz hissedebilir veya sakin şekilde oturamayabilirler.

umutsuzluk ve çaresizlik duyguları bipolar depresyon sırasında yaygındır ve hastalar geleceğe ait son derece negatif düşüncelere sahip olabilirler. bundan başka aile ve arkadaşlarından uzaklaşabilir ve yıkanma hatta evden dışarı çıkma gibi olağan günlük aktiviteleri bile yerine getirmeyebilirler. bipolar depresyon sırasında intihar ve ölüm düşünceleri de sık görülür. bipolar bozukluğu olan kişilerin yaklaşık %25 - 50 si en az bir kez intihar girişiminde bulunmaktadır.

en sık görülen mani belirtilerden bazıları şunlardır;

uyuyamama veya aşırı uyuma
suçluluk duygusu
azalmış enerji
zevk alma veya ilgi kaybı
dikkatini toplamakta güçlük
huzursuzluk ya da ajitasyon
iştahta artma ya da azalma şeklinde değişiklik
ölüm veya intihar düşünceleri

karma dönemler nedir?

karma dönemler, bir kişide tıpkı zamanda ortaya çıkan mani ve depresyon belirtileri bileşimini tanımlamak için kullanılan bir terimdir. örneğin bir karma dönem çoğu vakit gerginlik ve huzursuzluk, kaygı, diken üzerinde olmak, fikir uçuşmaları, dürtüsellikte artış, çökkün veya isteksiz duygudurum ve intihar düşüncelerini içerir. bir karma dönem sırasında, bir manik dönemde olduğu gibi coşkulu veya huzursuz hissedebilir, ancak tıpkı zamanda gücü her şeye yeten biri gibi değil, aşırı hassas ve çökkün hissedebilir.

bu bozukluk vakit içerisinde nasıl gelişir?

mani ve depresyon dönemlerinin vakit ve sayısı her kişide farklılık gösterebilir. mani ve depresyon dönemleri birkaç gün sürebileceği gibi aylarca de devam edebilir. vakit geçtikçe dönemler sıklaşır; dolayısıyla de bozukluğun müddeti uzadıkça dönemler arasındaki müddet kısalmaktadır.

bipolar bozukluğu olan kişilerin çoğu hayatları boyunca yaklaşık 8-10 kere mani ve depresyon dönemi yaşamaktadır. ancak bazı kişiler daha sık hastalık dönemi yaşayabilmektedir. 12 aylık bir dönem içerisinde 4 veya daha fazla dönem yaşayan kişilerin "hızlı döngülü" bipolar bozukluğu oldu söylenir. bipolar bozukluğu olan kişilerin %15-20 sinde hızlı döngülü hastalık tablosu gelişir.

bipolar bozukluk tedavi edilebilirmi?

diyabet ve kalp hastalığı gibi, bipolar bozukluk da tedavi edilebilen bir hastalıktır. bipolar bozukluğun mani ve depresyon belirtilerini kontrol altına alabilen ya da önleyebilen etkili tedaviler bulunmaktadır. bunun yanı sıra, araştırmalar tedavi sürecini devamlı olarak arttırmaktadır.

bipolar bozukluk nasıl tedavi edilir?

bipolar bozukluğun esas tedavisi ilaçlarla yapılır. çoğu vakit hem manik hem depresif belirtileri kontrol altına almak için tek ilaç yeterli olmayabilir dolayısıyla birden çok ilaç kullanılması gerekebilir. ilaç tedavisinin esas amacı manik ve depresif dönemlerin sayısını azaltmaktır. hastanın dönem sayısı ne kadar fazla olursa, belirtilerin tedaviye dirençli hale gelmesi ihtimali o kadar artacaktır.

bir diğer tedavi biçimi ise psikolojik tedavi veya psikoterapi dir. bu genelde "konuşma tedavileri" olarak adlandırılır ve bipolar bozukluğu olan kişilere büyük yarar sağlayabilir. psikoterapi ilaç tedavisiyle birlikte kullanıldığında, kişinin ve ailenin bu bozukluğu anlamalarına ve yaşamlarını tekrardan kurmalarına yardımcı olmaktadır.

doktorlar bipolar bozukluğun tedavisinde iki önemli evre olduğunu kabul ediyor;

- akut ya da kısa süreli tedavi ve
- idame tedavisi ya da koruyucu tedavi

tedavinin akut evresinde amaç, manik, depresif ya da karma dönem belirtilerinin tedavi edilmesidir. idame tedavisi, sonraki dönem ya da nüksleri önlemek amacıyla tedavinin daha uzun süreli devam ettirilmesi demektir.

bipolar bozukluğu tedavi etmek için hangi ilaçlar kullanılır?

bipolar bozukluğu tedavi etmek için başlıca 3 tip ilaç kullanılır. duygudurum dengeleyicileri, antidepresanlar ve antipsikotikler. uyku sorunlarında yardımcı olmak ya da anksiyete ve panik atakları gibi diğer sık rastlanan problemleri tedavi etmek amacıyla başka ilaçlar da yazılabilir.

bipolar bozukluğun bütün evrelerinde, belirtileri kontrol altına almak için birden çok ilaç kullanımı ya da vakit içerisinde dozun değiştirilmesi de sık görülen bir durumdur. bunun sebebi, belirtileri kontrol altına almak için tek ilacın yeterli olmaması ve belirtilerin hastalığın evresine göre farklılık göstermesi olabilir.

bi - polar (manik depresif)

yorum ekle