marmara bölgesi
yurdumuzun coğrafya bölgelerinden biri de marmara bölgesi'dir. trakya'yı ve anadolu'nun marmara denizine komşu olan bölümlerini içerisine alır. karadeniz ve ege bölgeleri arasında, tabiat koşulları ve ekonomik hayat bakımından bir geçit alanıdır. asya topraklarımızın, avrupa'daki topraklarımızla birleştiği bölge burasıdır.
yüzey şekilleri: marmara bölgesi, yüzey biçimleri bakımından sade bir görünüştedir. genel olarak, buradaki dağlar, ne fazla yüksek, ne de kuzey anadolu ve güney anadolu dağ sıralan gibi, sürekli sıralar halindedir. bölgenin doğusunda, kuzey anadolu dağlarının bir kaç sıra durumunda marmara denizine doğru ilerledikleri görülür (kocaeli dağları, samanlı dağları, mudanya tepeleri gibi). güneydoğuda tepelik bir alan çanakkale boğazına doğru devam eder. trakya yarımadasın da da, kuzeydoğu kıyılarında ıstranca dağları uzanır. güney taraflarında ise tekir dağlarıyer alır.
kıyılar; marmara bölgesi, kıyıları ve denizleri ile yurdumuzun önemli yerlerinden biridir. burası, üç denizin, karadeniz, marmara denizi, ege denizi'nin birbiri ile birleştiği bir bölgedir. bölgenin kuzey kıyıları, karadeniz e olan kıyılarıdır. güneybatıdaki kıyıları da ege denizine olan kıyılandır. bu arada, trakya yarımadası ile, anadolu'nun marmara denizine bakan kıyıları, marmara denizi ile çevrilidir.
marmara denizi, kuzeyde istanbul boğazı ile karadeniz'e, güneybatıda çanakkale boğazı ile ege denizi ve akdeniz'e açılır. karadeniz'den atlas okyanusuna, akdenize geçmek zorunda olan gemiler, istanbul boğazı, marmara denizi, çanakkale boğazı yolu ile ege denizi ve akdenize geçmek mecburiyetindedirler. bu yüzden, bu iki boğaz, karadeniz'in kapıları özeliğindedir. marmara denizinin karadeniz'e ve marmara denizinin kuzeyine bakan kıyıları, fazla girintili çıkıntılı değildir. güney kıyılarında ise, girinti - çıkıntı olabildiğince fazladır. bu kıyılarda izmit, gemlik, bandırma körfezleri, samanlı ve kapıdağ yarımadaları yer alır.
istanbul boğazı: marmara bölgesinin en önemli yeridir, istanbul boğazı, tabiat güzellikleri bakımından türkiye'nin en hoş yeri olmak özelliğini kazanmıştır. bu boğazın iki yakasında modern yollar ve yapıları ile yer alan istanbul şehri, türkiye'nin en kalabalık ve en hoş şehridir. eskiden osmanlı imparatorluğunun başşehri idi. bu yüzden, camileri, müzeleri ve pek çok tarihî yapıları ile bir tarih hazineleri ve tabiat güzellikleri şehridir. yabancı turistlerin ve vatandaşlarımızın, bilhassa yaz aylarında gittikleri bir dinlenme şehri özelliğini taşır.
çanakkale boğası: uzun bir boğaz olarak dikkati çeker. marmara denizini, ege denizi ve akdeniz'e birleştirir. birinci dünya savaşında, düşman germilerinin, istanbul'a girmek için geçmek diledikleri yer olmuş, fakat düşmanlar, kahraman türk askerlerinin destanlara husus olan savunmaları ile ileri gidememişlerdir. büyük atatürk, çanakkale boğazındaki kahramanca savaşları ile, anafartalar kahramanı sanını almıştı.
akarsular: marmara bölgesinde başlıca iki büyük akarsu vardır. susurluk nehri, anadolu tarafındadır. birkaç çayın birleşmesinden meydana gelmiştir. marmara denizine dökülür. ergene suyu, ıstranca dağlarından çıkar, bulgaristan'dan gelerek türk - yunan sınırını çizen meriç nehrine katılır ve ege denizine dökülür.
göller: marmara bölgesinde, bilhassa anadolu taraflarında bir çok göl vardır. sapanca, îsnik, ulubat, manyas gölleri, tatlı su gölleridir. bazılarında hoş balıklar bulunur. trakya tarafında da, istanbul yakınlarında terkos, büyükçekmece, küçükçekmece gölleri vardır.
iklim: marmara bölgesi, iklim bakımından da bir geçit yeridir. marmara kıyılarında, akdeniz ikliminin tesirleri devam eder. buralarda yazlar sıcak, kışlar ılık geçer. bu yüzden buraları zeytinlikler ,bağlar, bahçeler örter. bölgenin karadeniz kıyılarında ise, iklimin yazları daha serin ve nemli, kışları daha soğuk olduğu görülür.
kıyılardan içerlere gidildikçe, iklim sertleşir. trakya'nın iç kısımlarında, çok sert geçen kışlar olur.
nüfus ve şehirler: marmara bölgesi, türkiye'nin kalabalık bölgelerinden biridir .bazı bölümleri de, türkiyenin en kalabalık yerleridir. şehir ve kasabaların sayısı da fazladır. 21 şehrin nüfusu, 10.000 i geçer. bunlar arasında dördünün nüfusu 100.000 i aşar.
birininki 100.000 in (bursa,), birininki de milyonun (istanbul) üstündedir.
burada, türlü ürünler yetiştiği için, halkının tuttuğu işler de çeşitlidir. tarla ve bahçe ürünleri yetiştiriciliği önemli yer tutar. zeytincilik de büyük önem taşıyan bir uğraşıdır. bu arada hayvancılık, esnaflık, tüccarlık, balıkçılık, işçilik bu bölgede yaygın olan mesleklerdendir.
türkiye'nin en büyük şehri olan istanbul, marmara bölgesindedir. ayrıca bursa, balıkesir, izmit, edirne, adapazarı, tekirdağ, kırklareli, çanakkale, bilecik, adapazarı, gemlik, bandırma önemli şehirler arasındadır.
ürünler: marmara bölgesinde geniş ovalar vardır. bu bakımdan tahıl ekimi, bahçecilik, meyvecilik mühimdir. buğday, patates, pancar ekimi, üzüm ve beytin yetiştiriciliği, büyük önem taşır. bu arada, hayvancılık ve hayvan ürünleri de (peynir) önemli bir gelir kaynağı dır.
madenler, fabrikalar: marmara bölgesinde önemli bir maden kaynağı yoktur. istanbul yakınlarında ve biga yarımadasında linyit ocakları yer alır. fakat, marmara bölgesi, bilhassa, fabrikaların çokluğu ile, bir endüstri bölgesi olmak özelliğini kazanmıştır. çeşitli dokuma fabrikaları (istanbul ve bursa'da) cam fabrikaları (istanbul ve gebze'de) kâğıt fabrikaları (izmit'te), şeker fabrikaları (alpullu, adapazarı, susurlukta), çimento fabrikaları (istanbul kırklareli, gebze'de), gemi yapım yerleri (izmit, istanbul'da) suni ipek fabrikası (gemlik'te) başlıca fabrikalar olarak dikkati çeker.
yorumlar
yorum ekle