psikoloji

adams ın denklik teorisi
motivasyon konusunda ortaya atılan süreç teorilerinden (process theories) olan adams'ın (1963) teorisi (adams equity theory) festinger'den hareketle üretilen denge teorilerine dayanmaktadır. burada, bireyin belirli bir davranışı yapması için, psikolojik gerilim durumunu giderme eğilimi temel alınır. adams'a göre bireyler, genel olarak bir denklik durumu...

adet öncesi gerginlik
bir çok kadının yaşadığı menstruasyon öncesi gerginlik esasında genel ruhsal yapımızın da bir yansıması olarak karşımıza çıkar. adet öncesi dönemde başlayıp mensin başlamasından sonraki birkaç güne kadar devam eden bu durum şayet tedavi edilmezse büyük olasılıkla bundan sonra da devam edip gidecektir. derhal her hanım adetlerinden önceki birkaç günü ger...

agorafobi
agorafobi, panik atağı ya da panik atağında görülen belirtilerin ortaya çıkabileceği ve bu belirtiler ortaya çıkarsa kendisine gereken yardımın ulaşmayacağı korkusu nedeniyle bazı yerlerden ve durumlardan kaçınmadır. yalnız olarak evde kalamama, yalnız olarak dışarı çıkamama, bir araçla yolculuğa çıkamama ve kalabalık yerlerde duramama agorafobiye örnek...

agorafobi nedir ?
bu da kuruntu nevrozunun başka türlü .bir belirtisidir ve açık alanlarda hastaların kuruntu duymalarına yol açar.

ağrı bozukluğu
kişide bir ya da daha fazla yerde bedensel bir hastalık ile açıklanamayan ağrılar bulunmasıdır. fakat bedensel bir hastalığa bağlanamayan bir ağrının ağrı bozukluğu olarak nitelendirilebilmesi için ağrının psikolojik bir etmenle ilişkili olması, kişinin hayatını etkileyecek şiddette olması, sosyal ve iş hayatını etkilemesi gerekir.

ahmak dahi nedir ?
aklî gelişmeleri çok geri kalmış bazı kimseler bir yönden olağanüstü yetenek gösterebilmektedirler. örneğin olağanüstü hesap yapma veya hafızalarında tutma yönleri çok kuvvetlidir. bunun için bu gibilere "ahmak dâhi" denmektedir.

ahmak ve aptallar hastanelere yatırılmalı mı ?
bu gibi çocuklardan çoğu, kendilerine uzman kişilerin yardim edebileceği hastanelerde daha mutlu olabilmektedirler. anne ve babalar bu gibi çocukları hastanelere yatırmayı kararlaştırırken ilk önce bu gibi hasta çocuklarının iyiliğini ve sonra da ailenin öteki fertlerinin refahını gözönünde bulundurmalıdırlar.

ahmaklık nedir ?
bu en düşük derecede gelişmiş bir akli durum için kullanılan deyimdir. çocuğun ilk yaşlarında kendisini gösterir. aklî yaş hiçbir vakit ikinci yaşı aşmaz. ı.q. zekâ testleri 25 in altındadır. fizikî biçim bozukluğuna da rastlanabilir ve ispazmoz hallerine sürekli olarak tesadüf edilir. ahmak, ancak yaş epeyce ilerleyince konuşmayı öğrenir ve yalnızca bi...

aile içi sağlıklı iletişim
iletişim esasda konuşmaya dayanır. ancak konuşmak, insan ilişkilerinde yapıcı olduğu kadar yıkıcı da olabilir. karşımızdakini bize yakınlaştırabildiği gibi uzaklaştırabilir de. demek ki iletişim dediğimizde konuşmaktan öte bir şeyden söz ediyoruz.kişisel ilişkilerin sağlam bir esas üstüne kurulması açık iletişimle olur ancak bu insanların başlarından ge...

aile ruh sağlığı birimi
aile üyeleri arasında karşılıklı etkileşim ve ailede yaşanan farklılıklar bireylerin her birinin ruh sağlığına ve sosyal uyumuna etki eder. bozulan uyumu tekrardan sağlamada aile terapilerinden yararlanıyoruz. şu iki taktirde aile terapisi kullanıyoruz:- aile üyelerinden birinin ruh sağlığında sorun olduğunda, - aile üyeleri arasındaki ilişkide bir soru...

akıl hastalıklarında irsiyet
akıl hastalıklarında irsiyet ne gibi bir rol oynar? akıl hastalıklarına irsiyetin ve çevrenin ne derece etken olduğu belirlenmemiştir. bir kişinin şahsiyeti kuşkusuz bir dereceye kadar irsiyetine bağlıdır. bu da bu kişinin bazı durumlara veya bazı olaylara karşı ne gibi tepki göstereceğini tâyin eder. bir kişinin gelişmesinde ve oluşunda çevresinin ...

akıl hastalıklarının oluş oranı ne kadardır ?
duygusal dengesizlik en fazla karşılaşılan akıl hastalığıdır. daha hafif aklî dengesizlikler gelişi güzel bir ölçüye tâbi tutulamaz. çünkü normal yaşamda karşılaşılan hafif duygusal dengesizlikler ve nevroz arasında bir ayırım çizgisi çekmek imkânsızdır. her onda bir kişinin yaşantısı sırasında.bir aklî hastalığa kapılacağı hesap edilmektedir. abd de...

akıl sağlığında cinsellik
akıl sağlığında seks ne gibi bir rol oynar? yeterli seks akıl sağlığının bir parçası olarak kabul edilmektedir. ancak bu durum pekçok kişiler arasında farklı miktarlarda meydana gelir. bir kişinin şuurlu veya şuursuz biçimde sekse karşı davranışlarındaki dengesizlikler ve düzensizlikler duygusal veya aklî düzensizliklere yol açabilir. bundan başka, duy...

akli yetersizliğin anlamı nedir ?
aynı zamanda geri zekâlılık ve aklî gecikme olarak isimlendirilen, aklî yetersizlik, genellikle doğuştan veya çocukluğun ilk yaşlarında oluşan noksan veya kusurlu bir aklî durumdan ileri gelmektedir. bu durum, anlayış ve kavrayışta bir eksiklik, sakatlık ve engel teşkil etmektedir. bu gibilerin muhtelif dereceleri vardır: meselâ, ahmak, aptal, kısmen ge...

akli yetersizlik durumu tedavi edilebilir mi ?
aklî yetersizliğin tedavisi önlemektir. beyin bir kez zedelenmiş ve aklî yetersizlik meydana gelmişse, bu durum düzelmez veya tedavi olunamaz. ancak, bu gibi çocuklara kendilerinde geri kalmış olan aklî kapasiteyi değerlendirme ve geliştirme yolunda büyük , yardımlar yapılabilmektedir. bu yolda yoğun araştırmalar yapılmaktadır. kuvvetle umut edilmektedi...

akli yetersizlik irsi midir ?
genellikle hayır. aklî yetersizliğin irsî olduğu, çok az bazı hastalıklar mevcutsa da, bu hastalıklar çok nâdir olup genel nüfus bakımından önem taşımazlar. aklî yetersizliklerin büyük çoğunluğu kazara gelir. doğumda ileri gelebilecek anormallikler, hastalıklar ,veya enfeksiyonlardan sonra ileri gelebilecek komplikasyonlarla meydana gelme ihtimâlleri ço...

alan teorisi
alan teorisi (fıeld teory), sosyal psikolojinin önemli figürlerinden biri olan kurt lewin tarafından ortaya atılmıştır. lewin, fiziksel alan kavramını (manyetik alan, çekim alanı, vb.), psikolojiye taşıyarak, birbiriyle karşılıklı bağımlı olan ve dinamik bir sistem oluşturan psişik süreçler bütününü ifade eden psikolojik alan kavramını geliştirmiştir. p...

alderfer motivasyon teorisi
bu teori, motivasyon konusunda ortaya atılan içerik teorilerinden biridir. motivasyonu, ihtiyaçlara sıkıdan bağlı gören alderfer (1969), üç grup gereksinim ayırdeder: varoluşsal gereksinimler (maddi ve fizyolojik plandaki esas ihtiyaçlar; beslenme, ücret, iş koşullan, vb. tarafından doyurulan ihtiyaçlar); sosyallik gereksinimleri (anlamlı sosyal ilişkil...

alkol ve madde bağımlılığı
alkol kullanımı      alkolü günümüzde stres atmak, duygudurumumuzu değiştirmek veya eğlenmek için kullanırız. ergenler de ise merak , özenti ve kendini kanıtlama alkol kullanımında başta önemli nedenlerdir. bu , arada bir seyrek kullanımlar bir müddet sonra sıklaşmaya ve ilerledikçe karşı konulmaz bir alkol tüketimine döner. bu ...

anoreksiya nervoza
genellikle 12-18 yaşları arasında başlar ve şişmanlama korkusu yüzünden aşırı zayıf kalma çabaları ile belirlidir. hasta, beklenenin altında bir vücut ağırlığına sahip olmasına karşın kilo almaktan veya şişman biri olmaktan aşırı derecede korkar. hasta bilinçli olarak yememekte ve zayıf kalmada direnir. anoreksiya nervozanın, aşırı yemesi olan (bulimik)...

aptal (bön) nedir ?
bu aklî yetersizlik durumu ahmaklıktan bir derece üstte kabul edilmektedir. bu gibi hastalar geç gelişir, konuşma kabiliyetleri çok ilkel kalır ve başka imkânlar hiç gelişemez. konuşmaları az olmakla beraber bu gibilerine çok az şey öğretmek olası olup, kendilerine basit görevler verilebilir ve yaptırılabilir. zekâ yaşları iki ile yedi arasında değişir....

asabi çöküntü nedir ?
asabi çöküntü teriminden ne anlaşılmaktadır? bu terim gelişi güzel duygusal veya aklî düzensizlik için kullanılmakta olduğundan kesin bir tarifi yoktur.

aşılama teorisi
tutum değişimi ve propaganda alanında mcguire (1964) tarafından ortaya atılan bir teoridir. tek yönlü iletişime nazaran, çift yönlü iletişimin daha etkili olduğu yönündeki araştırma neticelerine dayanan bu teori, hastalıklara karşı insan vücudunun direncini artırmak için biraz zayıflatılmış mikrop zerk etmenin yararlı olduğu biçimindeki biyolojik bir ol...

atıf teorileri
çeşitli yazarlar tarafından atıflar konusunda ortaya atılan teorik yaklaşımlar bazı bakımlardan farklılaşmaktadır. bu konuya dikkat çeken kelley ve michela (1980), söz konusu yaklaşımları iki gruba ayırmışlardır: atıf teorileri ve atıfsal teoriler.atıf teorileri (aitribuıion theory), insanların diğerlerinin veya kendilerinin davranışlarım açıklarken han...

bağlanma teorisi
kişiler arası çekim ve ilişkilerin dinamiği konusunda ortaya atılan teorilerden biri olan bağlanma teorisi (attachment theory), anneye veya rahatlatıcı bir başka figüre bağlanmanın, çocuğun hayatını sürdürmesinde önemli bir fonksiyonu olduğunu savunmaktadır. bu yaklaşımdaki sosyal psikologlara göre (bowlby, ainsworth, vb.), bazı kişilerle sıcak-yakın il...

beliren norm teorisi
beliren norm teorisi (emergent norm theory), kolektif davranışların açıklanmasını husus almaktadır. le bön tarafından sosyal bulaşma ve kolektif histeri terimleriyle açıklanan kitle psikolojisinde önemli bir adım sayılabilecek bu yaklaşım turner ve killian (1957) tarafından geliştirilmiştir.bu teoriye göre, kitlelerin homojenliği iddiası bir illüzyondur...

beyin ve davranış
beynin nasıl öğrendiği konusunda son yirmi yıl içerisinde enteresan gelişmeler oldu. beyninin her iki lobundan biri alınan hastalar üstünde gerçekleştirilen çalışmalar hızlı öğrenme ve hafıza eğitimi metodlarında çığır açtı.bunca gelişmelere karşın beyin, hâlâ insan vücudunun çalışması ile ilgili en az şey bilinen organı olma özelliğini koru...

bilişsel çelişki teorisi
1950'li yıllarda festinger (1957) tarafından geliştirilen bu teori, bilişsel harmoniyi husus almaktadır ve insanların, bilişsel planda çelişki yaratan biliş, duygu ve davranışlardan kaçındıklarını, biliş unsurları arasında bir tutarlılık oluşturmaya ve mevcut tutarlılığı korumaya çaba harcadıklarını ön görmektedir.bilişsel çelişki, günlük hayatımızda ol...

bilişsel öğrenme yaklaşımı
bilgiyi işleme kuramı anlamalı sözel öğrenmede içsel, bilişsel süreçleri anlamaya ve tanımlamaya odaklaşmıştır. bu kuram iki esas öge üstünde durur. bunları duyusal kayıt, kısa süreli bellek ve uzun süreli belleği içeren yapılar ve kodlama, tekrarlama, geri getirme gibi bilişsel süreçlerdir.çevre bilgi işleme sisteminde girdi kaynağıdır. görme, işitme, ...

bilişsel teori
psikolojide bilişsel teori, davranışların açıklanmasında düşünce, beklenti, tutum, şema, prototip, temsil, atıf ve benzeri içsel süreçleri esas alan teorik bir perspektiftir. bu yaklaşımın esas anlayışına göre insanlar çevrelerinde karşılaştıkları uyaranların algılanmasında ve yorumlanmasında aktiftirler.bu başlık altında, birbirlerinden az çok değişik ...