tarihte ilkler

ilk film
fransız asıllı amerikalı louis aime augustin le prince tarafından gerçekleştirildi. de prince, karısının sanat öğretmenliği yaptığı new york sağırlar okulu'nda hareketli fotoğrafik görüntülere ait bazı araştırmalar yapıyordu. kızı m.le prince, 1885 yılınd...

ilk aktör
dekor ve kostüm kullanılarak çekilen bir film de kamera karşısına geçen ilk aktör, "kraliçe mary'nin idamı" filminde kraliçe mary'- yi oynayan bay r.l.thomas'dır. raff and gammon şirketi tarafından alfred clark yönetiminde, 28 ağustos î895'te new yersey e...

ilk patlayıcılar
ilk patlayıcı madde olan barutu kimlerin bulduğu kesin olarak saptanamamakla birlikte, 10. yüzyılda çinliler, 13. yüzyılın sonundan başlayarak de araplar tarafından kullanıldığ. biliniyor. avrupa hakkında araştırmalarda rastlanılan ilk kayıt ise, 1314 yıl...

ilk elektromıknatıs
danimarkalı fizikçi hans christian oersted, 1820 yılında bir telden geçen elektrik akımının telin yakınındaki pusulanın ibresini oynattığını gördü. böylece elektrikle manyetizm arasında bir ilişki olduğunu anladı. oersted' in bu buluşu üstüne pekçok bilim...

ilk elektroliz
pillerle ilgili çalışmalarını sürdürdüğü sıralarda, ingiliz kimyager humpry davy, elektroliz olayını da keşfetti. davy, kimyasal bileşkelerin, elektriksel çekim sayesinde bir arada tutulabildiğini anlamıştı. tıpkı bileşkelerin yine elektrik aracılığıyla b...

ilk kalp elektrosu e k g
kalbin vuruşları, kalp kaslarındaki voltaj değişimlerinden kaynaklanır. vücudun iki noktasından deriye bağlanacak bir voltmetreyle bu değişimler algılanabilir. kalpteki bu elektriksel olay ilk kez 1903 yılında leyden üniversitesi'nde hollandalı hekim will...

ilk ekometre
ses dalgalarının yardımıyla, okyanusların derinliklerini ölçmeye ve belirli derinliklerde neler bulunduğunu anlamaya yarayan ekometri yöntemine yönelik çalışmalara, 1912 yılında titanik gemisinin bir buzdağına çarparak 1513 yolcusuyla birlikte sulara gömü...

ilk yürüyen merdiven
yürüyen merdivenin ilki, new york'ta 15 mart 1892'de jesse w.reno tarafından yapıldı. ilk kez kullanıldığı yer ise, coney island'- dır. 1896 sonbaharında old iron pier'e monte edilen yürüyen merdiven, her biri 10 santim genişliğinde ve 60 santim uzunluğun...

ilk arkadaş bulma bürosu
"eskort servisi" de denilen arkadaş bulma bürolarının ilki, 1937 yılında londra'da "s.o.s." adıyla bayan horace farquharson tarafından açıldı. büyük bir gizlilik içerisinde hizmet verilen bu büroda, ücretler bulunmakta olan arkadaşın niteliklerine göre de...

ilk moda fotoğrafları
ilk kez 1891 yılı aralık ayında, paris'te yayınlanan moda gazetesi "la mode pratique" de çıktı. fotoğraflar, özel bir teknikle çift, renkli olarak basılmıştı. ertesi yıl derginin "fashions of today" adıyla londra'da yayınlanan ingilizce baskısında, ingili...

ilk fan kulüp
herhangi bir sanatçının hayranlarını bir araya getiren fan kulüplerin ilki, "the keen order of wallerites" adıyla londra'da kuruldu. dönemin tanınmış aktörlerinden lews waller'i sevenlerce kurulan kulübün, büyük bir olasılıkla 1900-1901 yıllarında açıldığ...

ilk esperanto kitap
lingvo internacia adını taşıyan ilk esperanto kitap, 1887 yılında varşova'da dr. ludoviç zamenhof adlı rus tarafından yayınlandı. dr. esperanto takma adıyla kitabını bastıran zamenhof, 1859 yılında bielostock adlı kasabada dünyaya geldi. bu kasabanın saki...

ilk silgi
çok geniş bir kullanım alanı bulunmakta olan silgiden ilk kez 1770 yılında söz edildi. o yıl, londra'da, "familiar introduction to the theory and practice of perspective" adlı bir kitap yayınlandı. kitabın yazarı joseph priestley, kitaba yaptığı ekte şu ş...

ilk eşit işareti
( = ) olarak gösterilen ilk eşit sinyali, 1557 yılında londra'da robert recard adında bir oxfordlu tarafından kullanıldı. recard o yıl yayınladığı "the whetstone of witte" adlı cebir kitabında, eşit kavramını ( = ) sinyali ile simgeledi. neden başka bir ş...

ilk zarf
ingiltere'de sir james ogilvie, 16 mayıs 1696 günü sir william turnbull' a yazdığı mektupta ilk kez bir zarf kullandı. halen ingiliz arşivlerinde bulunmakta olan bu zarf, 11x7.5 santim ebadındaydı. 1830 yılında, ingiltere'nin brighton kentinde s.k.brewer ...

ilk ansiklopedi
1559 yılında basle'de encyclopaedia seu orbis disciplinarum adıyla yayınlanan kitabın, dünyadaki ilk ansiklopedi olduğu bilinir. yazarı paul scalich idi. kitabın adı, "bir daire içerisinde öğrenmek" anlamına geliyordu. içerisindeki hususların alfabetik bi...

ilk iş bulma servisi
dünyada kayda geçen ilk iş bulma servisi, 4 temmuz 1631 günü, paris'te, "bureau d'adresse" adı altında, theophraste renaudot tarafından açıldı. eleman arayan işverenlerin müracaatlarında, kendilerinden bir miktar ücret alınıyordu. iş arayanlardan da, eğer...

ilk elektrik santrali
gerek kamu, gerekse özel kesim için elektrik üreten ilk elektrik santralı, 1 ekim 1881'de wey nehri üstünde kuruldu. "central power station" adlı bu hidroelektrik santral, calder ve barrett tarafından kurulmuştu. işletmeci-. liğini de bu iki isim yürütüyo...

ilk asansör
yolcu taşıyan ilk asansör, 1743 yılında versailles sarayı'nda, kral xv. louis'nin özel dairesine monte edildi. kral, ikinci katta metresi bayan chateauroux için bir daire hazırlatmıştı. kendi dairesi ise bir alt kattaydı. canı istediğinde basitçe ve çabuk...

ilk ışıklı reklamlar
londra'da yayınlanan "the electrician" adlı derginin 31 aralık 1881 tarihli sayısında, willing's electric signs şirketinin bir ilanı vardı. bu ilanda, elektrikle reklam panoları, tabelalar, vitrin süslemeleri yapılabileceği duyuruluyordu. 1882 yılında, w....

ilk elektrik motoru
pratik olarak kullanılabilecek ilk elektrik motorunun patenti, 25 şubat 1837 günü thomas davenport tarafından alındı. davenport, aynı yıl 50 librelik iki motor yaptı. biri, demir ya da çelik üstüne 1/4 inçlik delikler açmak için kullanılıyordu. her iki mo...

ilk kubbe
üç boyutlu kemer de diyebileceğimiz kubbe, romalılar tarafından bulunmadan önce, binaların çatıları düz, odalar da dörtgen şeklindeydi. dolayısıyla kubbeler, binaların değişik görünümler almasını sağlamakla kalmadı, aynı zamanda geniş kullanımlı mekânlar ...

ilk elektrikli fırın
1889'da isviçre'nin sameden kentinde hotel bernina'ya takıldı. kimin yaptığına dair bir belge ya da kayıt yoktur. the electrician dergisinin ağustos 1889 sayısında, bu fırınla ilgili bir haber yayınlandı. söz konusu habere göre, bu ilk elektrikli fırın, h...

elektrikle aydınlatılan ilk cadde
1857'de, fransa'nın lyon kentindeki imperiale caddesi. laccassange ve thiers tarafından takılan ark lambalarıyla aydınlatıldı. 1878 yılında paris'in opera caddesi'nde yapılan aydınlatmaya kadar, bu konuda bir gelişme görülmedi.

ilk elektrik motorlu korna
ingiltere'de united motor industries ltd. tarafından wagner electric motor horn adıyla üretildi. 28 ağustos 1906'da the motor adlı dergide ilanlarla tüketicilere tanıtıldı. firmanın kendi satış rakamlarına göre korna, çok büyük ilgi gördü. eylül ayında, t...

ilk sokak lambaları
sokak aydınlatılmasında kullanılan ilk lambalar, deney amacıyla, paris'te conti rıhtımına ve concorde alanına takıldı. ark lambası türündeki bu lambalar, 1841 yılında deleuil thomas davenport tarafından 25 şubat 1837'de yapılan bu ilk elektrik motoru, dak...

elektrikle aydınlatılan ilk kasaba
daha önce kullanılan gaz lambalarının yerini elektrik lambalarına bıraktığı ilk kasaba, abd'nin indiana eyaletindeki wabash'dır. bu kasabanın meydanı 4 bin mumluk 4 brush ark lambası ile aydınlatılıyordu. değışıklık 31 mart 1880 günü yapıldı.

evde kullanılan ilk elektrik ampulü
rhode island'daki donanma eğitim istasyonu görevlilerinden profesör moses g. farmer, 1859 yılı temmuz ayında massachussetts'deki evinin ön kısmını, kendi buluşu olan bir lambayla aydınlattı. lambanın yanması için gereken akım, evin mahzenine yerleştirilen...

elektrikli sandalyede ölen ilk adam
elektrikli sandalye ile ölüme gönderilen ilk suçlu william kemmler, 6 ağustos 1890 günü new york'ta, auborn hapishanesi'nde can verdi. idam cezasını elektrik vererek uygulama fikri, karanlık bir tip olan harold p. brown tarafından ortaya atıldı. bir zaman...

ilk elektrik lambasi
işık veren ilk elektrik lambası, iskoçyalı bilim adamı james bowman lindsay tarafından yapıldı. 31 temmuz 1835 tarihli "dundee advertiser" gazetesi, lindsay'in ilk başarılı denemesini şu şekilde anlatıyordu: "yaşadığı kentte öğretmenlik yapan ve watt enst...