tarihte ilkler

ilk baton
bir orkestra şefinin, orkestra üyelerine konser sırasında belirli vakit işaretleri vermesi gerekmektedir. kimi yönetmenler, 1687 yılında paris'te ölen tanınmış besteci ve orkestra şefi jean- baptiste lully gibi ayaklarını hızla döşemeye vurarak bu sinyali...

ilk fıçı
romalı tarihçi ihtiyar pliny'nin kitaplarında, m.s. 1. yy'da alpler'de yaşayan şarap yapımcılarının ürettikleri şarabı, tahta fıçılara nasıl doldurdukları anlatılır. almanya'da ortaçağ'dan başlayarak yekpare ahşap şarap fıçılarının yapımına başlandı. o yı...

ilk barometre
1644 yılında, italyan fizikçi evangelista torricelli, bir yıl önce ölen galileo'nun düşündüğü bir deneyi yaptı. madenciler, çeşitli denemelerden sonra bir tek pompayla suyu 10 metreden daha fazla çıkaramayacaklarını anlamışlardı. bunun üstüne galileo, yoğ...

ilk balon
balonun bulunuşu, tarih öncesi insanlara kadar dayanır. o dönemde insanlar, havayla şişirilmiş hayvan derilerinin suya batmadığını kavrayarak, bundan yüzme amacıyla yararlandılar. içerisine belirli gazlar doldurulan herhangi bir torbanın yeryüzünden haval...

ilk tenis oyunu
tenis oyununu, haçlı seferleri'ne katılan avrupalılar, istila amacıyla gittikleri kutsal topraklar'da yaşayan müslümanlardan öğrendiler ve ülkelerine getirdiler. 12. yy'da fransa'da yaygınlaşan bu yeni oyun, 1370'lerde italya ve ingiltere'de de ilgi gördü...

ilk futbol oyunu
bugün bildiğimiz anlamda futbola benzeyen bir oyun. m.ö. 500 yılında çin'de oynanıyordu. avrupa'da ise, m.s. 4. yy'da yunanlılar ve romalılar, topa tekme atarak onu taşımayı ve belirli bir amaca götürmeyi amaçlayan bir oyun oynuyorlardı. bu oyunda, topu e...

ilk konserve besin
taze yiyeceklerin kapalı kaplarda uzun süre sağlıklı bir şekilde korunabileceği fikrini ilk geliştiren kişi, parisli nicolas appert'tir. 1795 yılında, fransız hükümeti, besinlerin konserve olarak saklanabileceği bir yöntemi bulana 12 bin frank ödül verile...

ilk top oyunları
eski mısırlılardan kalma bazı duvar resimlerinde, bazı top oynama sahnelerine rastlanır. bu resimlerde canlandırılan tablo, bugün "ortada sıçan" dediğimiz oyuna benzer. topu fırlatan ve onu tutmaya hazırlanan kişilerin dışında, bir de topu araya girerek e...

ilk sezaryen ameliyatı
hem annenin hem de bebeğin sağ olarak kurtarıldığı ilk sezaryen ameliyatı, 1500 yılında isviçre'nin sigershauffen şehrinde yapıldı. görevi, domuzları hadım etmek olan jacob nufer, hamile eşinin rahatsızlandığını görünce, büyük bir cesaret göstererek ameli...

ilk kadın otobüs biletçisi
1909 yılında babasının barton transport adlı şirketinde long eaton-nottingham seferlerinde görev alan bayan kate barton, ilk hanım otobüs biletçisi olarak tarihe geçti. 1911 yılında, kızkardeşleri ruth ile edith de kendisine katıldılar. görev sırasında, u...

petrolle çalışan ilk büyük boy otobüs
bunlardan bilinen ilki, 16 beygir gücünde ve 6 ton ağırlığındaki 18 yolcu kapasiteli tenting omnibus'tu. 1898 yılı mart ayında fransa'da nantes ile velheuil arasında sefere başladı. 9 ekim 1899 günü ise, londra'da 12 beygir gücündeki alman daimlers marka ...

petrolle çalışan ilk motorlu otobüs
bu türün ilk örneği, kuzey almanya'da 18 mart 1895 günü, 15 kilometrelik siegen- netphen-deutz hattında sefere başladı. bu, benz marka 5 beygir gücünde tek katlı bir otobüstü. netphener omnibus co. adlı yerel firma tarafından işletilen otobüsün iç kısmına...

ikinci kati da kapalı ilk otobüs
9 nisan 1909 günü londra'da widnes corporation tarafından tanıtılan dört yeni otobüsün, üst katları da "kapalı salon"a sahipti. ancak, yasal birtakım kısıtlamalar nedeniyle bu otobüsler, 2 ekim 1925 günü sefere başlatılabildi. sürücü mahalli, merdiveni, ü...

iki katlı ilk otobüs
bu tür otobüslerin ilki, 1847 yılı nisan ayında londra'da adams and co. adlı şirket tarafından "economic conveyance co." şirketinin siparişi üstüne yapıldı. ilk katın tavanına birbirleri arkasına yerleştirilen sıralara, 14 yolcu oturabiliyordu. burada git...

ilk otobüs
"carosses â cinq solz" olarak bilinen sekiz yolcu kapasiteli ilk otobüsler, 1662 yılında paris'te hizmete girdi. kuruluşun isim hakkını, tanınmış fransız filozof ve bilim adamı baise pascal ile arkadaşı ve mali destekçısı duc de roannez aldı. tarifeli ser...

ilk inşaat şirketi
bilinen en eski inşaat şirketine, 13 temmuz 1778 günü, "aris's mirmingham gazette" adlı gazetede yayınlanan bir ilanda rastlanıyor. söz konusu ilanın metni şöyleydi: "bu ayın 22'sinde (çarşamba günü), snow hill'deki golden cross'ta akşam saat yedi ile dok...

uluslararası ilk briç müsabakasi
uluslararası nitelikte ilk briç karşılaşması, 15 eylül 1930'da londra'da, ingiliz ve abd takımları arasında yapıldı. ingiliz takımının kaptanı. tümgeneral walter buller'dı. amerikan takımının kaptanlığını ise ely culbertson yapıyordu. karşılaşmayı abd, 4 ...

kontrat briç
bu oyun ilk kez 1912 yılında poona'da, "saac" adı altında dört kişi tarafından oynandı. ilk kuralları ise 15 temmuz 1914'te hindistan'da yayınlanan "times of india" gazetesinde sir hugh clayton tarafından yayınlandı. kontrat briç, amerika'da ise daha fark...

okşin briç
istasyonda uzun müddet kalmak.zorunda kalan üç ingiliz-hint tarafından oynandığı kabul edilir. söz konusu üç kişi, dördüncü bulamadıkları için briç oyununa bu şekilde bir biçim vermişler ve böylece okşın briç (türkiye'de genellikle oşkin adıyla bilinir) o...

briçin ilk çıkışı
briç, büyük bir ihtimalle türkiye'den dünyaya yayılan bir oyundur. 1885 yılında, istanbul'u ziyaret eden ingiliz gezgini john collinson, burada öğrendiği kuralları, ingiltere'ye döndükten sonra 1886 yılı şubat ayında bir kitap durumunda yayınladı. her ne ...

ilk izci hareketi
izcılık düşüncesinin doğuşu, 29 haziran-9 ağustos 1907 tarihleri arasında, brownsea adası'nda, tümgeneral sir robert baden- powell yönetimindeki bir kampta doğdu. bu deneme kampına, 20 çocuk davet edilmişti. grubun 9 üyesi, bourneouth ve pool çocuk tugayl...

ilk çocuk kulübü
1872 yılı ekim ayında, londra'nın kensington semtinde rahip daniel eisdale'in yöneticiliğinde faaliyete geçen "kıbrıslı çocuklar kulübü", bilinen ilk çocuk kulübüdür. kulübün faaliyetlerine ait olarak birkaç gün sonra, "st. john's parish magazine" adlı de...

ilk melon şapka
ilk melon şapka, 1849 yılında londralı şapka yapımcıları thomas ve william bowler kardeşler tarafından üretildi. imalatçı firmaya siparişi lock and co. adlı mağaza tarafından, william coke adlı bir müşterinin isteği üstüne verilmişti. bay coke, avlanmaya ...

ilk armağan kitaplar
1932 yılında, ingiliz ulusal kitap konseyi, insanların sevdiklerine kitap armağan edebilmeleri için bir kampanya başlattı. yayınevlerinin özel armağan ciltleri içerisinde hazırlanan bu kitaplar, doğum günü ya da belirli nedenlerle bir kimseye armağan edil...

arka kapakta ilk tanıtım yazısı
new yorklu iki yayınevi, harperve dodd mead, 1899 yılından başlayarak yayınladıkları kitapların arka kapaklarında kitabı tanıtıcı yazılara yer verdiler. bu tür kitapların ilk üç örneği, harper yayınlarından "amiral george dewey" (yazan, john barrett), mem...

üzeri resimli ilk kitap gömleği
1860 yılında, longman yayınevi tarafından yayınlanan bunyan'ın "pilgrim's progress" adlı kitabının üstünde charles bennett tarafından yapılmış bir resim vardı. tıpkı ressam, iç sayfalara da bazı resimler çizmişti. gerek "the keepsake", gerekse "pilgrim's ...

ilk kitap kulübü
üyelerine indirimli fiyatlarla kitap satan ilk kitap kulübü, 1936 yılında mayıs ayında hizmete giren maurice thorez'in, "france today and the people's front" adlı kulübüdür. 5 bin üyesi olan bu kulübün fikir babası, faşizm, yoksulluk ve savaşın tehlikeler...

cilt üzerine geçirilen ilk kitap gömleği
cilt üstüne kitabın tozlanmaması için geçirilen ilk kitap gömleği, 1833 yılında yayınlanan "the keepsake" adlı kitap için kullanıldı. bu güderi tozluğun ön yüzünde kenar süsleri arasında kırmızı renkte kitabın adı yazılıydı. arka yüzde ise, yayımcı longma...

doğum öncesi ilk kan nakli
20 eylül 1963 günü, yeni zelanda'da, auckland kentinde ulusal kadın hastanesi'nde dünyada ilk kez olarak bayan e.mcleod'un çocuğuna doğumdan derhal önce profesör george green tarafından kan nakli yapıldı. benzer bir işlem, 1964 yılı ağustos ayında ingilte...

ilk kan bankası
bugün bilinen anlamıyla ilk kan bankası, 1931 yılında moskova acil yardım hastanesi'nde, profesör sergey yudin tarafından kuruldu. "kan bankası" deyimi ise, 1937 yılında chicago'daki cook county hastanesi kan merkezi'ni kuran bernard fantus tarafından kul...