?

Bel fıtığı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Bel fıtığı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Bel icin egzersizler

Bel için egzersizler

Genel sağlık açısından olduğu gibi bel sağlığı için de sporun ve sağlıklı iken yapılacak egzersizlerin önemi büyüktür. bel, sırt, karın adalelerini güçlendirmek; eklem ve yumuşak dokuların esnekliğini artırmak için lazım spor ve hareketlere ömür boyu devam edilmelidir. ancak bel fıtığı gelişmesine zemin hazırlayabilecek veya bizzat sebep olabilecek mücadele sporları yerine, yüzme, yürüme ve bisiklet sürme gibi sporlar tercih edilmelidir. yüzlerce egzersiz hareketi içinden de rastgele hepsini yapmak yerine belirli hareketlere öncelik tanınması gerektiğini düşündüğümüzden, bele fazla yük bindirmeyen ve gelişmekte olan bir bel fıtığını ilerletmeyecek en emniyetli dokuz hareketi sizler için seçtik. hik & acirc; yesinde daha önce geçirilmiş bir bel rahatsızlığı bulunmakta olan veya bel fıtığına muhtemelen aday olan kimselerin bu hareketleri yapmaları yararlıdır. ancak egzersizler yapılırken dikkat edilmesi gereken birtakım konular vardır:
* egzersizler havası temiz bir ortamda (hava müsaitse evde pencereler açılabilir) altında sunta veya tahta bulunmakta olan halı veya battaniye gibi sert bir zeminde yapılmalıdır. yumuşak veya deforme olabilen yataklar üstünde egzersiz ve spor yapılmamalıdır.
* bel fıtığı rahatsızlığına yakalananlar hastalığın akut ağrılı döneminde bu hareketlere başlamamalı, istirahati tercih etmelidirler. şik & acirc; yetler geçtikten sonra hekime danışılmalı ve egzersizlere ondan sonra başlanmalıdır.
* egzersizlere başlanınca ilk günden başlayarak çok çabuk bir iyileşme beklenmemeli, sabırla hareketlere devam edilmelidir. hareketlerin sayısı ve tempo gün geçtikçe yavaş yavaş artırılmalıdır. başlangıçta aşırılığa kaçarak daha kötü bir duruma düşülmemelidir.
* konunun uzmanı olan hekim başka biçimde öneri etmemiş ise ilk bir ay her hareket günde beş defa yapılmalıdır. daha sonra her ay hareketler beşer beşer artırılarak egzersizlere devam edilmelidir.
* ani ve zorlayıcı hareketlerden kaçınılmalıdır. sizin için seçtiğimiz dokuz çeşit egzersiz risksiz olup daha çok bunlar tercih edilmelidir.
* hareketler anında veya sonrasında normalde mevcut ağrının artmaması gerekmektedir. bu sebeple egzersiz sonrası şiddetli ve 15 dakikadan fazla süren bir rahatsızlık ortaya çıkarsa hekime danışılmalıdır.
* rahatsızlık bir saatten fazla sürüyorsa o hareket egzersiz programından çıkartılmalıdır.
* bel fıtığı ameliyatı olanlar operasyonun üstünden üç hafta geçmeden egzersizlere başlamamalı, daha sonra itibaren her hareketin sayısını yavaş yavaş artırmalıdırlar.
* bu bilgiler haricinde hastanın kafasında gelişi güzel bir soru oluşursa, uzman hekim hiç tereddüt etmeden derhal aranmalı ve yanlış bir iş yapmaktansa konunun doğrusu uzman doktordan öğrenilmelidir.

sırt üstü yatarken önce bir bacağınızı 90 derece kaldırınız. sonra aynı hareketi diğer bacağa uygulayınız.

bacaklarınızı uzatarak sırt üstü yatınız. bir dizinizi kırınız. o dizinizi elleriniz ile kavrayıp göğsünüze doğru çekerken diğer bacağınızı yere yapıştırınız. aynı hareketi diğer bacakta tekrarlayınız.
sırt üstü yatarak dizlerinizi kırınız. ellerinizi dizleriniz üstünde kenetleyip göğsünüze doğru çekerken başınızı dizlerinize değdirmeye çalışınız.

sırt üstü yatarken olası olduğu kadar bir dizinizi göğsünüze çekiniz, diğerini düz tutunuz. aynı hareketi diğer bacağa uygulayınız.

ellerinizi dizlerinizin üstünde kenetleyip bacaklarınızı göğsünüze çekiniz. bu taktirde içinizden 10'a kadar sayınız. bu sırada omuzlarınızı yerden kaldırmayınız. daha sonra kollarınızı ve ayaklarınızı serbest bırakınız.

belinizi yere yapıştırarak öylece tutunuz. içinizden 1'den 10'a kadar sayınız. daha sonra serbest bırakınız. bu hareketi tekrarlayınız. bu sırada nefesinizi normal biçimde alıp veriniz.

ayakta dik durunuz. ellerinizi masa veya bir iskemlenin kenarına dayayınız. dizlerinizi kırarak yere çökünüz ve sonra ayağa kalkarak gevşeyiniz.

el ve dizlerinizin üstünde dururken kollarınız dik olsun. önce kedi gibi belinizi çukurlaştırıp 10'a kadar sayınız. sonra çenenizi göğsünüze doğru çekerken sırtınızı kamburlaştırarak yine 10'a kadar sayınız ve gevşeyiniz.

önce diz üstü dik oturunuz. sonra kollarınızı ileriye doğru uzatınız. olası olduğunca öne doğru eğiliniz ve bu vaziyette 10'a kadar sayınız. tekrar diz üstü oturur pozisyondaki ilk konumunuza dönünüz.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Bel fitiginda nuks olayi

Bel fıtığında nüks olayı

Bel fıtığı hastalarında nüks olayına zaman zaman rastlanır. fakat nüks oranı ameliyat olan ve olmayan hastalarda farklıdır. ameliyat gerekmeyen ve konservatif tedaviyle iyileşen hastalarda bel fıtığı basitçe nüksedebilir. kesinlikle ağır bir yük kaldırmak da gerekmez. zaman zaman öksürmekle bile hastalık ortaya çıkabilir.
ameliyat olan hastalarda bel fıtığının aynı yerden nüksetmesi çeşitli disk de fıtıklaşabilir. çünkü belde bulunmakta olan fıtıklaşmış bir disk boşaltıldığı vakit geride daha dört adet sağlam disk kalmakta ve görevlerini sürdürmektedirler. bunların vakit geçtikçe dejenere olması ve yeni bel fıtığının ortaya çıkması klinikte rastlanabilecek sıradan olaylardandır.
nüks şüphesiyle gelen vakaların değerlendirilmesi çok mühimdir. çünkü atılacak her yanlış adım bir başka adımı davet eder. onun için iyice araştırdıktan ve düşündükten sonra karar vermek gerekmektedir.
hastada nüks bel fıtığı düşünülüyorsa kontrast madde verilerek yapılan manyetik rezonans tetkiki ve ayırıcı teşhis için özel tarzda istenen düz röntgen filmleri değerlidir.
kişi sağlıklı iken egzersiz yapar ve aşağıda belirteceğimiz öğütlerimize harfiyen riayet ederse, bel fıtığına yakalanma ve bu hastalığın nüksetme riski en aza indirilmiş olur.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Dar spinal kanal

Dar spinal kanal

Bel fıtığından söz ederken insanlardaki bazı yanlış kanaatleri ortadan kaldırmak için " dar kanal" bahsine de değinmemiz gerekir. çünkü bilinenin aksine " dar kanal", tedavisi olası olan bir rahatsızlıktır ve anestezi alması gelişi güzel bir nedenden dolayı sakıncalıysa ameliyatlar spinal anestezi ile gerçekleştirilebilmektedir.
bel fıtığı ameliyatı olan hastalara göre bu hastalar bir iki gün daha fazla hastahanede tutulmaktadırlar. ameliyat sonrası dönemde ise ortalama üç ay süreyle kendileri için ideal görülen korseyi takmaktadırlar.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Yaslilarda bel fitigi

Yaşlılarda bel fıtığı

Yaşlı kişilerde bulunmakta olan bel fıtığının teşhis ve tedavisinde birtakım özellikleri gözden kaçırmamak gerekmektedir.
muayene anında düz bacak kaldırma testi gençlerdeki kadar belirgin bulgu vermeyebilir.
omurgadaki kireçlenmeler ve disklerdeki anestezi altında hastayı tamamen uyutmak suretiyle yapılıp yapılamayacağı ortaya konmalıdır. hastanın genel anestezi alması sakıncalı ise, o vakit kendisi spinal anestezi dediğimiz bel kısmından aşağısı tamamen uyuşturulmak suretiyle uyanık iken operasyona alınmakta ve hiçbir ağrı hissettirilmeksizin ameliyatı gerçekleştirilmektedir. bu tip ameliyatlarla yaşlı hastalarda da yüz güldürücü neticeler elde edilebilmektedir.
hastada bel fıtığı ile birlikte omurilik kanalının darlığı söz konusu ise, o vakit cerrahi anında aynı seansta kanal da genişletilmektedir. böylece ilerideki yıllarda hastada ortaya çıkabilecek birtakım negatif gelişmelerin önüne geçilmiş olunmaktadır.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Cocuklarda bel fitigi

Çocuklarda bel fıtığı yetişkinlere oranla çok daha seyrek görülen bir rahatsızlıktır. çocuklarda bu hastalık bütün bel fıtığı vakaları gözönüne alındığında yaklaşık % 1 gibi bir oran teşkil eder. sıklıkla bel kemiklerini ilgilendiren ve anadan doğma mevcut olan birtakım yapısal anormallikler, omurilik kanalının darlığı, bel kayması gibi bozukluklarla birlikte bulunabilir.
hastalığın başlangıcında genellikle spor yaralanması, düşme, ağır kaldırma veya ters bir hareket yapmak gibi olayı başlatan bir travma hik & acirc; yesi söz konusudur. fakat bazı vakalarda bütün sorgulamaya karşın böyle bir hik & acirc; ye alınamaz. bizim tecrübelerimiz de göstermiştir ki, çocuklarda bel fıtığı en sık ergenlik dönemi dediğimiz yaşlarda görülmektedir. bu durum ergenlik dönemindeki aşırı hareketlilik ve omurganın hızlı büyümesiyle izah edilebilir. bu dönemdeki bir çocuk deformite, eğri büğrü bir yapı oluşturur. hatta bu asimetri kemiğin iç yapısına da yansır ve sağlıklı bir kemik gelişimi olmaz... Bu nedenle gelişme çağı içerisinde bulunmakta olan çocukların ağır yük taşımaları ve yükü özellikle vücutları ile asimetrik tarzda bir yerden bir yere götürmeleri omur kemiklerinde bulunmakta olan epifizler üstüne yükü dengesiz biçimde bindirecek ve bu nedenle sağlıklı bir kemik gelişimi olmayacaktır. onun için diyoruz ki, çocuklarımız olası mertebe ağır okul çantalarını taşımasınlar. yalnızca o günkü dersleri ilgilendiren kitap ve gereçleri yanlarına alsınlar, diğerlerini bıraksınlar. lüzumsuz hiçbir ağırlığı çantalarında bulundurmasınlar. hatta okulun imk & acirc; nları müsait ise çocuklara okulda birer adet dolap tahsis etmek büyük kolaylık sağlayacaktır. bundan başka ağırlıklar eşit olarak her iki ele paylaştırılarak veya sırtta simetrik ve eşit tarzda dağıtılarak taşınmalıdır. böylece hem kendileri rahat edecek, hem de sonraki yıllarda omurgada ortaya çıkabilecek birtakım rahatsızlıklar için şimdiden önlem almış olacaklardır.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Hamilelikte bel fitigi

Hamilelikte bel fıtığı

Bel fıtığının tedavisi bütün dünyada birtakım özellikler arzeder. gebelik ise bu konuda bazı güçlükleri beraberinde getiren tamamen özel bir durumdur.
hamile bir bayanda ilerleyen aylarda karın içerisinde büyüyen anestezi ile gerçekleştirilmelidir.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Yatak istirahati

Yatak istirahati

Ameliyat gerekmeyen hastalara uzman hekim tarafından sert yatak istirahati ideal görülmüş ise bunun müddeti hastanın tedaviye vereceği cevaba göre değişecektir. uzman hekim, tedaviden elde edilen neticeye bakarak bu süreyi artırabilir veya azaltabilir. bir hafta dolduğu halde hiçbir iyileşme gözlenmeyen hastalar tekrardan ele alınarak değerlendirilmelidirler.
yatılan yer, altında sunta veya tahta bulunmakta olan üç-dört kat battaniye veya ince bir yatak olmalıdır. bu yatak yaylanmamalı ve deforme olmamalıdır. kaliteli ortopedik yataklar da uygundur.
istirahat süresince olası mertebe yataktan çıkılmamalı, yemekler yatakta yenmeli, ibadetler dahi yatakta yerine getirilmelidir. tuvalet gereksinimi için zorunlu olarak ayağa kalkıldığında yine en kısa zamanda yatağa dönülmelidir.
hasta daha çok sırt üstü yatmalı, ayaklarını kendine doğru toplamalı veya alttan minder ile destekleyerek bacaklarını hafifçe yükseltmelidir. sırt üstü pozisyonda yorulunca da yan tarafa dönerek istirahat etmelidir. yan yatarken bacaklarının arasına yumuşak bir yastık koyması iyi olur. hiçbir vakit yüz üstü yatmamalıdır. sert yatak istirahati süresince hekiminin kendisine verdiği ilaçları da kullanmalıdır.
önemli olan hastanın en kısa sürede tekrar normal günlük aktivitesine kavuşması ve işinin başına bir an önce dönmesidir. uzun süreli istirahat bir yandan adalelerin zayıflamasına yol açarken öte yandan hasta psikolojisini negatif yönde tesirler. dolayısıyla sert yatak istirahati hekim kontrolünde yapılmalı ve gereğinden fazla zaman kaybetmemek prensip olarak benimsenmelidir. hasta hızla iyileşmişse, uzman hekim istirahat olayına birkaç gün içerisinde son verebilir. hedef hastanın normal yaşantısına en kısa zamanda kavuşmasıdır.

kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Sonuc

Sonuç

Genel sağlığımızın yanısıra bel sağlığımızı korumak için de elimizden gelen gayreti ortaya koymalıyız. önemli olan sağlığımız konusunda bilgilenerek lazım önlemleri önceden almak ve hastalığa hiç yakalanmamaktır. bunun için bel sağlığı ile ilgili yukarıda belirttiğimiz tavsiyelere henüz sağlıklı dönemde iken riayet etmeye başlanmalıdır. ancak tüm bunlara karşın bel fıtığına yakalanmama diye bir garanti sözkonusu değildir. çünkü burada dış etkenlerin yanısıra kişiye ilişkin etkenler de önemli rol oynarlar.

diğer taraftan bel fıtığına yakalanmış olmak herşeyin sonu demek değildir. netice olarak bel fıtığı, ameliyat gerekse de gerekmese de ideal ve yeterli tedavi ile iyileşebilen bir rahatsızlıktır. onun için bir kişide bel ve/veya bacak ağrısı varsa, hiç zaman kaybetmeden hekime müracaat etmelidir. neticede hasta, hekim ve bu olayda rol alan herkes üstüne düşeni bilimsel olarak hakkıyla yerine getirmeli ve riskler en alt düzeye indirilmelidir.

bilimin ışığında yürütülen çalışmalar bütün dünyada hızla devam etmektedir. gelecekte insanları çok daha hoş günler beklemektedir.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Gen tedavisi

Gen tedavisi

Diğer hastalıklarda olduğu gibi bel fıtığı konusunda yapılan bilimsel çalışmalar da tüm hızıyla devam etmektedir. bir yandan mikrocerrahi ve mikroendoskopik diskektomi tekniği yaygınlaşmakta öte yandan suni diskler ve diğer enstrümanlar kullanım alanına girerek önemli kazanımlar elde edilmektedir. tüm bunlara paralel olarak genetik araştırmalar da yürütülmektedir.

bilim adamlarının senelerdir üstünde titizlikle çalıştıkları insan genom projesinin ilk ayağının tamamlandığı, amerika bitişik devletleri başkanı, ingiltere başbakanı ve özel şirketleri temsilen celera genomics yetkilileri tarafından 2000 yılında ilan edildi.

üç milyar yüz milyon civarındaki kimyevi harften (nükleotid) meydana gelen genomun harflerinin sırasının büyük ölçüde belirlenmesi tüm dünyada heyecanla karşılandı. çünkü bu projenin insanlığa faydalı olabilecek çok yönü vardır. çalışmalar aynı hızla devam ederken pekçok hastalığın tedavisinde yeniliklerden bahsedilmeye başlandı bile...

gerçekten de genetik araştırmalar belirli etik kurallara riayet edilip suiistimalin önüne geçilerek bütünüyle insanlığın hayrına kullanılabilirse önümüzdeki onyıllar boyunca tıpta çok önemli gelişmeler kaydedilecektir. bu çalışmalar hastalıkların moleküler seviyede tedavisi doğrultusunda yoğunlaştırılabilir ve bütün insanlık adına bir umut olabilir. genetik bakımdan belirli hastalıklara meyilli insanların önceden tesbiti ve gen tedavisinin giderek yaygınlaşması beklenmektedir.



son yıllarda bel fıtığı hastalarında muhtemel bir genetik bozukluk olabileceği fikri üstünde ciddi biçimde durulmakta ve yapılan araştırmalarda buna ilişkin bazı ipuçları elde edilmektedir. öyle anlaşılıyor ki, önümüzdeki dönemde diğer birçok hastalıkta olacağı gibi bel fıtığının da teşhis ve tedavisinde genetik yaklaşımlar çok önemli yer tutacaktır. gen transferleri denenmektedir. yapılan bilimsel çalışma, belirlenmiş bir genin yapısında belirli değişikliğin bulunduğu kişilerde şiddetli disk dejenerasyonu görüldüğünü ortaya koymuştur. gelecekte gen tedavisiyle belki diskin dejenerasyonu da önlenebilecektir.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Ameliyat sonrasi

Ameliyat sonrası

Mikrocerrahi teknik ile ameliyat olan hastalar aynı gün veya operasyondan bir gün sonra ayağa kaldırılıp yürütülmektedirler. hastahanede yatış müddeti ortalama bir veya iki gündür. taburcu edilen hastalar bir hafta sonra beldeki bantı (primapor) kendileri çıkartarak evlerinde banyo yapabilirler. dikiş aldırmaları gerekmez. ilk zamanlar banyo yaparken oturarak ve öne doğru eğilerek değil de, ayakta durup duş almak tarzında temizlenmeleri daha uygundur. banyo anında hastanın ayağının kaymaması için banyo paspası ve gerektiğinde tutunmak için duvarda bir tutunma kolu bulundurulmasında fayda vardır.

normal koşullar altında hastaların etkinlikleri gün geçtikçe çoğalmakta ve müddet kişiden kişiye değişerek bir-üç hafta arasında olağan günlük yaşantılarına kavuşmaktadırlar.

ameliyat sonrası egzersizlere operasyondan üç hafta sonra başlanmasını öneri ediyoruz. önce bir ay müddet ile her bir hareketten günde bir kez beşer defa yapmak k & acirc; fidir. sonraki dönemde her ay hareketlerin sayısını beşer adet artırmak yeterli olmaktadır.

ameliyattan sonra bize hastalar sıkça " nelere dikkat edeceğim ? hangi hareketleri yapıp hangilerini yapmayacağım ?" diye sormaktadırlar. onlara, operasyondan sonra hastalıklarının artık sona erdiği belirtilerek, artık normal insanların nelere dikkat etmeleri gerekiyorsa kendilerinin de aşağı yukarı o şartlara tabi oldukları anlatılmakta ve sonraki sahifelerde teferruatlı bir biçimde tanımlayacağımız " 100 öğüt" e titizlikle uymaları öneri edilmektedir.

cinsel hayatlarına başlamak içinse ameliyattan sonra bir ay beklemeleri gerekir. ameliyatın üstünden birbuçuk ay geçtikten sonra gebe kalınmasında sakınca yoktur.

normal koşullar altında hastalar ameliyat olduktan üç ay sonra kontrol için gelmektedirler.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Tedavinin sonucu

Tedavinin sonucu

Bel fıtığına yakalanan hastaların büyük çoğunluğu konservatif tedavi dediğimiz ameliyat dışı yöntemlerle tedavi edilebilmektedir. fakat anestezi kullanılarak genel anestezinin etkisiz bırakılması elde edilen yüz güldürücü neticelerin oranını artırırken, komplikasyonları da giderek azaltmaktadır. ameliyat yerindeki yüzeyel veya derin dokuların iltihabı, yapışıklıklar, epidural nedbe dokusu teşekkülü, dura mater denilen kalın zarın zedelenmesi gibi nisbeten basit komplikasyonların yanısıra sinir elemanlarının, komşu yapıların, iç organların, büyük damarların zarar görmesi gibi önemli komplikasyonlar ve diğer birtakım istenmeyen olaylar tıpta en ileri kademedeki merkezler dahil tüm dünyada görülebilmektedir. anesteziye ilişkin komplikasyonları da unutmamak gerekmektedir. ancak uygulanan üstün teknik ve elde edilen muazzam deneyimle beraber gerektiğinde genel anestezinin etkisiz bırakılabiliyor olması komplikasyonları en alt seviyeye indirgemektedir. tüm bunlara karşın her türlü risk h & acirc; l & acirc; sıfırlanabilmiş değildir. bilim devamlı gelişiyor.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Tedavinin hedefi

Tedavinin hedefi

Yukarıda sözünü ettiğimiz iyi yetişmiş tecrübeli personel ve lazım ekipmanlar hazır edildikten sonra hizmetin kalitesini bu konuda dünyanın en ileri merkezleri seviyesine yükseltmek hedef alınmalıdır. bir hasta ister konservatif tedavi adı verilen ameliyat dışı yöntemlerle tedavi edilmeye çalışılsın, isterse son çare olarak ameliyat gereksin, bu hedeften hiçbir zaman taviz verilmemelidir.

tedavide dünyanın en ileri merkezleri seviyesine ulaşabilmek için kaliteli bir fiziki ortamda iyi bir araç gereç donanımı ile birlikte hizmet vermek lazım fakat yeterli değildir. bunun için iyi yetişmiş kaliteli personelin bilgi ve tecrübe ile birlikte spesifik hale getirilmeleri de hizmetin kalitesini artıran önemli bir faktördür. çünkü uzman doktorlardan hemşire ve fizyoterapistlere, hatta sekreterlere kadar yalnızca bel fıtığı hastalarının tedavisi ile meşgul olan kadrolarda zaman geçtikçe çok büyük bir bilgi birikimi ve tecrübe meydana gelmektedir. yalnızca bel fıtığı için değil, diğer branşlarda da uzman hekimlerin olasıysa bir tek hastalık üstünde yoğunlaşarak spesifik hale gelmeleri ve spesifik tedavi merkezleri kurmaları hizmetin kalitesini artıracaktır.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Spinal anestezi

Spinal anestezi

Bel fıtığı cerrahisinde tercih edilen narkoz korkusu gibi psikolojik önler de bu kısıtlamaya eklenebilir. böyle bir taktirde bulunmakta olan ve acı içerisinde kıvranan hastalar için lokal anestezi teknikleri arasında popüler yer tutan " spinal anestezi" büyük bir şans olmaktadır.

bel fıtığı tedavisinde uzmanlaşmış ve büyük tecrübe kazanmış ekipler bu tekniği basitçe uygulamakta ve hastanın belden aşağısını yalnızca ufak oranda bir ilaçla uyuşturarak ameliyatı gerçekleştirmektedirler. bu sırada hasta uyanık olmasına karşın hiçbir ağrı duymamakta, hatta ameliyat ekibiyle sohbet edebilmektedir.

bu teknikle ileri yaş döneminde (80 yaşın üstünde bile) ameliyat olması gereken hastalar rahatça operasyona alınabilmektedir.

epidural anestezi de aynı hedefle kullanılabilmektedir.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Hangi hastalar ameliyat edilmelidir ?

Hangi hastalar ameliyat edilmelidir ?

Bel fıtığına yakalanan hastaların büyük çoğunluğu düşük seyretmesine yol açıyorsa, söz konusu hasta cerrahiye aday demektir. ne kendisinin ne de çevresinin devamlı ıstırap çekmesine gerek yoktur.

bazı hastalar konservatif tedaviyle iyileşirler fakat bir müddet sonra rahatsızlıkları tekrardan nükseder. zaman zaman iyi, zaman zaman kötü durumdadırlar. hastalığı bu şekilde senelerce sürüp giden insanlar vardır. her rahatsızlık döneminde iş, aile ve sosyal yaşamları bundan ciddi biçimde etkilenir ve adeta altüst olur. bunlar genelde cerrahiden çok korkan hastalardır. bel fıtığı böyle sık nükseden ve bilhassa iş hayatlarındaki verim ve kalite ciddi boyutlarda düşen, bu şekilde haftalar boyu normal yaşantıdan kopan kişilerde cerrahi müdahale gündeme gelmektedir. bu gruptaki hastalara rahatsızlıklarının sebebi teferruatlı olarak anlatılmalı ve ameliyat kararı kendilerine bırakılmalıdır.

bel ve bacak ağrısıyla birlikte bacaklarında uyuşma, kuvvetsizlik, bacak adalelerinde zayıflama ve incelme bulunmakta olan hastalar da vardır. devamlı kötüye gitmektedirler. bunların daha fazla kötüye gitmelerine izin verilmemeli, ameliyatın gerekliliği kendilerine anlatılmalıdır.

bel fıtığı bulunmakta olan bir hastada idrar ve büyük abdest yapamama veya tutamama, makat ve cinsel organlar civarında uyuşma, bacaklarda felce gidiş gibi belirtiler varsa o kişi acilen ameliyata alınmalıdır. böyle bir hastada saatlerin hatta dakikaların dahi önemi vardır. gece yarısında bile olsa hemen ameliyata girilerek sinir elemanları üstündeki bası bir an önce ortadan kaldırılmalıdır.

beklendiği takdirde bel fıtığının kendiliğinden iyileşeceği fikri her hasta için geçerli değildir. bizim uzun yılları kapsayan tecrübelerimiz göstermiştir ki, başarı belirten bir cerrahi girişim iyileşme sürecini kısaltmakta ve hastalar işlerinin başına genellikle daha kısa sürede dönmektedirler.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Cerrahi tedavi

Cerrahi tedavi

Nöroşirürji uzmanı hekim kesin olarak ameliyata karar vermiş ise, artık ameliyatı geciktirmemek gerekmektedir. çünkü gecikme neticesinde, hele kanal da darsa zaman zaman felce kadar giden telafisi imk & acirc; nsız sorunlar ortaya çıkabilmektedir. buna karşılık vaktinde yapılan, ideal ve yeterli bir anestezi uzmanı hekim, hemşire ve teknisyenden meydana gelen aynı ekip tarafından yapılmasında büyük fayda vardır. çünkü binlerce ameliyat tecrübesini beraberce yaşayan deneyimli ekiplerde muazzam bir uyum ve tecrübe birikimi ortaya çıkmaktadır. bu da elde edilen yüz güldürücü sonuçlara yansımaktadır. hatta asistansta bile uzman hekim tercih edilmelidir.

ameliyat anında hasta normalde yüzükoyun yatmış (prone) pozisyonda bulunmaktadır. ancak bazı hastalar vardır ki çeşitli nedenlerden dolayı bu pozisyonda yatamayacak durumdadırlar. böyle hastaların operasyonları yan yatar pozisyonda gerçekleştirilmektedir.

cerrahinin gayesi, sinir elemanları üstündeki basıyı ortadan kaldırmak, hastanın şik & acirc; yetlerini gidermek ve düşmüş olan hayat kalitesini yükseltmektir.

bugüne kadar ciltten müdahale biçiminde (perkütan) değişik birçok metod test edilmişdir. farklı metodlar üstünde de halen çalışılmaktadır. bu tip yaklaşımlar konusunda önümüzdeki yıllarda önemli gelişmeler beklenmektedir.

disk, endoskopik teknikle de boşaltılabilmektedir. bundan başka mikrocerrahi teknik ile endoskopik tekniği birleştiren mikroendoskopik teknik de giderek daha yaygın olarak kullanılıyor.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Bel fitigi belirtileri

Bel fıtığı belirtileri

Bel ve bacak ağrısı en belirgin şikâyettir. fakat zaman zaman bel veya bacak ağrısından yalnızca biri de bulunabilir. hareket kısıtlılığı, topallayarak yürüme, vücudun bir tarafa doğru çarpılması gözlemlenebilir. ağrıyla birlikte bacaklarda uyuşma, karıncalanma, hastalık ilerledikçe kuvvet kaybı ve incelme (atrofi) görülebilir. sinirlere genişçe basan fıtıklarda cinsel işlevler negatif etkilenebilir.

bazen orta hattan omurilik kanalına doğru uzanarak sinirleri sıkıştıran büyük bel fıtıklarında ağrının yanısıra idrar ve büyük abdestini tutamama veya yapamama gibi rahatsızlıklar ile bacaklarda felce doğru gidiş, süvari yaması tarzında (oturak civarında) duyu kaybı ve cinsel fonksiyon bozuklukları ortaya çıkabilir. bu klinik tabloya kauda ekuina sendromu adı verilir. omurilik kanalı dar olan hastalarda ufak orta hat fıtıkları bile benzer şikayetlere yol açabilir. hastalığın bu derecede ilerlemesine müsaade edilmemeli, vaktinde müdahale ile ideal bir tedavi gerçekleştirilmelidir.

bel fıtığında bel ve bacak ağrısı öksürmekle, yürümekle, iş yapmakla ve ayakta kalmakla artarken sert yatakta yatmakla azalabilir.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Tedavi

Tedavi

Bel fıtığı rahatsızlığı bulunmakta olan bir kişide hastalığın safhası iyi bir muayene ve ileri tetkik metodları ile net olarak tesbit edildikten sonra tedaviye geçilir. bundan sonra, pratik olması açısından, hastalar rehabilitasyon uzmanı hekimler ile diyetisyen, psikolog, hemşire ve fizyoterapistler bu ekibin içerisinde yer almalıdır. gerektiğinde diğer bazı branşlardaki uzman hekimlerin görüşlerine de müracaat edilmelidir.

bu ekibin elinde bir fizik tedavi ünitesi ve bu ünitede traksiyon (programlanabilir hafızalı otomatik cihaz ile bel çekme) dahil lüzumlu tüm araç gereçler hazır bulunmalıdır.

bu prensipler ışığında modern imk & acirc; nlar kullanılarak hastaların büyük bir kısmı ameliyat harici metodlarla tedavi edilebilir. prensip olarak cerrahi müdahale son çaredir. ancak hastalık ilerlemiş ve yapılan muayenede bazı koşullar teşekkül etmiş ise [ki bu koşullar uluslararası nöroşirürji camiası nezdinde genel kabul görmüş ve klasik kitaplara kadar geçmiş kriterlerdir] o vakit ameliyat kararı verilir. bu kararı verirken cerraha bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme metodu büyük miktarda yardımcı olur.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Bel ve bacak agrisinin diger nedenleri

Bel ve bacak ağrısının diğer nedenleri

Bel ve/veya bacak ağrısı bulunmakta olan hastaların en fazla yanıldıkları konulardan birisi de bu şik & acirc; yetlerini derhal bel fıtığına bağlamalarıdır. oysa bel fıtığı bu tip ağrıları yapan pek çok nedenden yalnızca bir tanesidir. fikir vermesi bakımından diğerlerine de kısaca değineceğiz.

travma, bel ve/veya bacak ağrısına yol açan önemli sebeplerdendir. travmanın şiddetine göre zedelenme yüzeyel dokularda kalabileceği gibi derine, omur kemikleri ve sinir elemanlarına kadar da ilerleyebilir. bunların çoğu zorlanma, burkulma ve incinme tarzında hafif travmalar veya aşırı egzersize bağlı ağrılar olup şik & acirc; yetler ilaç ve istirahat tedavisi ile genelde bir hafta içerisinde geçer. ancak omur kemiklerinde kırık ve/veya kaymaya yol açan daha ciddi travmaların tedavisi doğal olarak farklıdır.

doğuştan gelen birtakım yapısal bozukluklar ve omurgadaki biçim bozuklukları da benzer şik & acirc; yetlere yol açabilir. bunların bir kısmı ciltte şeker hastalığı, kötü duruş ve oturuş alışkanlığı, şişmanlık, hamilelik ve çeşitli psikolojik bozukluklar da bel veya bacak ağrısı yapabilir.

ayırıcı teşhiste bacak damarlarından kaynaklanan, kalça eklemi ve diğer eklem rahatsızlıklarına bağlı olarak yayılan, sırt ve boyun bölgesindeki lezyonlardan yansıyan ağrıları ve diğer hastalıkları daima gözönünde bulundurmak gerekmektedir.

ayrıca, çevresindekilerin ilgi ve şefkatini çekmeye çalışan, tazminat veya erken emeklilik gibi dolaylı kazançlar hedefleyen insanların olabileceği de unutulmamalıdır.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Bel fitiginin tarihcesi

Bel fıtığının tarihçesi

Omurilik ve omurgayı ilgilendiren rahatsızlıklara binlerce yıl önceki hint ve mısır yazılı kaynaklarında dahi rastlamamıza karşın, bel fıtığı ile ilgili bilgilerimizin gelişimi çok yavaş seyretmiş ve söz konusu hastalık ancak yirminci yüzyılın ikinci çeyreği içinde bugünkü anlamda tanımlanarak tedavi edilmeye başlanmıştır.

ilk çağlarda bacağa doğru aniden vuran şiddetli ağrıların izahı birtakım gizli güçlerle yapılmaya çalışıldı. çeşitli toplumlarda mevsimlere bağlı hava farklılıkları, aşırı egzersiz, ata binmek, cinsel etkinlik gibi nedenlerin bu konuda etkili olabileceği düşünüldü.

antik çağda hipokrat, galen, oribasius, aegina'lı paulus; orta çağda ibn-i sina, ebu'l-kasım, şerefeddin sabuncuoğlu gibi değerli bilim adamları zar açılarak boşaltılıyordu. zaman geçtikçe kemikten az bir bölüm alınarak ve duranın dış kısmından ilerlenerek fıtık boşaltılmaya başlandı. seçilmiş bazı vakalarda ciltten birtakım girişimler ve lazer ile de tedaviler geliştirildi. günümüzde ameliyat mikroskobu veya lup kullanılarak uygulanan mikroteknik sayesinde en zor vakalarda dahi hastaya zarar vermeden, sinir elemanlarında ilave hasar oluşturmadan estetik ve emniyetli operasyonlar gerçekleştirilebilmektedir. bundan başka mikroendoskopik diskektomi tekniği de giderek yaygınlaşmaktadır.

tıptaki gelişmeler hızla devam etmekte ve bu da ilk olarak hastalara pozitif olarak yansımaktadır. yetmiş yıl önceki hastalar bir kenara, yirmi yıl, hatta on yıl önceki hastalara göre bile bugünkü hastalar ne kadar şanslıdırlar diye düşünüyorum.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan

Teshis

Teşhis

Bel ve bacak ağrısı ile seyreden hastalıklar çok çeşitlidir. yani bel ve bacak ağrısı bulunmakta olan her hastaya " mutlaka bel fıtığıdır" peşin hükmü ile yaklaşmak doğru değildir. bel fıtığını taklit eden pek çok hastalık vardır. basit bir spor yaralanmasından romatizmaya, enfeksiyon hastalıklarından kansere ve bel kaymasına kadar pekçok hastalık bel ve/veya bacak ağrısıyla seyredebilir. bu yüzden önce teşhisin ne olduğu net olarak ortaya konmalıdır. çünkü tedavide başarıya giden yol herşeyden önce doğru teşhisten geçer. bunun için de ilgili uzman doktora müracaat etmek gerekmektedir. doktor hastanın şik & acirc; yetlerini dinleyecek, muayenesini yapacak ve hastalığıyla ilgili bütün tetkik ve tahlilleri isteyecektir.

bel ağrısının araştırılmasında düz röntgen filmlerinin önemi günümüzde azalmıştır. hastanın radyasyona maruz kalmasına yol açan bu teknik ancak belirli durumlarda tercih edilmektedir. belden iğne yapılıp içeriye kontrast madde verildikten sonra film çekilmesi tekniği (myelografi) de giderek daha az kullanılıyor. çünkü günümüzde görüntüleme teknikleri çok ilerlemiş ve artık hastanın belinden iğne yapılmasına gerek kalmayacak seviyeye gelmiştir. esasında noniyonik kontrast maddelerin kullanım alanına girmesi iğne tekniğinin yan etkilerini hayli azaltmıştır. fakat buna karşın bizzat iğne tekniğinin kendi yan etkileri olabildiğinden dolayı myelografiden olası mertebe uzak durmakta fayda vardır. bunun yerine kuvvetli manyetik rezonans cihazları tercih edilmelidir.

bel fıtığının teşhis ve ayırıcı teşhisinde emg dediğimiz tetkik yöntemi de faydalıdır. çünkü bu yöntem ile hastada bulunmakta olan bozuklukların sinir dokusuna mı, yoksa kas dokusuna mı ilişkin olduğu ortaya konabilmekte, diğer hastalıkların bel fıtığından ayırımı yapılabilmektedir. bası altında kalan sinirlerde hasar olup olmadığı, varsa hasarın derecesi ile ilgili da fikir vermektedir. bazı durumlarda bu teknik, cerrahın ameliyat kararını bile etkileyebilmektedir.

bel ve/veya bacak ağrısı bulunmakta olan bir hastada zaman zaman bilgisayarlı tomografi, genellikle de manyetik rezonans gibi ileri tetkik yöntemlerine başvurulur.

manyetik rezonans görüntüleme metodu teşhiste ve ayırıcı teşhiste büyük basitlikler temin eder. bundan başka hastanın x-ışını almaması ve çeşitli planlardaki üstün görüntüleme yeteneği; omurilik, sinirler ve diğer yumuşak dokuları net bir biçimde görüntüleyebilmesi manyetik rezonansı giderek daha da öne çıkarmaktadır.

ancak kemik dokusuyla ilgili patolojilerde bilgisayarlı tomografinin daha iyi görüntü sağladığı gözönüne alınarak bazı durumlarda her iki teşhis metodu beraberce kullanılabilir.

manyetik rezonansın bu kadar yararlı bir yöntem olmasına karşılık elde edilen görüntülerin değerlendirilmesi büyük bir tecrübe ister. yanlış yorumlar, yanlış tedavi şekillerine yol açar. sıklıkla rastladığımız hafif disk bombeleşmesi bel fıtığı olarak yorumlanırsa, tedavinin biçimi tamamen farklı bir yöne doğru gidebilecektir.

özellikle ameliyat sonrası dönemde gerçekleştirilen çekimlerden elde edilen görüntülerin yorumlanması tecrübe gerektirir. muayene bulguları ile tetkiklerden elde edilen sonuçlar beraberce kılı kırk yararcasına duyarlı bir tarzda değerlendirilecek ve net bir teşhise vardıktan sonra tedaviye geçilecektir. manyetik rezonans tetkikinde bel fıtığı görüldü diye ameliyat kararı vermek zaman zaman yanıltıcı olabilir. elde edilen görüntüler kesinlikle klinik bulgularla desteklenmeli, aralarında uyum aranmalıdır. uyum yoksa bu durum izah edilmelidir.

bazen bel fıtığı ile hayati önem arzeden diğer birtakım hastalıkların ayırıcı teşhisini yapabilmek için kemik sintigrafisi gerekebilir.

kemiklerin kuvvet ve yoğunluğu ile ilgili fikir edinmek ve osteoporoz teşhisini kesinleştirmek amacıyla kemik yoğunluk ölçümlerine de başvurulabilir.

ayırıcı teşhis için kan ve idrar incelemeleri yapılabilir.

neticede yapılan muayene, tetkik ve tahliller sonucunda hastanın bel fıtığı olup olmadığı, bel fıtığı ise hangi safhada bulunduğu net bir biçimde ortaya konacaktır. yani bel fıtığı teşhisinin konmuş olması yeterli değildir. hastalığın safhasını da tesbit etmek gerekmektedir. çünkü tedavinin biçimi buna göre değişecektir.

bazı hastalar dar mek & acirc; nlara girdiklerinde büyük sıkıntı çekmekte ve rahatsız olmaktadırlar. bu kişiler için açık tip manyetik rezonans cihazları geliştirilmiştir. bundan başka klasik tipteki cihazlarda da lazım önlemler alınarak bu hastaların tetkikleri yapılabilmektedir.

günümüzde teknoloji o kadar ilerlemiştir ki, yeni geliştirilen bazı açık tip manyetik rezonans cihazlarında vücudun dik durduğu pozisyonlarda bile çekimler gerçekleştirilebilmekte ve böylece hasta ile ilgili ilave veriler elde edilebilmektedir.



kaynak: nöroşirürji uzmanı doç. dr. ahmet yıldızhan