?

Hepatit etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Hepatit etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Hepatit g

Hepatit g

Hepatit g nasıl bulaşır ?



kan, kan ürünleri ve organ bağışı ile geçtiği düşünülmektedir. kronik hepatit b ve hepatit c si olan erişkinlerin %20 sinde görülür.



hepatit g belirtileri nelerdir ?



hastalıkla hakkında pek belirti görülmez.



hepatit g teşhisi / tedavisi ?



teşhisi laboratuvar analizleri neticesi konulur.

tedavisi için şimdilik gelişi güzel bi ilaç yoktur.



hepatit g'den nasıl korunulur ?



hastalığın henüz aşısı yapılamamıştır. çalışmalar sürmektedir.

Hepatit e

Hepatit e

Hepatit e nedir ?



hepatit e (hev) karaciğerde enfeksiyona sebep olan bir virüstür. kronikleşmemesiyle dikkat çeker. virüs vücuda bulaştıktan sonra 2-8hafta arasında (ortalama 40gün) ortaya çıkar.



hepatit e nasıl bulaşır ?



dışkı (kaka) ve ağız yolu ile vücuda bulaşır. öteki ülkelerde ise dışkı kanalizasyon sızıntılı sularla bulaşır.



hepatit e belirtileri nelerdir ? aşısı var mıdır ?



hiç bir belirti görülmeyebilir. bazı kişilerde grip gibi belirtiler görülür, koyu renkli idrar - çay gibi,saman gibi açık renkli kaka,sarılik,yorgunluk ve ateş belirtileri görülebilir. aşısı yoktur!



kimler risk grubundadır ?



gelişen ülkelere seyahat edenler(özellikle hindistan, asya'nın bir kısmı ve afrika da görülür), gebe kadınlar risk grubundadır.



nasıl korunulur ?



hastalık yayan suları (şüphelendiğiniz sular da olur çeşme suyu vs.) hiçbir hedefli hiçbir biçimde kullanmayınız. hepatit e %10-20'lere varan ölümlerle sonuçlandığından dolayı küçümsenmeyecek bir konudur.

Hepatit d

Hepatit d

Hepatit d nedir ?



hdv karaciğerde hastalanmaya yol acan bir virüstür. yalnızca hbv'li ,hepatit bli kişilerde görülür. çünkü virüs çoğalabilmek için hepatit b virüsüne gereksinim duyar. virus vücuda bulaştıktan sonra ortaya çıkma müddeti 2-8 hafta arasında değişir.



hepatit d nasıl bulaşır ?



hepatit d virüsü barındıran kanla, hepatit d hastalik bulasikli/kanli kullanılmış enjektor ve igneleri kullanma neticesi, hdv li(hepatit d'li) biriyle cinsel ilişkiye girilmesi neticesi bulaşabilir.



hepatit d belirtileri nelerdir ?



hiç bir belirti görülmeyebilir. bazı kişilerde grip gibi belirtiler görülür, koyu renkli idrar - çay gibi,saman gibi açık renkli kaka,sarılik,yorgunluk ve ateş belirtileri görülebilir.



nasıl korunulur ?



güvenli yaşamak için, hepatit b aşısı olunuz.

aşı en etkili ve güvenli korunma şeklidir.



kroniklesmis şeklinin tedavisi nasıldır ? aşısı var mıdır ?



değişen başarı miktarları ile ınterferon tedavasi yapılır. hepatit b aşısı aynı zamanda hepatit d için de geçerlidir.



kimler risk grubundadır ?



kas/damar içerisine iğne yapan uyuşturucu kullananlar,tıpkı anda anal ve oral seksi birlikte yapanlar,hdv'li bir kişiyle seks yapanlar,kondom kullanmayanlar.



hepatit d'den nasıl korunulur ?



hbv yani hepatit b bulasmasini onlemek icin hepatit b asisi yapilmalidir. bu aşı sayesinde hepatit b olma riskiniz azalacak ve bu nedenle hepatit d olma riskiniz de ortadan kalkacaktır. çünkü yazımızın başında dediğimiz gibi hepatit d yalnızca hepatit b hastalarında görülür. emniyetli, latex kondomlu seks yapılmalıdır. tek eşli olunuz. alternatif seksi öğreniniz.

Hepatit c

Hepatit c

Hepatit-c nedir ?



c hepatiti ,hepatitis c virusunun (hcv)'nin sebep olduğu bir karaciğer enfeksiyonudur. önceleri non-a non-b (ne a nede b) hepatiti olarak isimlendirilen c hepatiti,1970'lerin ortalarında bulundu. 1989 yılına kadar kendine özgü antikorları tespit eden (anti-hcv gibi) bir test olmadığından, mevcut testlerle gösterilemediğinden ,varlığı bilinmesine karşın non-a non-b (ne a ne de b) hepatiti deniyordu. abd'de yılda yaklaşık 35. 000 kişinin c hepatit virusu ile karşılaştığı düşünülmektedir. (türkiye için ne yazık ki böyle bir istatistiki bilgi yok). kronik karaciğer hastalığı ve siroz'aneden olması, b hepatitinden daha sıktır. önceleri akut c hepatitinin yarısının kronikleşeceği (müzmin hastalığa yol açacağı) tahmin edilirken,şimdi bu oranın % 80 'i aşabileceği tahmin edilmektedir. bunlardan bazılarında siroz gelişebilir. siroz gelişen olgulardan bazılarında karaciğer kanseri de gelişebilir. tedaviden yarar görebilecekleri belirlemek için uzun süreli çalışmalar çok merkezli olarak sürdürülmektedir.



hepatit c için riskli olanlar kimlerdir ?



kan transfüzyonu yapılan kişiler (kan verilen) kan ürünleri (plazma,eritrosit süspansiyonu, v. s.) verilen kişiler. (1992 temmuz ayından sonra pekçok ülkede kan vericileri c hepatit virüsü yönünden araştırılarak kan gereken kişilere verildiğinden,bu ülkelerde 1992 den önce kan verilmiş olanlar mühimdir. bizim ülkemizde 1999 yılında bile hala pekçok hastanede c hepatit virüsü tespit eden testler yapılmadan kan alınıp verilmektedir. bu konuda sağlık bakanlığı yetkililerin daha hassas olması gerektiğine inanıyoruz.



iv (damardan) ilaç kullanan kişiler,iv eroin kullanımı,(c hepatitli hastada kullanılmış bir enjektör ile başka bir hastaya ilaç verilmesi.



hemodiyaliz hastaları (şu anki rutin uygulamada; hepatit c ve b'li hemodiyaliz hastaları- ki daha önceden saptanır-bu virüs bulaşmış kendinelerine özel makinalarda ayrı olarak hemodiyalize girerler. bu virüslerin araştırmasından sonra kendilerinde virüs bulunmayan hastalar ayrı makinalarda hemodiyalize girerler. )



hemofili hastası olanlar. (çok sık kan ve kan ürünleri verilmek zorunluluğu olduğundan)



diğer: vucudu kesici-delici bir cisimle kesilenler (örneğin operatör hekimlere ameliyat sırasında sılıkla ellerine iğne batmaktadır. ),tatuaj (döğme yaptırmak),kokain çekmek de risk faktörlerindendir.



böyle kişiler hepatit c yönünden test edilmelidirler.

ancak olguların % 10'unda virüsle karşı karşıya kalma öyküsü (gelişi güzel bir biçimde) bulunamamıştır.



hepatit c virüsü nasıl bulaşır ?



virüs kanda bulunur. bu sebeple kan yolu ile bulaşır. fakat,cinsel yolla da bulaşma riski vardır,bu sebeple prezervatif kullanılması öneri edilmektedir. bu şekilde bulaşma muhtemelen deri lezyonları ve yaralarla olduğu sanılmaktadır.



virüsün meni veya tükrük yolu ile gerçekten bulaşıp bulaşmadığına ilişkin kesin kanıtlar yoktur.



anne sütünden hcv'nin geçtiğini belirten bir kanıt da yoktur.



enfekte bir kişide kullanılan ustura,traş makinası,hatta berber makasları,dövme yaptırma,vücudun kesici-delici bir cisimle yaralanması,akapunktur iğneleri ile hcv'yi bulaştırmak mümkündür.



c hepatitli bütün kişiler potansiyel olarak bulaştırıcılardır. yalnızca amerika'da 4 milyon taşıyıcı bulunduğuna inanılmaktadır. hepatit a ve b'nin aksine enfeksiyon geçirmek bağışıklık sağlamaz.



kanla bulaşan hepatit olgularının % 90'ından hcv sorumludur. ancak günümüzde (şayet yapılırsa) test yaparak kan verildiğinden bu şekilde çok kolay değildir.



c hepatitli bir anneden bebeğine hcv'nin geçişi % 5'den azdır. geçiş muhtemelen annenin kanındaki virüs miktarı ile direkt ilişkilidir. enfekte annelerden doğan bebekler test ve kontrol edilmelidir.



*hepatit c için aşı yoktur.

hepatit b ve a için yapılan aşılar hepatit c'ye karşı bağışıklık sağlamaz. bir çok hepatit c virüs tipi vardır ve bunlar mutasyona (değişikliğe) uğramaktadır. netice olarak bir aşı geliştirmek zor olacaktır. (virüs devamlı olarak kendini değiştirdiğinden ,aşı yapılsa bile değişikliğe uğramış virüse yararı olamayacağından). bundan başka. c hepatitine karşı etkili bir immun globulin (koruyucu bağışıklanmış serum) da yoktur.



hepatit c nin belirtileri nelerdir ?



c hepatitli bir çok kişinin gelişi güzel bir yakınması yoktur ve normal yaşamlarını sürdürmektedirler. kuluçka müddeti değişiktir. ortalama 7-8 haftadır. karaciğer fonksiyon testleri yıl boyunca,haftadan haftaya farklı değerlerde yükselmiştir. enfekte kişiler karaciğer fonksiyon testleri normal bile olsa ,virüs onların kanındadır ve karaciğer hücre hasarı oluşturabilir.



belirtiler varsa ,bile çok hafif olabilir ve gribe benzer

(bulantı, kırıklık,halsizlik, iştahsızlık, ateş, baş ağrısı, karın ağrısı gibi)



birçok hastada sarılık yoktur. fakat zaman zaman seyir boyunca koyu renkli idrar görülebilir.



hepatit c li olup olmadığımı nasıl bilebilirim ?



hcv enfeksiyonu,basit ve özgül bir kan testiyle (anti-hcv) belirlenebilir. fakat; akut veya kronik enfeksiyon olup olmadığı ayırdedilemez. bu test rutin (devaml ve tertipli olarak mutlak yapılan işlemler) değildir. bu sebeple kişiler,doktorlarından bir hcv testi istemelidir. şayet ilk test (+) ise ,tanıyı doğrulamak için 2. kez bir test yapılmalı ve karaciğer fonksiyon testleri alınmalıdır. halen kullanılmakta olan (eia) testlerinde kronik hepatit c lilerin yaklaşık %95'inde anti- hcv (+) dir. yani hassas bir testtir. antikor (anti- hcv) olguların % 30'unda enfeksiyonun ilk 4 haftasında (+) olmayabilir. hcv ile karşılaşmadan 5-8 hafta kadar erken,olguların % 60'ında anti- hcv testlerinde pozitiflik tespit edilebilir.



iyi olacakmıyım ?



c hepatitli kişilerden çok azı kanlarından virüsü temizleyebilir. tamamen iyileşmek için virüsün kandan temizlenmesi gerekir. olguların % 80'inden fazlasının kronikleşeceği (müzminleşip uzayıp gitmek) bildirilmektedir. (ilk akut enfeksiyondan en az 6 ay sonra karaciğer enzimlerinin (sgot-sgpt) yüksek kalması halinde kronikleşme olduğundan söz edilebilir. )



sgot ve sgpt (alt - ast) karaciğer hücre harabiyeti meydana geldiğinde salınırlar. enfeksiyonun kronik olduğunu belirten testler de vardır. kronik hepatit; kronik persistan hepatit ve kronik etkin hepatit formlarında görülür. kr. persistan hepatit daha hafif şeklidir. bazan siroz gibi daha şiddetli karaciğer hastalığına ilerleyebilir.



kronik hepatit c ne demektir ?



kronik hcv ,akut enfeksiyondan 6 ay sonra temizlenmeyen enfeksiyon demektir. hastalık dereceli olarak 10-14 yıldan fazla bir müddet boyunca ilerleyebilir. yüksek sgot,sgpt değerleri karaciğer hasarının halen devam etmekte olduğunun bir göstergesidir. karaciğer biopsisiyle hasarın tipi,derecesi ve hastalığın şiddeti belirlenebilir. kronik hepatit c'li hastaların % 20'sinde siroz gelişeceğine inanılır. siroz karaciğer hücrelerinin ölümünden sonra karaciğerde oluşan skar (sert,işe yaramaz,fonksiyon görmez bir dokudur) dokusu meydana gelir. sirozlu hastaların % 25'inde (bütün olguların % 5'i) karaciğer yetmezliği meydana gelebilir (enfeksiyondan 30-40 yıl sonra bile). siroz gelişen kronik hepatit c'li hastalarda karaciğer kanseri gelişmesi riski büyüktür. bu ilk enfeksiyondan 10-40 yıl sonra meydana gelebilir.



hepatit c nin tedavisi nasıldır ?



son zamanlarda; 3 interferon tipi ve interferon+ribavirin birlikte kullanıldığı tedavi şemaları vardır. tedavi için hastaların tercihi için hastalık belirtilerinin varlığı yada yokluğu değil,biyokimyasal,virolojik ve karaciğer biyopsisi bulguları belirleyici olmaktadır.



interferon yalnız olarak kullanılabilir. interferonun bazı yan etkileri vardır. grip benzeri şikayetler,baş ağrısı,ateş,kırıklık,iştahsızlık,bulantı kusma,saç dökülmesi yanında,kemik iliği depresyonu neticesi beyaz kan hücreleri( lökosit) ve kan plaketcikleri (trombosit) 'nde azalma meydana gelebilir. bu sebeple kan testleri ile izlenmelidir.



ribavirin ile ani ve şiddetli anemi (kansızlık) meydana gelebilir. doğumsal anomaliler görülebileceği için ,hamilelerde kullanılmamalıdır. tedaviden sonraki 6 ay sonraya kadar gebe kalmaktan korunmalıdır. yan etkilerinin şiddeti ve tipi kişiden kişiye değişir. çocukların hcv enfeksiyonu tedavisi halen araştırlmaktadır.



olguların %50-60'ında ilk tedavisinde ,tedaviye yanıt verirken,yaklaşık %10-40 olguda virus geç olarak temizlenebilir. bu sebeple tedavi neticesi için derhal karar verilmez. tedavi uzatılabilir ve ilk tedaviden sonra nüks (tekrarlama) görülenlerde 2. kez tedavi verilebilir.



tek başına interferon kullanımı: nüks görüldükten sonra ,tekrar tedavi edilmiş olanlarda dahil olguların % 58'inde virüsün temizlendiği bildirilmektedir. yan etkileri vardır ancak iyi tolere edilir.



interferon+ ribavirin tedavisi: her iki ilacın yan etkisiyle birlikte,nüks görülenlerin tekrar tedaviye alınan olguların % 47'sinde virüslerin temizlendiği bildirilmektedir.



son dönem hepatit c'si olan hastaların karaciğer transplantasyonundan sonra 1/3 - 1/4 'ünde tekrar enfeksiyon meydana gelir. yeni transplante edilen karaciğerde (karaciğerin çıkarılıp kadavra karaciğerinin takılması -organ bağışı) de enfeksiyon meydana gelmesi riski olabildiğince fazladır. diğer taraftan bu durum genellikle ikinci bir transplantasyonu gerektirmez.



hepatit c'li hastalara hepatit a ve hepatit b aşısı yapılmalıdır. bu kişiler alkol almamalıdır.



hastalığın iyileşmesi yada kötüleşmemesini sağlayan (alkol hariç) özel bir rejim yoktur. yaşamı normal sürdürmek için lazım,dengeli bir rejim yeterlidir. (karaciğer yetmezliği buna dahil değildir)



kişileri yorgun düşürecek işlerden kaçınılmalı,yaşamı belirlenen ölçülerde devam etmesi planlanmalıdır. kendni yorgun hissettiğinde dinlenmelidir.



hepatit c den nasıl korunulur ?nasıl önlenir ?



halen hepatit c için aşı yoktur. enfeksiyonlu kişilerin kanları ile bulaşık jilet,ustura,makas,tırnak makası,diş fırçası,temizlik kağıtları gibi her şey için önlem alınmalıdır.



çamaşır suyu ile sıçramış kanlar temizlenmelidir.



hcv nin cinsel yolla geçişi çok nadir olmasına karşın,güvenli sex yapılmalı (prezervatif kullanımı,çok eşli cinsel yaşamın terki gibi)dır.



hcv'li hastalar gittikleri her hangi bir hekime ve diş hekimlerine hcv'li olduklarını bildirmelidirler.



bu hastalık ile ilgili her geçen gün araştırmalar artmakta,çare için arayış sürdürülmektedir.

Hepatit b

Hepatit b

Hepatit b nasıl bulaşır ?



* hastalığı taşıyan kişinin (taşıyıcı) kanı, spermi, vajinal sıvıları veya tükrüğü ile ya da bunlara bulaşmış aletler ile temas sonucu

* hastalığı taşıyan kişi ile cinsel temas sonucu

* bir iğneyi ya da kesici bir aleti birden çok kişinin ortak kullanması sonucu



klinik belirtileri nelerdir ?

* halsizlik

* yorgunluk

* cilt renginin sararması

* idrar renginin koyulaşması



kişiler sağlıklı görünseler dahi hepatit b virüsü taşıyor olabilirler

* herzaman görülmeyebilir.



hamileyseniz...

taşıcıyı annelerin kanlarındaki hepatit b, doğmamış çocuklara geçebilir. gebe kaldığınızda hekiminize derhal başvurup ve test yaptırın. taşıyıcı olsanız dahi bebeğinizi doğumdan derhal sonra aşılayarak bu hastalıktan koruyabilirsiniz.



nasıl korunulur ?

güvenli yaşamak için, hepatit b aşısı olunuz.

aşı en etkili ve güvenli korunma şeklidir.



aşılanın !

aşı, kan veya canlı virüs içermez ve güvenilirdir.

dünyanın pek çok ülkesinde yıllardır kullanılır. aşı, sizi hepatit b hastalığına karşı korur.

tam korunma için 3 kez aşı olmanız gerekmektedir.



kimler aşılanmalı ?

tüm bebekler, buluğ çağındaki çocuklar ve tehlikede olduğunu hisseden herkesin aşılanması gerekmektedir. aşı, sizin hepatit b ye ve hepatit d ye şimdi ve gelecekte yakalanmanızı engeller.



hangi şartlarda aşılama ertelenmeli ?

* yüksek ateşi olan veya şiddetli soğuk algınlığı geçirenler

* gebe kadınlar (doktoru lazım gördüğü takdirde aşılama yapılabilir)



kimler aşılanmamalı ?

* daha önce hepatit b ye yakalanmış olanlar

* daha önce 3 veya 4 doz hepatit b aşı takvimini tamamlamış olanlar



hepatit b hastalığına yakalanmışsanız...

* kendinizi ve çevrenizi korumak için yaraları ve kesikleri kapatın

* kan vermeyin

* diş fırçası, traş bıçağı ve tırnak makasını başkaları ile paylaşmayın

* cinsel ilişki sırasında prezervatif kullanın

* kan bulaşmış elbiseleri soğuk suda bıraktıktan sonra sıcak sabunlu su ile ayrı olarak yıkayın

* bulaşıkları sıcak sabunlu suda veya bulaşık makinesinde yıkayın

* yere kanınız damlamışsa, kağıt havlu kullanarak temizleyin. çamaşır suyu ile kan damlayan alanı silin

* kan bulaşmış çöpleri plastik torbaya koyarak ağzını kapatın

* eşiniz ve aynı ortamı paylaştığınız insanlara zaman geçirmeksizin hepatit b aşısı olmalarını söyleyin. aşı onları hepatit b ve d virüsünden korur.

Hepatit a

Hepatit a

Hepatit a genel



hepatit a virüsü (hav) fekal ve oral yollardan bulaşır. kontamine sular sık karşılaşılan bir enfeksiyon kaynağıdır. hav göl sularında 4 haftaya kadar enfeksiyöz olma özelliğini korur. kuluçka müddeti 14-15 gündür. parenteral bulaşma istisnadır. yaşam standardının yükselmesi ve hijyen şartlarının iyileşmesine bağlı olarak toplumun kontaminasyonu geçtiğimiz on yıllar içerisinde önemli ölçüde azalmıştır. hepatit a'ya karşı antikorlar 18 yaşın altındakilerin % 5'inden azında, ve 70 yaşın üzerindekilerin % 75'inden fazlasında bulunur.



tanı



antijen: hepatit a virüsü, prodrom döneminde dışkıda gösterilebilir. kanda genellikle gösterilemez çünkü aşikar hastalık döneminde virüs replikasyonu sona ermiştir. dolayısıyla söz konusu antijen için dışkıda veya kanda yapılan elektron optik veya immunolojik testler bilimsel çalışmalar dışında endike değildir.



antikorlar: ıgm sınıfı spesifik antikorlar infeksiyon sonrasında 14 gün daha tespit edilebilir. ıgm sınıfı antikorlar birkaç gün sonra ortaya çıkar. bir kural olarak, ıgg ve ıgm sınıfı antikorlar aynı zamanda gösterilir. bunlar mevcutsa ve hepatitin klinik ıspatları varsa, varlığı hepatit a'yı belirten ıgm sınıfı antikorlar için bir test yapılır.



klinik gidiş



olguların % 99'dan fazlasında hepatit a 3 ay içerisinde spontan olarak iyileşir. olguların % 0. 1'inden azında fulminan hepatit görülür. sarılık, olguların % 90 kadarında vardır. yüzde 95'inden fazlasında transaminaz eğrileri bir zirve yapar ve hızla normale döner. fulminan hepatitten sonra gürültüsüz bir karaciğer sirozu gelişebilir.



tedavi



spesifik tedavi yoktur.

fulminan hepatitte yoğun tıbbi tedavi endikedir. komplike olmayan olgularda medikal zeminde kesin yatak istirahati lazım değildir.



profilaksi !



endemik bölgelere seyahat edenler için etkin aşılama ile profilaksi yapılabilir. başlangıçta 1ml enjeksiyonu takiben 2-4 hafta ve 6-12 ayda enjeksiyonlar uygulanır. aşılamanın başarı oranı %95'in üstündedir. gamma globulin preparatları ile pasif inokülasyon (0. 1 ml/kg vücut ağırlığı veya 5. 0 ml im) bugün nadiren endikedir. enfeksiyon ortaya çıkmış olduğundan ev koşullarında bu uygulama genellikle başarı gösteren olmaz. bulaşmayı önlemek için hijyen şartlarını düzeltici önlemlere hemen uyulması tavsiye edilir. hijyen önerilerine sıkı bir biçimde uyulması ve etkin aşılama en iyi profilaksidir.