ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    göz sağlığı

halk arasında "göz tansiyonu" adıyla da bilinen glokom, milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir göz hastalığıdır. tedavi edilmez ise görme kaybına sebep olabilir. glokomda, göz içerisindeki sıvı baskısı, görme kabiliyeti için lazım olan göz sinirine zarar verecek kademede yüksektir.
sıklıkla 40 yaşın üstünde meydana gelen glokom genellikle yıllar içerisinde çok sinsi ilerler. bu; en sık görülen glokom tipi olup "primer açık açılı glokom" olarak adlandırılır. bu müddet içerisinde glokomlu kişilerin bir bölümünde de hastalığa ilişkin gelişi güzel bir belirti görülmez. glokom, pekçok hasta tarafından ancak ileri dönemde ve belirgin görme kaybı ortaya çıktığında fark edilebilir. glokomda görme kaybı oluştuktan sonra geri dönüş olmadığından erken tanı mühimdir. normal göz muayenesi sırasında tespit edilen anormal göz içi baskısı artışı hastalığın ilk belirtisi olabilir. göz doktorunca tertipli aralıklarla yapılan muayeneler glokomun erken tanı ve tedavisi için en iyi yoldur.

diğer bir glokom türü ise yine ileri yaşlarda ani olarak krizle ortaya çıkan dar açılı glokomdur. şiddetli göz ağrısı, görme azalması, gözde kızarıklık ve bulantı, kusma ile karakterize bir tablodur. acil tedavi gerektirir. bebeklikte ve çocukluk çağında izlenen çeşitlerinde gözde sulanma, ışığa karşı duyarlılık ve gözde büyüme izlenir.


glokoma ne neden olur ?
normalde bazı göz dokularının beslenmesi için göz içinde devamlı olarak bir sıvı yapılır ve bu göz içi sıvısı tıpkı zamanda süreki olarak da bazı yollarla (trabeküler şebeke) gözü terk eder. glokom, göz içi sıvısını dışarı boşaltan kanallarda yapısal olarak tıkanıklık oluşması nedeniyle sıvının yeterli boşalmaması ve buna bağlı olarak göz içi basıncının artması neticesi oluşur. yükselen göz içi baskısı görme sinirine zarar vererek sinirin ölümüne sebep olur. bazı hastalarda ise göz içi baskısı normal olduğu halde görme sinirindeki kan akımının bozuk olması nedeniyle görme siniri tıpkı biçimde tahrip olur (normal basınçlı glokom). görme siniri hücreleri öldüğü vakit da kalıcı görme kaybı oluşur.


glokom nasıl teşhis edilir?
glokom dikkatli bir göz muayenesi ile teşhis edilir. teşhise yönelik göz muayenesinde göz doktoru:
-tonometre adı verilen bir aletle göz içi basıncınızı ölçer. göz dibi muayenesi yaparak göz sinirlerini inceler.
-gerekli görürse görme alanında kayıp olup olmadığını belirlemek için görme alanı testi yapar.
-görme siniri ve sinir lifi tabakasını inceleyen ileri yöntemler de tatbik edilebilir.
hatırlayın ki glokom herkeste olabilir. glokoma bağlı görme kaybını engellemenin tek yolu erken tanıdır. görme alanında glokoma bağlı belirgin hasar olmadıkça hasta bu kayıpların farkına varamaz. dolayısıyla tertipli aralıklarla göz muayenelerinin ve görme alanı gibi ileri tetkiklerin yapılması mühimdir.


kimler glokoma eğimlidir?
glokom dünyada milyonlarca kişide görülen ve her insanda ortaya çıkabilecek bir hastalıktır. bununla birlikte bazı etkenler hastalığın ortaya çıkma riskini arttırabilir.

glokom riskini arttıran etkenler şunlardır:
-ilerleyen yaş
-ailede glokom öyküsü (gnetik yatkınlık)
-sigara
-şeker hastalığı
-yüksek-düşük kan basıncı
-miyopi
-uzun süreli kortizon tedavisi
-göz yaralanmaları
-migren
bu özelliklere sahip kişilerin glokom yönünden göz muayenelerini yaptırmaları ideal olur.

glokom iyileşebilir mi?
glokom tanı konulduktan sonra tamamen iyileştirilip ortadan kaldırılamaz; fakat pekçok olguda ideal tedavi ile başarı gösteren olarak kontrol altında tutulabilir, görme kaybının ilerlemesi engellenebilir.

eğer glokomunuz varsa, hastalığın tedavisi ve izlenmesi hayatınızın geri kalan bölümünde devamlı olarak devam edecektir. dolayısıyla göz doktorunuzun izleme programına tertipli olarak uymanız ve önerien tedaviyi dikkatle uygulamanız çok mühimdir.

glokom nasıl tedavi edilir?
açık açılı glokom ilk olarak göz içi basıncını düşüren çeşitli ilaçlarla tedavi edilir. bu ilaçlar genellikle göz damlası şeklindedir. gerekirse cerrahi ve laser girişimleri de tatbik edilebilir. bu tedavilerin hedefi hastanın kalan görmesinin korunması olup görmeyi arttırmazlar. kriz ile ortaya çıkan dar açılı tipinde tedavi çok acildir. doğuştan glokomda ise tedavi temel olarak cerrahidir. bazı hastalarda birden çok cerrahi girişim de gerekebilir.

göz damlaları ne sıklıkla kullanılmalıdır?
göz damlalarının her gün kullanılması zorunludur. öneri edilen ilaç tedavisine bağlı olarak göz damlasını ya da damlalarını günde bir veya birkaç kez tertipli aralıklarla damlatabilirsiniz. önemli olan her vakit doktorunuzun önerilerini izlemenizdir.

her vakit tıpkı damlaları mı kullanacağım?
glokomun ilerleyici bir hastalık olması sebebiyle göz doktorunuzun göz damlalarınızı değiştirmek veya tedavinize başka göz damlalarını eklemek zorunda kalabilir. bu farklılıkların yapılmasındaki ilk neden göz içi basıncını kontrol altında tutabilmek ve görme alanınızı korumaktır. bundan başka kullandığınız damlaların ortaya çıkabilecek yan etkileri de bu farklılıkların yapılmasını gerektirebilir.

glokom tedavisi sırasında göz damlalarının değiştirilmesine neden olabilecek bazı etkenler şunlardır:
- etkinlik-göz damlaları göz içi basıncını yeterli derecede kontrol ediyor mu?
- medikal yan etkiler-göz damlalarının kötü yönde etkileyebileceği başka bir hastalığınız var mı?
- gözde allerjik veya başka reaksiyonlara yol açıyor mu?
- yaşam stilini etkileyen yan etkiler-göz damlaları günlük yaşamınızı etkiliyor mu?

eğer günlük yaşamınızı sınırlayan yan etkilerle karşılaşırsanız onları hekiminize bildiriniz.

izlemem gereken basit kurallar var mı?
evet
ilacınızı doktoruuzun önerdiği biçimde kullanın! ilacınızı hergün tıpkı saatte alın! bu şekilde göz damlanızı hem daha kolay hatırlayabilirsiniz hem de daha etkili olmasını sağlarsınız.

günlük normal yaşamınızı etkileyen gelişi güzel bir yan etkiyi doktorunuz ile görüşün.
doktorunuzun programladığı kontrol randevularınıza uyun! hastalığınız ancak doktorunuzun tertipli kontrolü altında olduğunuz vakit başarı gösteren olarak tedavi edilebilir.

göz doktorunuzu diğer hastalıklarınız için aldığınız ilaçlar ile ilgili uyarın! göz doktorunuzun dışında başka bir hekime muayene olduğunuzda ona sizin glokomunuz olduğunu da bildirin.

glokom kalıtsal olabileceği için ailenizdeki tüm bireyleri tertipli olarak göz muayenesi olmaları için uyarın!
periyodik görme alanı muayenelerinizi doktorunuzun önerisiyle yaptırın.

hatırlayın:
glokom tedavisinde sizin rolünüz çok mühimdir. glokom kronik bir hastalık olduğundan tedavi ömür boyu sürer ve kararlılık ister. fakat unutmayın, sizin için çok değerli olan görme yeteneğinizi koruyacak olan bu kararlılıktır.
türk oftalmoloji derneği