ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    göz sağlığı

kuru göz, gözyaşının yetersizliği halidir. göz etrafındaki gözyaşı bezleri tarafından salgılanan, ve göz kapaklarının kırpılması ile göz yüzeyine yayılan gözyaşı, yine gözkırpma ile gözkapaklarındaki ufak kanalcıklar (punktumlar) ve daha sonra nasolakrimal kanal yardımıyla burun içerisine yönlenerek gözü terkeder.

gözyaşı tabakası, derhal göz üstüne yayılan bir mukus tabaka, ortada sulu (aköz) tabaka, ve en dışta yağlı (lipid) tabakalardan oluşur. bu üç tabakadan gelişi güzel birinin eksikliği veya bozukluğu, kuru göz şikayet ve bulgularının ortaya çıkmasına sebep olur.

kuru göz hastalarının şikayetleri nelerdir?
kuru göz hastaları gözlerde kuruluk hissi, yanma, batma, yabancı cisim hissi, kızarıklık, rüzgar veya sigara dumanından rahatsızlık, göz etrafında mukus iplikçiklerin oluşması, ve/veya kontakt lens kullanmakta güçlük şikayetleri ile hekime başvururlar. bu hastalar, bazen kuruluğa bağlı irritasyon ile paradoksik sulanmadan da şikayet edebilir.

kuru göz nedenleri nelerdir?
gözyaşı salgısı, erkek ve kadınlarda, ilerleyen yaşla birlikte azalır. ancak, kuru göz, bilhassa menapoz sonrası kadınlarda sık görülür. bunun dışında, idrar söktürücü, tansiyon düşürücü, anti-allerjik, anti-depresan ilaçlar, uyku ilaçları ve alkol göz kuruluğuna sebep olabilir.

ciddi kuru göz, ağız kuruluğu ile birlikte giden sjögren sendromu ile birlikte olabilir. bu taktirde, hastalarda, sıklıkla eklem romatizması olmak üzere, bütün vücut sistemlerini tutan bir immün disfonksiyon veya bağ dokusu hastalığı mevcuttur. sjögren sendromu, genellikle 50 yaş civarında kadınlarda görülür.

yukarıdakilerin dışında kimyasal yanıklar, cerrahiler ve burada detaylandırılmayacak başka birtakım hastalıklarda da kuru göz görülebilir.

kuru göz tanısı nasıl konulur?
göz hekimi tarafından yapılan basit bir göz muayenesi ile kuru göz tanısı basitçe konulabilir. hastanın öyküsü de tanıya çok yardımcıdır. bunun dışında, gözyaşının özel boyalarla boyanması veya 'gözyaşı şeritleri' ile gözyaşı miktarının tayini de tanıda kullanılabilecek basit testlerdir.

kuru göz nasıl tedavi edilir?
gözü nemli tutabilmek için, gözyaşının yerini tutan pekçok yapay gözyaşı damlası ve jeli bulunmaktadır. yapay gözyaşını günde 4-5 seferden daha sık kullanma gereksinimini hisseden hastalar için koruyucu madde içermeyen, bir sefer kullanımlık yapay gözyaşı preparatları da bulunmaktadır. bu bir sefer kullanımlık damla ve jeller, hastalar tarafından,

gün boyu, arzu edildikleri sıklıkta kullanılabilmektedirler.
kuru gözde diğer bir yaklaşım, mevcut gözyaşının korunmasıdır. gözlük kenarları kapatılabilir veya yüzücü gözlükleri kullanılabilir. kuru göz hastaları bilhassa geceleri uyudukları odanın nemlendirici cihazlarla nemlendirilmesinden de fayda görürler. yine mevcut gözyaşını korumak amacıyla, gözyaşını gözden uzaklaştıran ufak kanalcıklar, göz hekimi tarafından, basit bir işlemle, geçici veya kalıcı olarak kapatılabilir.
yukarıdakilerin dışında gözyaşı yapımını arttıran birtakım ilaçlar da mevcuttur. ancak, tıpkı zamanda salya yapımını da arttıran ve terleme, bulantı, kalp çarpıntısı gibi yan tesirleri olabilen bu ilaçlar ancak hekim denetimi altında kullanılabilirler.

esasen bir immün düzenleyici ilaç olan siklosporin, son zamanlarda kuru göz tedavisinde uygulanan en son ilaçlardan biridir. suspansiyon formunda göze damlatılabilen bu ilacın, majör gözyaşı bezinin inflamasyonunu azaltarak gözyaşı yapımını artttırdığı bildirilmektedir.

kuru gözde, başta androjenler ve immün modülatörler olmak üzere yeni tedavi yöntemleri üstünde çalışmalar devam etmektedir.
türk oftalmoloji derneği