ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    gebelik

varis

varis bir toplardamar veya damar grubunun genişleyerek içi kan dolu bir balon veya damar yumağı durumuna gelmesidir. bu durum ağrı, ciltte renk farklılıkları ve zaman zaman damar içerisinde meydana gelen pıhtıların dolaşıma girmesiyle ciddi organ bozukluklarına (kalp,akciğer, beyin vb.) sebep olur.

gebelikte varis 4 kat daha fazla gözlenmektedir. varis oluşumunda asıl neden damar duvarlarındaki bağdokusu direncinin azlığıdır. gebelikteki farklılıklar nedeniyle bacaklarda genital bölgede damar yumaklarının ortaya çıkması kolaylaşmaktadır. pek çok gebede hiçbir yakınmaya neden olmaz ve gebeliğin bitimiyle birlikte kaybolurlar. çok az kadında hamilelik sonrası takip ve tedaviye gerek duyulur.

varis oluşumunda gebeliğin tesirleri aşağıdaki gibi özetlenebilir;
· gebelerde damar yatağı genişlemiştir.
· hamile rahim, artan ağırlığıyla vena cava’ya (karın içerisindeki büyük toplardamar) bası yaparak bacaklardan dönen kanın akışını zorlaştırıp, geriye doğru birikmesine, damar içerisinde göllenmesine sebep olur.
· hamilelik hormonlarından (özellikle) progesteron, ven (toplar damar) duvar kaslarını gevşetir, östrojen ise direnç azalmasına ve vücutta sıvı tutulmasına, böylece dolaşımdaki kan hacminin artmasına sebep olur.

bacaklardaki toplar damarlarda kalbe doğru kan akımının zorlaşması ve kan hacminin artması, bundan başka toplar damar duvarlarının gevşemesi, toplar damarlarda geriye doğru kaçışı önleyen kapakçık sistemini de bozarak kanın, toplar damarlarda kanın göllenmesine yani varislere sebep olur. varisler bacaklarda deri altında ufak mavi renkli damar genişlemelerinden deri altında tesbih tanesi gibi gözlenen ve sonrasında yılan biçiminde toplar damarlar boyunca kıvrımlı paketlere dönüşür. böylece gebelerde vajen ve makat girişi, vajina, kasık, karın içerisinde varis paketleri ve makatta hemoroid oluşur.

gerilmeye bağlı ağrılar bilhassa ayakta dururken ve akşama doğru daha çok çoğalır. doğuma yakın gebelerde bilhassa bacaklarda kramplar, vulva ve vajina varislerinde ise şiddetli kaşıntılar oluşabilir.

tanıda, yukarıda tanımlanan özellikte damarların çıplak gözle görülmesi yeterlidir. bu gözlemin yapılması için oluş mekanizması da göz önünde tutularak, varis muayenesi mutlak ayakta yapılmalıdır. gebelerde köklü bir tedavi önerilmez. çok yakınması olan hastalarda varis çorapları kullanılabilir. gebelikten sonra yakınma devam ederse ilaç ve cerrahi tedavi önerilebilir.

tüm varis hastaları ve gebelere;
· uzun müddet ayakta durmamaları
· damarlara dolaşımı zorlaştıracak çorap lastiği kullanmamaları
· dinlenirken ayaklarını yüksekte tutmaları
· ciddi ağrılara neden olan varislerde elastik bandaj ya da varis çorabı kullanmaları
· her gebelikte varisleri artanlara, hamilelik dışında cerrahi tedavi önerilmelidir.

hemoroid

makat (anüs) iç kısmında meydana gelen ve yalnızca bu organa özel bir varistir. benzer nedenlerle ortaya çıkarlar. kabızlık bundan başka riski arttıran bir faktördür. klinikte ele gelen kitle, kanlı defakasyon ve makatta (anüste) ağrı, (iltihaplanma olursa) ateş ve ağrıda artış gözlenir. genel olarak makatın çıplak gözle muayenesinde gözlense de zaman zaman iç kısımda, ancak parmakla muayenede tespit edilen şiş, içi pıhtılı yada pıhtısız kanla dolu damarlar durumunda görülür.

varisler için yapılan tavsiyeler burada da geçerlidir. ancak kabızlığa karşı daha aktif tedbirler alınmalıdır. içi pıhtılı (tromboze) hemoroid paketleri oluşmuşsa ılık oturma banyoları yakınmaları azaltır. bundan başka lokal anestetik kremler kullanılabilir. şayet iltihap gelişmişse ideal antibiyotik ve ılık antiseptikli oturma banyoları uygulanır. çok şiddetli vakalarda acil cerrahi (hemoroidektomi) yapılabilirse de kökten çözüm için genellikle gebeliğin sonlanması ve gebelikten sonra da durumun devam edip etmediği görülmelidir.