davranış değiştirmek risk almayı gerektirir. kişiyi geri çeken şeylerden bir tanesi kusur yapma korkusudur.
bu hataların problem olması bu durumun daha riskli gözükmesine sebep olur.
-başkalarının sizin hakkınızda daha kötü düşüneceği korkusu, geçici bile olsa göze batacak bir kişi durumuna getirme endişesi.
-ama herkes kusur yapabilir.
kişi öyle hatalar yapar ki kimseye gözükmez ama kendine gözükür. bu hatalar kişiyi sendeletmekten öteye gitmez. bazı hatalar da yararlı hale gelir çünkü size bir şeyler öğretir
–nereye gittiğine daha dikkat etmek gibi
burada anlatılan deneyler durumunuzda tehlikeli bir geriye dönüş olmasını engellemeye yardımcı olur, aksi durumda sorun devam eder. deneyler, sevdiğiniz çok daha
fazla şeyi yapmanıza yardımcı olur ve bunları yaparken de kendinizi çok daha fazla rahat hissetmenizi temin eder. bu deneyler, yaptığınız hatalar üstüne tekrar düşünmenize ve yanlış olduğunu varsaydığınız yolları gözden geçirmenize yardım eder.
birtakım şeyleri farklı yoldan yapmanın bazı genel noktaları
ilerlemeye devam edin
davranışlarını değiştirmeye gelince bazı insanlar hiçbir gelişme gösteremediklerini düşünerek vazgeçerler. bu bazı insanlarda değişiklik görmemelerine rağmen olabilir. başarınızı önemsizmiş gibi görmemeye dikkat edin. gelişmeleriniz konusundaki düşüncelerinizi berbat etmemeye dikkat edin.
gelişme ilk başlarda çok yavaş gibi görünebilir ancak bu size daha sonra tertipli, dikkate değer ve önemli olduğu izlenim verir. kolay olsaydı bunu daha önce yapardınız. kötüye giden işleri, iyiye giden ya da iyi hissedilen şeylere göre daha kolay hatırlayabilirsiniz. belki de zorlu günlerle sıkıntılı günler, kolay olan ve çabuk unutulan günlere göre daha önemliymiş gibi gelebilir.
başarılarınızı takdir edin
başarılarınız için kendinizi övmeyi öğrenirseniz kendinize olan güveniniz daha hızlı bir biçimde çoğalır. her defasında üstesinden geldiğiniz şeyler sizin başarınızdır. ufak başarılar büyük başarılara dönüşür. hepsi için kendi kendinize kredi veriniz. kendinizi başarılarınız başkaları tarafından fark edildiğinde ve mantıklı olduğu ölçüde takdir ediniz.
sizin zor dönemeçlerden geçtiğinizi bilen bir iş arkadaşınız veya yakınınıza bunları söyleyin veya bunları bir not defterine kaydedin. pekçok insan başarılarını önemsiz gibi görür. bu daha çok almış olduğunuz risklerin insanlar tarafından basit görünmesinden kaynaklanır.
tıpkı bir yemek siparişi vermek ya da birinin sizden bir şey yapmanızı istediğinde hayır demek gibi. işte size insanların başarılarını olduğundan da önemsizmiş gibi göstermelerine ait birkaç örnek: aşağıdakilerden her biri düşünceleri berbat etme konusunda yardım edecek yanıtlar içerir:
düşünce: ‘evet ama bunu herkes yapabilirdi.’
cevap: ‘sizin kadar kaygılı olmaları halinde yapamazlardı’
düşünce: ‘bunu daha iyi yapabilirdim.’
cevap: ‘zamanında yaparım. şimdilik yapabileceğimin en iyisini yaparım. kimse bundan fazlasını yapamaz.’
düşünce: ‘hiç kimse bunun bu kadar önemli olduğunu düşünmez’
cevap: ‘olmayabilir. ancak benim için ne kadar önem taşıdığını biliyorum’
başarınızı değersizmiş gibi görmeniz kendinizi kötü hissetmenize yol açar ve onu denemeye teşebbüsü be güçleştirir.
birtakım şeyleri değişik yoldan yapmak
daha önceden bahsedildiği gibi düşünceleri berbat etmek sizin hislerinizi ve davranışlarınızı tesirler. bunlarla nasıl baş edeceğinizden emin olun. yüreklendirmek, eleştirmekten her vakit daha iyi sonuçlat getirir ve girişimde bulunmanıza yardımcı olur. bu sebeple yeni bir işe başlayan birini nasıl yüreklendiriyorsanız tıpkı biçimde kendinizi de yüreklendirin.
kendi kendinizi eleştirmeyip önemsiz gibi görmeyin.. yeni birşeyler denerken endişeliyseniz bunun geçici olduğunu hatırlayın. bunu devam ettirirseniz kazanmalarınız çoğalır.
aksiliklerle baş etmek
herkesin inişli çıkışlı dönemleri vardır ve dün başarı gösteren bir biçimde yapmış olduğunuz şeyler bugün sizlere imkansızmış gibi gelebilir. gelişme sırasında aksilikler olabileceğinin bilincinde olmak ve bunun gelişimin bir parçasının olduğunu fark etmek mühimdir.
ancak cesaretinizi kaybetmeyin ve bundan etkilenmeyin.
bu gelişimin gelişi hoş bir sürecinde takılıp kalırsanız bunun tek sebebi yürümeyi öğrenmeden koşmaya çalışmanızdandır. bazı şeylerin yavaş yavaş olması gerektiğini fark edip eski düşüncelerden sıyrılıp yeni davranışlar kazanmak için zamana ihtiyacımız olduğunu kabul etmeliyiz.
bazen eski davranışları korumanın sizin için bir güvence olduğunu düşünürsünüz ancak ani farklılıkların size neler getirebileceğini de düşünün. küçücük bir değişiklik dahi sizin bir yerde takılıp kalmamanız demek olabileceğini düşünün. ancak üstünde çalışmak gerekmektedir.
cesaretinizin kırılabileceği hislerine karşı uyanık olun ve yeni düşünme yeteneklerinizi, aksiliklerin geride kaldığını ve bunun perspektifini göz önünde bulundurmak için kullanın. herkes birtakım aksiliklere karşı hazırlıklı olmalı, böylece bunların olması halinde, ilerlemenize engel olmaması için planlarınızı bozmasına izin vermeyin. şayet bunlardan vazgeçmezseniz sonunda sorunları yenersiniz.
aksilikler gerçekten ziyade görünüşte olan birşeydir. yorgun olmanız ve kendinizi iyi hissetmemenizden dolayı kötü bir gün geçirebilirsiniz. bu sizin kötüye gittiğinizi göstermez.
bu yalnızca yorgunluğunuz ve iyi olmamanızdan dolayı olayları bir parça güçleştirir. yada diğer insanların sizi hazır olmadığınız bazı durumlara itmesinden kaynaklanır. örneğin beraber diskoya gitmenizi ya da işyerinizde alınan bir karara neden uymadığınızı sorabilir. unutmayınız ki diğer insanlar sizin kaygılarınızı sizin kadar dikkate almayabilirler.
bu yüzden kötü bir yamanın patlamasına izin vermeyin. iyi hesaplamak için zamana gereksinim duyarsanız, gücünüzü ve enerjinizi toplamak için vakit arzu ederseniz en zor gördüğünüz şeyleri devam ettirmek için vakti doğru kullanın.
olası şeylere uyum sağlamak
kendinizi dama güvende hissetmek problemlerin sürmesi demektir. daha sonra bunların üstesinden gelmek bazı riskler gerektirebilir. ortaya çıkan fırsatları,mesela bir bara gittiğinizi ya da otobüs kuyruğunda biriyle konuştuğunuzu ya da hiç beklenmedik bir şey yaptığınızı düşünün.
bunların, günlük sıradan şeylerin gerginlik yarattığını anlarsınız. şayet tehlikeli ve ürkütücü olmadığını düşünürseniz bunlara uzun müddet reaksiyon göstermezsiniz. günlük işleri yapıyor olsanız bile kendiniz güvende hissediyor olmanıza son verin.
tek bir laf etmeden bir eşya almak yerine tezgahtar veya kasiyerle devamlı konuşun. sıradan şeyleri gelişmenize katkıda bulunmakta olan şeyler olarak düşünün ve bunları yaparken gelişmenize katkıda bulunduğunu görün.
ya risk alma ve bir şeyleri farklı yoldan yapmak beni çok endişelendirirse?
bazı ölçüler içerisinde heyecan yaşamadan, problemlerin üstesinden gelemezsiniz. ama kendinize olan güveniniz ne kadar fazla ise bu heyecan o kadar çabuk azalır. risk öncesi, risk sırasında ve sonrasında değişik şey yaparken farklı şekilde değişik zamanlarda yaşadığınız heyecanı düşünün.
risk öncesi
zorlu bir şeyi yapmaya ve ilerlemeye karar verdiğinizde hususu sürdürmemeniz duyarlı bir şeydir. potansiyel felaket düşünceleri akla geldiğinde dizginleri hayallere bırakmak akıllıca bir iş olmaz. bu sizin yalnızca kötü hisler içerisinde olmanıza sebep olur. endişelerinizden sıyrılıp bir an önce harekete geçmeniz yararlı olur. olası olduğunca kendinizi meşgul edecek şeyler bulun.
olay sonrası
olayın sebep olduğu konusuna girmekten sakının. bir kişinin sosyal fobisinin neden kaynaklandığını bulmak için gerilere gitmek, başarısızlığın sebeplerine inmek ve ne olduğu konusuna girmek çok kolaydır. bu tür olayların sebebi ‘ balık’ hikayelerini abartmak gibi bir şeydir.
olay sırasında
hislerinizle başa çıkmanın anahtarı olay sırasında onlara daha az önem vermektir. etrafta olup bitenlere odaklanmak iç dünyanızda olup bitenlere göre çok fazla önem taşır. üçüncü önemli strateji sosyal korkuyu yenmek, utanma hislerini azaltmak- bunların nasıl yapıldığı bir sonraki bölümün konusudur.
anahtar noktalar
bir şeyleri değişik yapmak,
+kendinize güveninizi arttıracak en yararlı yoldur.
+davranışınızı değiştirdiğinizde ne olacağını görmek için ufak egzersizler yapmanız iyi yollardan biridir.
+deneyler, burakmazsanız sorunun devam etmesine neden olan güvenli davranışlarınızı bırakmanıza yardımcı olur.
+durumlardan kaçmak yerine onlarla yüzleşmek güvenli davranışların direncini kırar ve bunları deneyimledikçe daha da pratikleşirsiniz.
+egzersizlerde davranışlarınızı değiştirmeye yardımcı olacak pekçok yol vardır ve kendiniz için de pekçok yol düşünebilirsiniz.
+birşeyi istediğiniz biçimde yapmaya adım atmak, o şeye korkunuzdan ya da sosyal geleneği kırma kaygısı nedeniyle başlamamaktan daha mühimdir.
+farklı yaptığınız şeyleri geriye dönüp düşündüğünüzde başarınızı hafife almamak çok mühimdir.
yeni şeyler yapmak ilk etapta sizi endişelendirebilir fakat tıpkı zamanda uzun süreçte özgüveninizi kazanmanızda yardımcı olacaktır.