ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    ilkyardım

kanın damardan vücut dışına çıkmasına dış kanama denir. dış kanama genellikle yaralanmalar neticesi olur ve atardamar, toplardamar, kılcal damar kanamaları biçiminde görülür.

dış kanamaları durdurucu yöntemler

a. parmakla baskı yapma

yara küçük ve kanama az ise; yara üstüne temiz bir bez ya da pansumanla bastırınız.

b.basınçlı pansuman (tampon)

yara içerisindeki yabancı cisimleri çıkarmadan yara üstüne temiz bir pansuman koyduktan sonra kravat, eşarp veya varsa sargı bezi ile sıkıca sarınız.

c. kanayan yerin yüksekte tutulması

yaralı veya kanayan kısmın kalp düzeyi üstüne yükseltilmesi ile kanama olabildiğince azalır hatta durulabilir.

d. damar üstüne baskı yapılacak tazyik noktaları

şakak bölgesi: kulak önüne parmağınızla bastırınız.

yüz bölgesi: kanamanın olduğu taraf alt çene kemiğinin orta kısmına parmağınızla bastırınız.

baş ve yüzün bir bölgesinde:

-önce yaralının arkasına geçiniz.

-hastanın başını kanayan yana doğru eğiniz.

-dört parmakla alt çene köşesinin derhal altına (kanayan tarafta) boyuna bastırınız.

kol bölgesinde (omuz ve üst kol):

-yaralının önüne durunuz.

-başını kanayan tarafa doğru eğiniz.

-baş parmağınızla o taraf köprücük kemiğinin üçte bir iç kısmının arka ve alt tarafına doğru bastırınız.

bacak bölgesinde:

-yaralıyı sırt üstü ve düz yatırınız.

-kanayan tarafta yer alınız.

-kasık kıvrımının üçte bir kısmından geçen atardamarı sıkıştıracak bir kuvvetle bastırınız.

-kalp seviyesinin yukarısına kaldırınız.

e. boğucu sargılama (turnike)

boğucu sargılama; kol ve bacaklardaki büyük kanamalarda atardamarı, deri ile kemik arasına sıkıştırarak kanamayı durdurma yöntemidir. tek kemikler üstüne uygulanır. (kolda pazı, bacakta uyluk kemiğine uygulanır). uygulamada dar sargı, kravat, kemer, eşarp, mendil, ince lastik vb. malzeme kullanılabilir. mutlaka tel, kablo, zincir v.b. kullanılmamalıdır.

turnike uygulaması neticesi oluşan doku harabiyeti ve bunun ortaya çıkardığı istenmeyen tesirler nedeniyle günümüzde turnike uygulanmamaktadır. ancak, aşağıda belirtilen özel durumlarda başka bir şey yapılamıyorsa turnike uygulanır.

-çok sayıda ciddi yaralının bulundugu bir ortamda tek ilk yardımcı varsa, kanamayı durdurmak ve daha sonra diğer yaralılar ile ilgilenmek gerekiyorsa

-yaralının güç şartlarda bir yere taşınması gerekiyorsa (örnegin, engebeli bir arazi geçilecekse), taşıma sırasında kanamayı durdurmak amacıyla

-uzuv kopması varsa ve kanama yerine en yakın atar damara basınç uygulaması yetersiz kalmışsa hasta/yaralıya turnike tatbik edilebilir.

f. boğucu sargılama uygulanması

-boğucu sargılama uygulanacak yer saptanır.

-boğucu sargılama malzemesi sıkıca 2-3 kez sarılır ve bağlanır.

-sıkıştırma çubuğu (turnike ağacı) yerleştirilir tekrar bağlanır.

-kan duruncaya kadar sıkıştırma çubuğu döndürülür, kan durunca çubuk sabitleştirilir.

-boğucu sargı bağlandıktan sonra uygulama vakti bir kağıda kaydedilir ve görülecek biçimde vücuda asılır.

-her 20 dakikada bir 5-10 saniye boğucu sargı gevşetilir.

-turnike bir saatten fazla uygulanmamalı eğer uzun kalacaksa gevşetme aralıkları sıklaştırılmalıdır.

-kol ve bacak kopmaları varsa, temiz bir poşet içerisine konulan kopan uzuv buz ve su bulunmakta olan ikinci bir poşetin içerisine koyularak kazazede ile birlikte tam teşekküllü bir hastahaneye götürülmelidir.