ana sayfa    tıp, sağlık, güzellik    ilkyardım

zehirlenme nedir?

herhangi bir kimyasal, organik veya fiziksel madde vücuda girdikten sonra özelliğine göre yerel veya genel hasar meydana getirerek, ölüme neden olabiliyorsa bu maddeye zehir, olaya ise zehirlenme denir.

yerel belirtiler:

- sokulan, ısırılan, temas eden yerde kızarıklık, şişlik, gerginlik, ağrı ve kaşıntı

genel belirtiler:

- vücut ısısının yükselmesi (ateş),

- bütün vücutta kızarıklık, döküntü, kaşıntı,

- solunum sıkıntısı, hızlı ve zayıf atan nabız,

- baş ağrısı, kulak çınlaması,

- halsizlik, kendinden geçme, gelişen bilinç kaybı,

- şok, ölüm.

zehir, vücuda bilerek (kasti) veya bilinmeden(kazara), dört yoldan alınabilir:

1-sindirim, 2-solunum, 3-deri ve 4-kan yoluyla, olmak üzere.

sindirim yolu zehirlenmeleri

ağız yoluyla alınan her türlü zehir tesiri yapan maddelerle meydana gelirler; bayat besinler, ilaçlar, alkol, korozif (yakıcı, tahriş edici) maddeler ya da alerjik etki yapan maddeler vb.

ilkyardım:

* şayet zehrin alınması üstünden henüz 30 dakika geçmemişse, o vakit kusturulur.

kusturmak için:

- tercih edilen kişinin kendi parmağı ile ufak dilini bu nedenle da öğürme refleksini uyararak kusmasını sağlamaktır,

- sıcağa yakın ılık su içirerek de kusturma sağlanabilir (kişi bardağı kendisi tutarak içmelidir! başkası tarafından içirilmemelidir!).

kusturulmayacak durumlar:

- asit veya bazik madde (korozif madde) içeren sıvılar içilmişse,

- petrol ürünleri içilmişse,

- bilinci kapalı ise.

* kusturulduktan sonra soğuk veya sıcak olmayan su içirilir, kusturulmayacak durumlarda da yine su içirilir.

* hastaneye götürülür, bilhassa korozif madde içmiş kişilerin kesinlikle hastane tedavisine ihtiyaçları vardır:

* ne yapılacağına karar verilemeyen durumlarda kesinlikle zehir danışma merkezi aranmalıdır. merkez aranmadan önce aşağıdaki bilgiler toplanmalıdır:

- zehirlenme ne ile meydana geldi, kutu veya prospektüs varsa yanınızda olmalı,

- kutudaki / şişedeki miktar ne kadar kalmış, daha önce ne kadarmış, çevreye saçılmış mı?

- zehir ne vakit alınmış, hastanın durumu nasıl?

solunum yolu zehirlenmeleri

tüp gaz, egzoz gazı (karbonmonoksit), duman ve diğer zehirli gazların solunması sonucunda görülür. bilhassa renksiz ve kokusuz zehirli gazlarla oluşan zehirlenmelerde kişide görülen belirtilerin saptanması hayat kurtaracaktır.

belirtileri:

-baş ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması, kendinden geçme, bulantı-kusma, deride renk değişimi.

ilkyardım:

* ilk olarak kaynak kapatılır, havalandırma sağlanır, kişi temiz havaya çıkartılır.

* yüzüne su serpilebilir, kolları açılıp kapatılabilir,

* gerekiyorsa suni solunum ve kalp masajı yapılır,

* kesinlikle hastaneye götürülür.

deri yolu zehirlenmeleri

kremler, tozlar, sıvılar ile temas neticesi, ya da ısırma, sokma, enjeksiyon ile meydana gelir. etkilenme haline göre yerel veya genel belirtiler görülebilir.

ilkyardım:

* etken madde krem veya toz şeklindeyse, bol akan su ile yıkanır; yara varsa üzeri steril gazlı bezle kapatılır.

* yerel belirtiler giderek yayılıyor ve genel belirtiler görülüyorsa, kişi hemen bir sağlık kuruluşuna götürülür. (kişide gelişmekte olan alerjik şoka karşı sağlık kuruluşunda semptomatik tedavi uygulanmalıdır, aksi halde kişi kaybedilebilir. hastaneye götürürken bilinç kapanırsa koma pozisyonu verilir veya abc nin sürekliliği sağlanır.)