bütün ilk yardım uygulamalarında ilk yardımın abc’si unutulmamalıdır:
a) hava yolunun açılması
b) solunumun düzeltilmesi
c) kalbin çalıştırılması.
solunumu duran kişiye solunumu geri dönünceye kadar yaptırılan solunuma yapay solunum (suni solunum) denir. solunum durmasında gaz zehirlenmesi, yangın vb. durumlar etkense kişinin derhal o ortamdan uzaklaştırılması gerekmektedir. kurtarma işlemi sırasında cam ve kapıların açılması, havalandırmanın sağlanması faydalıdır. solunumu duran kişiye derhal yapay solunum yaptırılmalıdır.
dil tabanının arkaya kaymasına bağlı tıkanıklıklarda;
kişi sırt üstü yere yatırılırken baş geriye bükülür ve çene öne doğru kaydırılır. çene derhal çene kemiğinin altından parmak uçlarıyla itilir ya da kişi sırt üstü yatmakta iken çene öne doğru çekilir. baş geriye ya da gelişi güzel bir tarafa bükülmeden desteklenir ve alt çene kemiği açısının arkasından baskı yapılarak alt çene öne doğru itilir.
soluk borusuna yabancı cisim kaçmasına bağlı tıkanıklıklarda;
en önemli kurtarıcı reflekslerden biri kişinin öksürtülmesidir. boğazına yabancı cisim kaçan bir kişinin kürek kemikleri arasına el tabanı ile dört sert darbe vurulur. şayet kişinin bilinci kapalı ve yerde yatıyorsa yardımı yapan kişiye doğru yan çevrilir, dizle göğüs desteklenirken sırta darbe vurulur. diğer bir yöntem ise elle bası yöntemidir. bu yöntemde karnın üst kısmına ya da göğüs üstüne basınç yapılarak adeta yapay bir öksürük oluşturulur.
suda boğulmalarda;
suda boğulma sırasında, soluk borusu girişinin kasılmasına bağlı olarak çok az oranda su akciğerlere girer. oksijensizliğin esas sebebi, soluk borusu girişinin kasılarak geçişi önlemesidir. suda boğulanlarda bilhassa soğuk havalarda 20-30 dakika geçse bile yapay solunum ve kalp masajına başlanmalıdır.
suda boğulanların ancak çok iyi yüzme bilenler tarafından kurtarılmalıdır. kurtarmaya çalışan kişi ilk olarak kendi yaşamını tehlikeye atmamalıdır. can simidi atılması, bir dal uzatılması, suda batmayan bir cisim atılması yardımcı olabilir. suyun içerisinde iken ağızdan ağıza ya da ağızdan buruna solunumun yapılması olasıdır. bu uygulama derin sularda olası olmayabileceğinden, kişinin sığ suya çekilmesi lazımdır. şayet boğulan kişi suda yüz üstü yatıyorsa belinden ve bir koltuk altından kavranarak basitçe sırt üstü duruma çevrilebilir. yalnızca çeneye basınç uygulayarak soluk yolu açıldıktan sonra ağızdan ağıza ya da ağızdan buruna yapay solunum takviyesine başlanabilir. suya atlama neticesi boğulma riski ve buna bağlı omurga kırıkları ve zedelenmesi daima akla gelmelidir. suda başın çok fazla arkaya bükülmemesi gerekmektedir.