yaz boyu taze, güzel kokulu ve kendimizden emin olmak isteriz. ama sıcaklar ve beraberinde getirdiği ter vakit zaman pek de güzel olmayan durumlarda bırakır bizi. işin aslı temizlik deyip, yazın olmazsa olmazları arasında olan deodorant ve antiperspirantlarla ilgili bilgileri derledik.
terleme nedir?
hava sıcak olduğu vakit cildimiz sebum ve ter üretimini artırarak organizmamızı korumaya alır: bu vücudun doğal bir korunma reaksiyonudur. kısaca terleme, istemimiz dışında gelişen, lazım ve doğal bir olaydır. vücudu doğal sıcaklığı olan 37ºc'de sabitlemeyi temin eder, kanda biriken toksinlerin atılmasına yardımcı olur ve cildi nemlendirir.
insan vücudunda 2 ila 3 milyon arasında ter bezi bulunur. ter bezlerinin sayısı sabittir, yaşa göre artmaz veya azalmaz. dudaklar gibi cildin çok damarlı bölgelerinde ter bezi yoktur.
terleme sürecinde 2 tip ter bezi rol oynar: eccrine ve apocrine.
eccrine ter bezleri, vücudun her yerine yayılmış olmalarına karşın en fazla koltuk altı, yanaklar ve ayak tabanında bulunur. su, üre, latrik asit ve tuzdan meydana gelen kokusuz bir terleme sağlayarak vücut ısısını dengelerler. bu bezlerin bir diğer fonksiyonu de avuç içlerinde ve ayak tabanlarında meydana gelen zihinsel ve duygusal terlemeyi harekete geçirmektir.
vücutta daha az sayıda olan apocrine ter bezleri daha çok koltuk altlarında bulunur. apocrine ter bezlerinden salgılanan ter, lipitler, proteinler ve hormonlardan oluşur. doğuştan başlayarak vücutta bulunmakta olan bu bezler, ergenlikle birlikte etkin hale gelir. bakteriler, koltuk altı gibi nem ve sıcaklığın fazla olduğu bölgelerde çok çabuk ürer, artar. apocrine ter bezlerinden atılan sıvı esasında kokusuzdur ama bakteri gelişimini destekleyen yağlı atıklar içerdiğinden bakterileri besler ve kötü kokuların oluşmasına sebep olur.
neden terleriz?
terlemeyi harekete geçiren başlıca nedenler:
- sıcaklığın artması,
- spor, dans gibi fiziksel aktiveler yapmak
- heyecan, korku gibi zihinsel ve duygusal durumlar
- regl, menapoz gibi hormonal değişiklikler
aynı şartlarda terleme oranı kişiden kişiye göre değişebilir. bir insan günde ortalama olarak 0.5 ile 1 litre arasında ter atar. sanıldığının aksine, bu miktarın çok az bir bölümü koltuk altında gerçekleşir.
dikkat: terleme nedeniyle vücutta meydana gelen su kaybını çok sıvı içerek dengelemek gerekir!
deodorantlar ve antiperspirantlar
deodorant veya anti-perspirantlar bilhassa yaz aylarında su ve sabun temizliğinin tamamlayıcısıdırlar.
bu iki koku giderici ürün pek çok tüketici tarafından tıpkı fonksiyona sahipmiş gibi algılanır. esasında içerik ve işlev bakımından birbirinden farklıdırlar.
deodorantlar, apocrine ter bezlerinden salgılanan ve bakterilerin çürümesiyle meydana gelen kötü kokuyu engeller; anti-perspirantlar ise eccrine ter bezlerinden ter salgılanmasını azaltır yani terlemeyi limitler.
deodorantlar:
deodorantlar iki fonksiyona sahiptir: bakteri üremesini sınırlamak ve kötü kokuları önlenmek.
içerdikleri anti-bakteriyel etkinler sayesinde bakteri üremesini kontrol altına alarak, ter kokusunun oluşmasını engellerler. parfüm yağları ile zenginleştirilen formülleri ile de ferahlık, güzel koku ve hijyenik bir tazelik temin ederler.
anti-perspirantlar:
anti-perspirantlar terlemeyi durdurmaz ama limitler ve dengeler. bu ürünler alkolsüzdür ve pudralı içerikleri sayesinde koltuk altında süngerimsi bir tabaka oluştururlar. bu tabaka salgılanan teri emerek koltuk altının kuru kalmasını temin eder ve böylece bakteri oluşumunu da önler.
deodorant ve anti-perspirantlar kullanma tercih ve alışkanlıklarına göre 4 ayrı formdadırlar:
- atomizör: sprey biçiminde olanlardır. püskürtme ile cilde nüfus ederler. kullanımları kolaydır ama pudrasız olanlar bir müddet ıslaklık hissi verir.
- stick: katı, mum biçiminde olanlardır. cilde uygulamada ürün parçacıkları cilt yüzeyinde iyi dağılmayabilir. doğru uygulanırsa atomizörlere oranla daha kalıcı etkiye sahiptir.
- roll-on: bilyeli olanlardır. ciltte kolaylıkla kayarlar ve atomizörlere oranla daha çabuk kururlar. sıvı veya jel yapıda olabilirler.
- kremler: koruyuculuğun yanı sıra cilde yumuşaklık da verirler. cilt tarafından emildikleri için kalıcılıkları daha fazladır. tek kusurları bazılarının koltuk altında yapışkan hissi vermesidir.
nasıl kullanmalı?
- koltuk altlarınızın temiz ve kuru olmasına kesinlikle itina gösterin.
- deodorant veya anti-perspirantı yalnızca koltuk altlarınıza uygulayın.
- atomizör (sprey) kullanıyorsanız ürünü dik tutun ve teninize çok yakın uzaklıktan sıkmayın.
- pudralı bir ürün kullanıyorsanız, uygulamadan önce kesinlikle çalkalayın.
- gün içerisinde tazelemek arzu ederseniz, koltuk altınızı tekrar temizleyin.
ipuçları
sadece deodorant ve anti-perspirantlardan medet ummak yeterli değil. kötü kokuları basit uygulamalarla en aza yüklemek mümkün; işte artı ipuçları:
vücut temizliğinize dikkat edin. olasıysa her sabah ve akşam duş alın.
vücudunuza yapışmayan, bol kıyafetler giyin.
sentetik dokulu giysiler yerine pamuklu olanları tercih edin.
giysi renklerinizde güneş ışığının bol olduğu gündüz bölümünde açık renkler kullanın; koyu renkleri geceye saklayın.
özellikle koltuk altı tüylerini tertipli olarak alın.
alkolsüz, hafif kokular tercih edin, baharatlı kokulardan sakının.
bol bol su için, sizi terletecek ama terinizin kötü kokmasını da engelleyecektir.
sindirimi kolay, sulu yiyecekler tercih edin. sarımsak, soğan gibi kokulu moleküller içeren yiyeceklerden sakının.
gergin ve stresli ortamlardan uzak durun.
ve, elbette sigara ve alkol kullanmayın.