abdestbozanotu (pimpinella saxisfrage) : gülgillerden;
siyah ve yeşil boya çıkartılan bir bitkidir. rutubetli yerlerde
yetişir. boyu 70 santimetre kadardır. kökü akıcıdır.
faydası : mideyi kuvvetlendirir. göğüs ağrılarını dindirir.
ateşi düşürür. boğmaca, öksürük ve baş ağrılarını keser. vücuda dinçlik
verir. balgam ve ter söker. burun kanamalarını keser. bademcik
şişlerini indirir. mide yanması ve bağırsak gazlarını giderir. çıbanın
olgunlaşmasına yardım eder.
acıağaç (kuvasya ağacı) : sedefotugillerden; 2-3 metre
boyunda ufak bir bitkidir. ince kabuklarının üstünde sarı benekler
vardır. çiçekleri kırmızıdır. sıcak ülkelerde yetişir. bu ülkelerde acı
ağaç kabuklarından yapılan kaplardan su içenlerin kuvvetleneceğine
inanılır. hekimlikte ; kökü, kabuğu ve odunu kullanılır. etkili maddesi
"quassine"dir. çok acıdır.
yararı : iştah açar, hazmı kolaylaştırır. ateşi düşürür.
tükürük ifrazatını arttırır. mide, bağırsak, karaciğer ve böbreklerin
çalışmasını düzenler. böbrek sancılarını keser, taşların düşürülmesine
yardımcı olur. bağırsak kurtlarını döker. kanamaları durdurur. haşarat
kaçırıcı olarak da kullanılır. fazla kullanılacak olursa; baş dönmesi,
mide bulantısı ve kusma yapar.
acıbakla (termiye) : baklagillerden; otsu bir bitkidir. acı taneleri kullanılır.
faydası : besleyicidir. idrar söktürür ve idrar yollarını
temizler. böbrek iltihabını giderir. böbrek taş ve kumlarının
düşürülmesine yardımcı olur. baş ağrılarını dindidir. romatizma,
lumbago ve siyatik ağrılarını keser. albümin miktarını düşürür. vücutta
biriken tuzu atar.
acıçiğdem (güzçiğdemi) : zambakgillerden; sonbahar
aylarında çiçek açan, mor renkli, zehirli bir bitkidir. rutubetli
yerlerde yetişir. hekimlikte haricen kullanılır.
yararı : romatizma ve nikris tedavisinde kullanılır. ancak zehirli olduğundan dikkatli olmak gerekmektedir.
adaçayı (salvia officinalis) : ballıbabagillerden;
özellikle akdeniz bölgesinde yetişen ıtırlı bir bitkidir. menekşeye
benzeyen çiçekleri haziran, temmuz aylarında açar. yaprakları uzun,
kenarları tırtıllı, beyazımsı yeşil renktedir. hafif kafuru kokusu
vardır. çiçek açtığı vakit toplanıp, kurutulur.
yararı : mide va bağırsak gazlarını giderir. mide
bulantısını keser. hazım sisteminin tertipli çalışmasını temin eder. boğaz,
bademcik ve dişeti iltihaplarını giderir. göğsü yumuşatır. astımdaki
sıkıntıları geçirir. idrar ve ter söktürür. banyo suyuna katılıp
yıkanılırsa; zindelik verir. günde, 3 kahve fincanından fazla
içilmemelidir.
adamotu (köpekotu) : patlıcangillerden; geniş
yapraklı, fena kokulu bir bitkidir. kökü, insan biçimini andırır.
bilhassa antalya etrafında yetişir. içeriğinde "hyoscyamine", "hyoseine" ve "atropine" vardır.
yararı : şehvet artırıcıdır.
adasoğanı (scille) : zambakgillerden, bir çeşit
bitkidir. yaprakları uzun şerit şeklindedir. çiçekleri; yeşil ve beyaz
damarlıdır. 2 kilogram kadar olan soğan kısmı, yapraklarının
altındadır. acı ve zehirlidir. 7,5 gram adasoğanı öldürebilir.
içeriğinde "scillarena glikozidi" vardır. tazeyken kullanılmaz. aksi
halde zehirlenme ve kusmalara yol açar. soğanın etli olan orta kısmı
dilimlenerek kurutulur. sonra dövülüp toz durumuna getirilir. ev
ilaçlarında çok dikkatli kullanılması gerekmektedir.
yararı : idrar söktürür. kalp hastalarında vücuda biriken
suyu boşaltır. azotemi'yi azaltır. böbrek hastalarının kullanmaması
gerekir. uzun müddet kullanılacak olursa "albüminüri" yapar.
ağaçkavunu (utruç) : turunçgillerden; yaprakları mavimsi pembe bir ağaçtır. meyvesi; buruşuk kabuklu iri limona benzer.
yararı : ferahlatıcı, serinletici ve kabızlık gidericidir.
ahlat (yaban armudu) : gülgillerden; kendi kendine yetişen ve üstüne armut aşılanan bir ağaçtır. yemişi iyice olgunlaştıktan sonra yenir.
yararı : meyveleri, ishal keser. zehirli hayvan sokmalarında da filizleri dövülüp, konur.
ahududu (ağaççileği) : gülgillerden; böğürtlen gibi
çalı durumunda, dikenli bir bitkidir. kümeler halindedir. kendiliğinden
yetişir. meyvesi duta benzer. sarımtırak kırmızı portakal renginde,
sulu ve hoş kokuludur. meyvesi toplanıp, kurutulur. reçel, şurup ve
likör yapılır. meyve olarak da yenir.
yararı : kanı temizler, vücutta biriken zehirli maddelerin
atılmasını temin eder. terletir ve idrar söktürür. kabızlığı giderir.
vücuda dinçlik verir. romatizma, mafsal kireçlenmesi, nikris, boğaz,
bademcik ve göz iltihaplarında kullanılır. kansızlık ve veremde çok iyi
bir gıdadır. ateş'i düşürür. üre ve şeker hastalarına da yararlıdır.
mide ülseri olanların kullanmamaları gerekmektedir.
akasya (salkımağacı) : baklagillerden; bir çeşit süs
ve gölge ağacıdır. salkım çiçekli ve ufak yapraklıdır. çiçekleri güzel
kokar. çiçekleri kullanılır.
yararı : nefes darlığını giderir. astımın şikayetlerini giderir.
akdiken (geyikdikeni) : cehrigiller familyasından;
3-5 metre boyunda bir bitkidir. meyveleri; siyah ve etkilidir.
hekimlikte; meyvelerinden yapılan şurup "sirop de nerprun" kullanılır. ev ilaçlarında; kök ve kabuklarından yararlanılır.
yararı : 20 tane meyve yenecek olursa, şiddetli müshil
tesiri gösterir ve kabızlığı giderir. kaşıntıları da keser. ancak,
belirtilen orandan fazla kullanılmamalıdır. aksi halde, şiddetli
karın ağrılarına neden olur.
akhuşağacı (kayınağacı) : kayıngillerden; nemli topraklarda yetişen bir ağaçtır. meyveleri küçüktür. yaprakları ilkbahar aylarında toplanıp kurutulur.
yararı : idrar söktürür. vücutta biriken suyu boşaltır.
böbreklerin tertipli çalışmasını temin eder. şişmanlamayı engeller. romatizma
ağrılarını dinlendirir. ayak kokularını keser. saçları gürleştirir,
kepekleri yok eder. cilt hastalıklarını tedavi eder. kalp
kifayetsizliğinin neden olduğu idrar tutukluğunu giderir. vücutta
biriken tuzu atar. üremi ve albüminde yararlıdır.
alıç (ekşimuşmula) : gülgillerden; kırlarda yabani
olarak yetişen bir ağaçtır. meyveleri; ufak muşmulaya benzer, kırmızı
renklidir. tadı mayhoştur. hekimlikte meyvesi kullanılır.
yararı : asabi çarpıntıları giderir. sinir bozukluğunu
geçirir. yüksek tansiyonu düşürür. aritmide kullanılır. uykusuzluğu
giderir. kalbi kuvvetlendirir. damar sertliği ve göğüs nezlesinde
faydalıdır.
altınbaşakotu (solidago officinalis) : idrar tutukluğu, albümin, nefrit, üremi ve sistit tedavisinde kullanılan bir çeşit bitkidir.
yararı : asabi çarpıntıları giderir. sinir bozukluğunu
geçirir. yüksek tansiyonu düşürür. aritmide kullanılır. uykusuzluğu
giderir. kalbi kuvvetlendirir. damar sertliği ve göğüs nezlesinde
faydalıdır.
altınkökü (ipeka) : güney amerika'da yetişen bir bitkidir.
yararı : az oranda kullanıldığı takdirde tatlandırıcıdır.
yüksek dozlarda kullanılırsa kusturur, ishal yapar. müzmin bronşitte
ifrazatı artırır.
amberkabuğu (croton elutheria) : antil adalarında yetişen "liquidamber/sığla ağacı" denilen ağacın kabuğudur. kabukların dışı kahverengiye yakın gri; içi ise sarıdır. yandığı vakit güzel bir koku verir.
yararı : dizanteri ve ishali keser. hazım bozukluklarını giderir. kansızlıkta yararlıdır. anne sütünü artırır.
amberbaris (kadıntuzluğu) : yabani, çalı biçiminde,
sarı çiçekli bir ağaçtır. kökü acıdır. yaprakları ve yemişi tatlıdır.
seyrek ormanlarda bulunur. boyu 2-3 metre arasındadır. meyvelerinde bol
miktarda c vitamini vardır. meyveleri, kabukları ve kökü kullanılır.
yararı : karaciğer ve safra kesesi hastalıklarını
iyileştirir. ateşi düşürür. hazım bozukluklarını giderir. bağırsak
iltihaplarını tedavi eder. öksürüğü keser. mideyi kuvvetlendirir. iştah
açar. ağız yaralarını iyileştirir. kan dolaşımını düzenler. yüksek
tansiyonu düşürür. siyatik, romatizma ve eklem ağrılarını giderir.
anason (anis) : vatanı asya'dır. maydanozgillerden;
yarım metre kadar yükseklikte bir bitkidir. yaprakları oval ve
böbrek şeklindedir. çiçekleri beyazdır; meyveleri küçüktür.
meyvelerinde "anethol" vardır. kokucu ve yakıcı lezzettedir. temmuz ve ağustos aylarında toplanır.
yararı : hazmı kolaylaştırır. iştahsızlığı ve yemeklere
karşı duyulan tiksintiyi giderir. mide ve bağırsak gazlarını söktürür.
idrarı artırır. kusmaları ve ishali keser. aybaşı kanamalarının düzenli
olmasını temin eder. ancak, aybaşı kanamaları ve gebelik döneminde
kullanılmaz. anne sütünü artırır. sinirleri yatıştırır. migren
ağrılarını keser. beyin yorgunluğunu giderir. uyku verir. kalbi
kuvvetlendirir. kan dolaşımının tertipli olmasını temin eder. cinsel
arzuları kamçılar. astım, nefes darlığı ve bronşitte görülen
şikayetleri giderir. öksürüğü keser. yaşlılarda meme sarkmasını engeller.
fazla oranda kullanıldığı vakit uyuşukluk verir.
andızotu (atgözü) : bileşikgillerden; nemli yerlerde
yetişen, 1 metre kadar sapı olan, bir çeşit ottur. yaprakları büyük,
yumuşak ve yuvarlaktır. çiçekleri sarı renkte olup, acı ve kokuludur.
kökü kalındır. meyveleri ufak fıstık kozalağına benzer.
yararı : mideyi kuvvetlendirir. balgam söker. mikropları
öldürür. vücutta biriken tuzu atar. üremi, nefrit, sistit, idrar
yolları hastalıkarında yararlıdır. nefes darlığını giderir. karaciğer
hastalıklarını tedavi eder. kaşıntıları keser. fazla kullanıldığı zaman
mide bulantısı yapar.
antep fıstığı (şam fıstığı) : antepfıstığıgiller
familyasındandır; gaziantep havalisinde yetiştirilen, 5-10 metre
yüksekliğinde bir ağaç ve bunun meyvesidir. içeriğinde hareketsiz yağ,
sakkaroz ve proteinli maddeler vardır.
yararı : vücudun gelişmesini temin eder. bedeni ve zihni gücü
arttırır. cinsel istekleri kamçılar. böbrek ve safra kesesi ağrılarını
hafifletir. göğsü yumuşatır, öksürük söktürür.
ararot (maranta nişastası) : sıcak iklimlerde yetişen "maranta"
adlı kamıştan veya ona benzer başka bitkilerin köklerinden çıkarılan
beyaz bir tozdur. nişastadan daha incedir. kokusu ve tadı yoktur.
yararı : çocuk maması yapmakta kullanılır. süt çocuklarına
ve nekahat dönemi hastalarına verilir. hastalıklardan sonra görülen
halsizlikleri giderir.
ardıç (ephel) : kozalaklılardan 2-5 metre boyunda bir
ağaçtır. yaprakları ince, uzun, sivri ve hoş kokuludur. meyveleri;
siyah, parlak kozalak şeklindedir. bunlara ardıç tohumu da denilir.
kasım ve aralık aylarında toplanıp kurutulur. bir çok türü vardır.
yararı : kandaki şeker miktarını düşürür. pankreasın normal
çalışmasını temin eder. nekahat devresinin çabuk atlatılmasında yardımcı
olur. vücuda dinçlik verir. böbrekleri, mesaneyi ve idrar yollarını
temizler. ter ve idrar söktürür. vücutta biriken suyu boşaltır. soğuk
algınlığı, romatizma, damar sertliği ve nikriste de yararlıdır.
kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. aybaşı ağrılarını dindirir.
böbreklerinde iltihap olanlar kullanamaz. önerilen miktarı da
aşmamalıdır.
ardıçkatranı ağacı (katran ardıcı) : 1 metre kadar
yükseklikte; oval kırmızı meyveleri olan bir ağaçtır. meyveleri
ardıç meyvelerinden daha büyüktür. odunun kapalı ocaklarda
yakılmasından (kuru distilasyon) ardıçkatranı denilen bir madde
çıkarılır.
yararı : kadyağı; ergenlik, egzama, saçkıran, kellik, uyuz ve sedef hastalığında kullanılır.
armut (pirus communis) : gülgillerden; çiçekleri
beyaz bir ağacın meyvesidir. armut; suluca yumuşak tatlı ve küçük
çekirdeklidir. rengi sarı ile yeşil arasında değişir. ankara ,
mustabey, çengel, kumla, bey olmak üzere pekçok çeşidi vardır.
yararı : böbreklerin tertipli çalışmasını temin eder. idrarı
bollaştırır. böbrek kum ve taşlarının dökülmesine yardım eder. yüksek
tansiyonu düşürür. kanı temizler tüm salgı bezlerinin normal
çalışmasını temin eder. kansızlığı giderir, kabızlığı engeller. sinirleri
yatıştırır. zihni yorgunluğu giderir. susuzluğu keser. tükürük
ifrazatını artırır. hamilelerin kusmalarını azaltır. hazımsızlığı
giderir. mafsal kireçlenmesi, nikris ve romatizmada yararlıdır. şeker
hastaları da yiyebilir. midesi zayıf olanların kompostosunu içmeleri
tavsiye edilir. yemeklerden önce yenecek olursa daha faydalı olur.
arpa (hordeum vulgare) : buğdaygillerden; taneleri
ekmek ve bira yapmakta kullanılan bir bitkidir. hayvan yemi olarak da
verilir. nişastası boldur. kavrulup kahveye de karıştırılır.
yararı : idrar söktürür. mesane ve idrar yollarındaki
iltihapları temizler. böbrek ve kum taşlarının dökülmesine yardım eder.
prostat büyümesini engeller. asabi kusmaları durdurur. boğaz ve yarımbaş
ağrılarını dindirir. dil iltihaplarını giderir. temriye ve mayasılda
haricen kullanılır.
aslanağzı (kurtağzı) : aslanağzıgiller familyasından; türlü renkte, hoş bir bitkidir. kokusuzdur. daha ziyade süs bitkisi olarak kullanılır.
yararı : balgam söktürür. bronşit'te rahatlık verir.
aslanyağı (leontopidium alpinium) : bileşikgiller
familyasından; alp dağlarının yüksek tepelerindeki kireçli topraklarda
yetişen bir bitkidir. çiçekleri yıldız şeklindedir. ağustos ayında
toplanıp kurutulur.
yararı : çocuklarda görülen ishalleri keser.
aslandişi (karahindiba) : bileşikgiller
familyasından; yol kenarında, çayır ve hendeklerde yetişen bir çeşit
bitkidir. yaprakları rozet şeklindedir. çiçekleri sarıdır. taze
yaprakları salata olarak da yenilebilir. kökünde; torexacin, levulin,
inulin ve şeker vardır. yaprakları ilkbahar; kökleri ise, sonbahar
aylarında toplanıp, kurutulur.
yararı : idrar söktürür. mesane ve kalınbağırsak
iltihaplarını giderir. göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. balgamlı
ishalleri keser. karaciğer şişkinliğini indirir. böbrek ve safra
taşlarını düşürür. sarılıkta yararlıdır. anne sütünü artırır. taze
sürgünleri kırıldığı vakit akan sütü de dişleri temizler. öğütülen
kökü, kahveye katılır.
aslankuyruğu (yerpırasası) : ballıbabagillerden; bir çeşit bitkidir.
yararı : ateşi düşürür ve terletir. vücuda rahatlık verir.
aslanpençesi (alchemila vulgaris) : gülgillerden;
çayırlarda, ormanlarda yetişen ve türlü türleri olan bir yabani
bitkidir. 5-7 parçalı olan yaprakları büyüktür. kökü geniştir.
çiçekleri; küçük yıldız biçiminde olup, yeşilimtıraktır. mart-temmuz
ayları arasında toplanıp, kurutulur.
yararı : ateş düşürür. vücuda kuvvet verir. yarımbaş ağrılarını keser. anne sütünü artırır.
asma (vitis) : asmagiller familyasından tırmanıcı,
uzun ömürlü, ağaçsı bir bitkidir. mayıs-haziran ayları arasında çiçek
açar. gövdesi üstündeki kabuklar zaman geçtikçe esmerleşip şeritler halinde
dökülür. çiçekleri ufak, yeşilimsi renktedir. yapraklarının taban
kısmı kalp şeklindedir. kenarları dişli ve ucu sivridir. üst yüzleri
tüysüz, alt yüzleri ise tüylüdür. meyvelerine üzüm denir. kuru veya yaş
olarak yenir.
yararı : yaprakları ile yapılan ilaçlar kanamayı durdurur. vücuda kuvvet verir. sarılığı keser. ishali durdurur.
atkestanesi (hindkestanesi) : atkestanegiller
familyasından; süs olarak yetiştirilen iri bir gölge ağacıdır.
nisan-temmuz aylarında çiçek açar. meyveleri kestaneye benzer. içinde
nişasta, saponin ve yağ vardır.
yararı : kabuklarından yapılan ilaçlar ateşi düşürür.
vücuda kuvvet verir. tohumları ise romatizma ve mafsal ağrılarını
giderir. varis flebit ve basur memelerinin tedavisinde ve deri
çatlaklarını gidermekte kullanılır.
atkuyruğu (zemberekotu) : atkuyruğugillerden; kök sapı ömürlü olan, nemli yerlerde yetişen bir bitkidir.
yararı : idrar tutukluğunu giderir. idrarı artırır. böbrek
taşlarının düşürülmesinde yardımcı olur. idrar torbasındaki iltihabı
giderir. kan işemeyi keser. albümin miktarını düşürür. zatülcenp ve
karaciğer hastalıklarının tedavisinde kullanılır. nikris ve
romatizmanın şikayetlerini giderir. önerilen orandan fazla
kullanılmamalıdır.
ayçiçeği (gündöndü) : bileşikgillerden; büyük çiçekli bir bitkidir. çiçekleri tabak şeklindedir. rengi sarıdır. tohumlarından yağ çıkarılır.
yararı : yağı, damar sertliğini giderir. kurdeşen'in sebep
olduğu kaşıntıları giderir. esansı verem tedavisinde kullanılır.
kolestrol miktarını düşürür. cinsel arzuları kamçılar. bedeni ve zihni
yorgunluğu giderir. kalp, sinir hastalıkları ve iktidarsızlığı engeller.
ayısarımsağı (allium ursinum) : ayısarımsağı, ilkbahar
müjdecilerinin en başta gelenlerinden biridir. orman sarımsağı ve
cadısoğanı isimleriyle de bilinir. ayısarımsakları, inci çiçeğininkini
(mayıs çiçeği) andıran, neşter şeklindeki cilalanmış gibi parlayan
taze yeşil yaprakları, saydam bir beyaz tabaka ile örtülü, uzunca bir
soğandan çıkarlar. üzerinde beyaz çiçek yuvarlakları olan açık yeşil ve
pürüzsüz sapı 30 cm kadar uzar. ayısarımsağı, sadece bitkisel
topraklı, nemli çayırlarda, gölgeli ve nemli dere kıyılarında,
çalılıkların altında, yapraklı ağaç ormanlarına yetişir.
faydası : bu bitkide çok büyük tedavi etme gücü gizlidir ve
hatta kış uykusundan uyanan ayıların, mide, bağırsak ve kanlarını
temizlemek için onu aradıkları da söylenir. bitki, genellikle bizim
sarımsağımızın özelliklerini paylaşır, ancak çok daha kuvvetlidir. bu
nedenle o, doku yaşlanmasını yavaşlatma kürü için vazgeçilemez bir
bitkidir ve kronik deri hastalıklarına karşı da çok başarı gösterendir.
yapraklar kuruduklarında şifalı güçlerini yitirdiklerini için, taze
bitki kullanımına önem verilmelidir. yapraklar, ıspanak veya salata
gibi de hazırlanabilir. fakat, miktar fazla tutulduğunda rahatsız edici
bir tat oluşturduğu için, ıspanak gibi pişirilmek istenildiğinde
ısırganotu ile karıştırılarak kullanılmalıdır bitkinin genç yaprakları
nisan ve mayısta, yani çiçeklenmeden önce, soğanı ise yaz sonunda veya
sonbaharda toplanır. ayısarımsağı soğanı, aynen sarımsak gibi
kullanılabilir. mideleri hassas olan kişiler, yaprakları ve soğanı
ince doğrayıp üzerine sıcak süt dökmeli, 1-2 saat beklettikten sonra, bu
sıvıyı içmelidirler. bitkinin iyileştirici gücüne tüm bir yıl boyunca
sahip olmak isteyenler ise, bir ayısarımsağı tentürü hazırlayabilirler.
bu tentürden her gün 10-12 damla, bir miktar suya karıştırılarak alınır. bu
damlalar, hatasız bir zihin açıklığı kazanılmasına yardım eder,
atardamar sertliğine karşı tedbir yerine geçer ve daha pek çok
şikayetlere son verir. ayısarımsağı, sindirim sistemini çok olumlu
etkiler. aşırı ve kronik ishallerde, bunlar gaz ve kolik eşliğinde
olsalar bile, olabildiğince etkilidir . bundan başka, şayet bağırsak krampı veya
yorgunluğu nedeniyle oluşmuşsa, kabızlıkta da çok başarı gösteren sonuçlar
verebilir. mideden kaynaklanan kalp düzensizlikleri, uykusuzluk, aynı
zamanda, atardamar sertliklerinin veya yüksek olan kan basıncının yol
açtığı baş dönmesi, kafada baskı ve soluk alma düzensizlikleri de
azalır, baskı fazlalığı zaman geçtikçe normalleşir. ayısarımsağı şurubu,
sürekli balgam çıkaran ve dolayısıyla soluk alma zorluğu çeken yaşlı
kişiler için de mucizeler yaratan bir iksirdir. kronikleşmiş
öksürüklerde bile göğsü yumuşatabilir ve böylece, soluk alma
zorluklarını ortadan kaldırır. genellikle yaşlı kişilerde oluşan
ödemlerde ve akciğer rahatsızlıklarında bu iyileştirici şurup başarıyla
kullanılabilir. kullanılan taze yapraklar böbrekleri ve mesaneyi
temizleyerek, idrar söktürür. zor iyileşen yaralar, üstlerine taze
bitki özsuyu sürüldüğünde hızla iyileşir. bitki, kendisini özellikle
sivilceli ciltlerde kanıtlamış bir kan temizleyicidir.
ayıüzümü (itüzümü) : fundagillerden; ufak taneler
halinde kırmızı renkli yemişleri olan, tüylü bir bitkidir.1-3 metre
yüksekliğindedir. her mevsimde yaprakları vardır. makilerde bulunur.
dalları kırmızımtırak kahverengidir. yaprakları şimşir yapraklarına
benzer. içerisinde hydrochinone vardır. sonbahar aylarında toplanıp
kurutulur. çiçekleri pembe salkımlar halindedir. ev ilaçlarında
yaprakları kullanılır.
yararı : kuvvet verir. ishali keser. idrar yollarını
temizler. idrar söktürür. ateşi düşürür. idrar yollarındaki taşların
düşmesine yardım eder. prostat büyümesinden kaynaklanan şikayetleri
giderir.
aylandız (kokarağaç) : sedefotugillerden; bir çeşit
süs ağacıdır. çiçekleri uzun salkım şeklindedir. kokusu keskindir.
meyveleri sonbaharda dökülmeden önce kızarır.
yararı : bağırsak solucanlarını düşürür.
aynısefa (gecesefası) : bileşikgillerden çiçekleri hoş, sarı renkli bir bitkidir.
yararı : idrar söktürür. terletir. aybaşı kanını söktürür
ve aybaşı kanamalarının normal olmasını temin eder. iştah arttırır. nikris
ve sıracada da yararlıdır.
ayrıkotu (ayrıkkökü) : buğdaygillerden yabani bir
bitkidir. sarımtırak beyaz renkteki kökü kullanılır. ilkbahar ve
sonbahar aylarında toplanıp, kurutulur. mekkeayrığı denilen çeşidi de,
ayrıkotunun özelliklerini taşır. domuz ayrığı ise, zararlıdır.
yararı : idrar söktürür. böbrek ve mesane taşlarının
düşürülmesinde yardımcı olur. buralardaki iltihapları da giderir.
albümini atar. nefrit ve nikriste de yararlıdır.
ayva (sefercel) : gülgillerden çiçekleri iri ve pembe
renkli; yapraklarının altı tüylü, orta yükseklikteki bir ağacın
meyvesidir. ayva; limondan büyük, sarı renkte, tüylü, mayhoş, dokusu
sertçe ve küçük çekirdekli bir meyvedir. vitamini boldur. çiğ yenilmesi
tavsiye edilmez. komposto veya jöle yapılarak veya külde pişirildikten
sonra yenmesi uygundur.
yararı : ishal ve dizanteriyi keser. mide ve bağırsakları
kuvvetlendirir. ince bağırsak iltihabını giderir. kanı temizler.
karaciğer tembelliğini giderir. safra akışını temin eder. çarpıntıyı
dindirir. kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser. bronşit, müzmin
öksürük ve veremde yararlıdır. ağızdan su gelmesini ve kan kusmayı
önler. vücudun gelişmesine yardım eder. merhem yapılarak kullanıldığı
takdirde; el ayak ve meme ucu çatlaklarını, yüz ve boyun
kırışıklıklarını giderir. egzama kaşıntılarını ve basur memelerinin
doğurduğu şikayetleri giderir. kabızlık çekenler ve tansiyonu yüksek
olanlar yememelidir.
şifalı bitkiler sözlüğü - a
etiketler [