safran (zaferan) : süsengiller familyasından;
yurdumuzda da yetiştirilen, 10-15 cm boyunda, çok yıllık otsu bir
bitkidir. etli, oval, kaidesi yassı, 4 cm kadar çapında, üstü esmer
renkli ve zarımsı pullarla kaplı, alt tarafında da kök parçaları
bulunan bir soğanı vardır. yaprakları uzun ve koyu yeşildir. çiçekleri
mor renklidir. sonbahar mevsiminde yapraklardan önce açar. meyvesi
kapsül şeklindedir ve sonbahar aylarında meydana gelir. içeriğinde;
şekerler, organik asitler, krosin ve uçucu yağ vardır. tepeciklerinden
elde edilen toz; renk, tat ve koku verici olarak kullanılır.
yararı : vücuda kuvvet verir. sinirleri uyarır. aybaşı
gecikmelerinde yararlıdır. rahim hareketlerini arttırır. iştah açar.
sinir zayıflığını giderir. öksürük, bronşit ve astımda yararlıdır.
fazla oranda kullanılmamalıdır. hamilelerin de kesinlikle
kullanmaması gerekmektedir.
sakızağacı (mastaki) : antepfıstığıgiller
familyasından; akdeniz kıyılarında yetişen, 4 m kadar boyunda, sık
dallı, çalı görünümünde, kış aylarında yaprak dökmeyen bir ağaçtır.
çiçekleri ufak ve kırmızı renklidir. meyvesi küçük, oval ve sivri
uçludur. başlangıçta kırmızı renkli iken sonradan siyaha dönüşür. dal
ve gövdesinden sakız elde edilir.
yararı : midenin tertipli çalışmasını temin eder. tükürük salgılanmasını artırır. çene kaslarını güçlendirir. diş etlerini temizler.
salep (sahlep) : salepgiller familyasından; tel köklü
otsu bir bitkidir. kökünde 2 tane yumru vardır. gövdesi, dik ve
silindirimsidir. çiçekleri salkım veya başak şeklindedir. kullanılan
yeri köklerindeki yumrularıdır. yurdumuzda bir çok çeşidi vadır. salep
yumruları müsilaj, glikoz ve uçucu bir yağ taşır.
yararı : göğsü yumuşatır. öksürük ve bronşitte yararlıdır.
kabızlığı giderir. basur memelerinde yararlıdır. zihni çalışma gücünü
arttırır. kalbi kuvvetlendirir. aybaşı kanamalarının tertipli olmasını
sağlar. bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. vücudun
ısınmasını temin eder. cinsel gücü artırır.
sandalağacı (kalanga) : sandalgiller familyasından;
küçük boylu bir ağaçtır. hindistan ve malakka'nın dağlık bölgelerinde
yetişir. yaprak dökmez. yaprakları karşılıklıdır. çiçekleri sarımtırak
kırmızıdır. meyveleri kiraz büyüklüğünde olup, siyah renklidir. odunu
sarımtırak renktedir ve kokuludur. bu odundan uçucu bir yağ olan santal
esansı çıkarılır. hekimlikte kullanılır.
yararı : idraryollarındaki mikropları giderir.
saparna (smilax) : zambakgiller familyasından;
tırmanıcı ve dikenli gövdeli, yeşilimsi çiçekli, çok yıllık bir
bitkidir. yaprakları kalp şeklindedir. çiçekleri şemsiye durumundadır.
kökünde tanen ve saponin bulunur. pekçok türü vardır. yurdumuzda nemçe
saparnası, anadolu saparnası bulunur.
yararı : terletir. kanı temizler. cilt hastalıklarında yararlıdır. frengide kullanılır.
sarı ballıbaba (lamium galeobdolon) : sarı ballıbaba,
nemli ormanlarda ve çukurlarda, çalılıkların arasında, çitlerin ve
duvarların dibinde, moloz yığınlarında, gölgeli ve nemli bölgelerde ve
ısırgan otunun bulunduğu yerlerde yetişir. nisan ve mayıs'ta
çiçeklenir. çok yıllık köksapı, dikine 50 cm uzunluğunda filizler
çıkarır. karşılıklı olan yaprakları, ısırganotunun yapraklarına benzer.
yaprakların derhal altındaki küme durumundaki çiçekler, açık ağızları
andırırlar.
faydası : dölyatağı ve adet görme düzensizliklerinde günde 2
bardak sarı ballıbaba çayı içilmelidir. bundan başka, kan temizleyici etkisi
vardır. sinirsel uykusuzluklarda ve bütün kadın hastalıklarında başarıyla
kullanılabilir. devamlı kadın hastalığı çekenler ve genç kızlar, bu
çayı bilhassa değerlendirmelidirler. sarı ballıbabanın hem yaprakları
hem de çiçekleri bu gibi hastalıklarda kullanılır. bilhassa işeme
zorluklarında, işemedeki yanmalarda, ağır böbrek hastalıklarında ve
kalp ödemlerinde çok
başarı gösterendir. sarı ballıbabanın yaprakları,
sindirim düzensizliklerinde, sıraca ve temriyelerde kullanılır. bu gibi
durumlarda, öğleden önce 1 bardak çay içilmelidir. çıbanlarda ve
varislerde bu çayla kompres yapılmalıdır. sarı ballıbaba, yaşlı
kişilerde görülen mesane felcine karşı bilhassa tavsiye edilir. bundan başka,
mesane üşütmesine ve böbrek iltihabına karşı da kullanılabilir.
bitkinin kaynama suyu ile hazırlanan oturma banyosu da çok
rahatlatıcıdır. iyileştirilemeyen böbrek büzülmelerinde ve yapay
böbreğe bağlanmaya mecbur olan hastalara, sarı ballıbaba, altınbaşak ve
yoğurtotu (yapışkanotu) eşit karışım çayı çok büyük yararlar temin eder.
sarıot (düğünçiçeği) : centiyangiller familyasından;
gök yeşili renginde bir bitkidir. nemli kumsallarda yetişir. sapı ince,
yaprakları dipten çifter çifter bitişiktir. çiçekleri sarıdır.
karadeniz bölgesinde bulunur.
yararı : ateşi düşürür. asabi ağrıları dindirir. romatizmada yararlıdır.
sarısabır (azvay) : zambakgiller familyasından 180
kadar türü bulunmakta olan ve tropikal bölgelerde yetişen bir bitkidir. bazan
sapsız ufak bitkiler, bazan da dallı budaklı ağaçlar durumunda bulunur.
yaprakları kalın ve etli olup, rozet şeklindedir. çiçekleri yeşilimsi,
sarı veya donuk kırmızıdır. çoğu vakit üç renklidir. yaprakları
kesildiği vakit acı bir su çıkar. pankima denilen bu su; hekimlikte
kullanılır. yurdumuzda da bulunur.
yararı : kabızlığı giderir. mide hastalıklarında
faydalıdır. vücudu kuvvetlendirir. yanıkların neden olduğu sancıları
keser. sirke ile karıştırılıp, saç diplerine sürülürse, dökülmelerini
önler. önerilen orandan fazla kullanılmamalıdır. mesane ve
rahim hastalıklarından şikayet edenlerin de mutlaka kullanmaması
gerekir.
sarmaşık (hedera) : sarmaşıkgiller familyasından;
tırmanıcı yeşil odunsu bir bitkidir. meyvesi etli, oval ve
üzümsüdür. yurdumuzda; adi sarmaşık ve kafkas sarmaşığı olmka üzere 2
çeşidi vardır. yaprak ve meyvelerinde heederin denilen zehirli bir
madde vardır.
yararı : haricen yaraların tedavisinde kullanılır.
sarmısak (tüm) : zambakgiller familyasından; bütün
kısımları keskin kokulu, 30-100 cm yüksekliğinde, otsu bir bitkidir.
toprak altında iri bir soğanı vardır. çiçekleri beyazımsı pembedir.
yaprakları uzun, yassı, paralel damarlı ve sivri uçlu olup, gövdeyi
sarmıştır. soğanı özel kokulu uçucu bir yağ, şekerler, a, b, c, p
vitaminleri içerir. yağında alliin denilen bir madde vardır.
yararı : yüksek tansiyonu düşürür. iştah açar. solunum ve
hazım sistemindeki mikropları öldürür. grip, tifo ve difteri gibi
salgın hastalıklar sırasında yararlıdır. hazmı kolaylaştırır. kabızlığı
giderir. bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. kanı
temizler. kalp adalelerini kuvvetlendirir. böbreklerin normal
çalışmasını temin eder. karında ve bacaklarda toplanan suyun boşalmasında
yardımcı olur. romatizma ve mafsal iltihaplarında yararlıdır. damar
sertliğini engeller. ateşi düşürür. arpacık ve basur memelerinde
faydalıdır. zehirlenmelerde kullanılır. idrar tutukluğunu giderir.
zehirli hayvan sokmasında da yararlıdır. saçların uzamasına da yardımcı
olur.
sarımsak otu (alliarie) : turpgiller familyasından;
dik saplı, ufak beyaz çiçekli bir bitkidir. oluşturulduğu zaman
sarımsak kokusu verir. derhal hemen her yerde bulunur.
yararı : temriye uyuz ve yaraların tedavisinde kullanılır.
sassafras (bois de sassafras) : defnegiller
familyasından bir ağaçtır. biri amerika'da diğeri de çin'de olmak üzere
iki türü vardır. köklerinden, lavantacılıkta kullanılan sagrol esansı
elde edilir. kurutularak toz durumuna getirilen yaprakları baharat olarak
kullanılır.
yararı : sassafrasın kökleri terletici olarak kullanılır.
semizotu (semizebe) : semizotugiller familyasından;
bir yıllık otsu bir bitkidir. gövdesi toprak üstüne yatık, yaprakları
sapsız ve etlidir. yenilen kısmı, ufak, oval yeşil yaprakları ve
körpe saplarıdır. c vitamini ve demir bakımında zengindir. içeriğinde
kuzukulağı asidi bulunduğundan tadı bir miktar mayhoştur.
yararı : mide ve bağırsak kanamalarında ve kanlı idrarda
faydalıdır. kanı temizler. vücuda serinlik verir. şeker hastalarının
susuzluğunu giderir. idrar söktürür. kabızlığı giderir. zayıflamaya
faydalıdır. dalak hastalıklarında şikayetleri geçirir. uykusuzluk,
sinirlilik ve zihin yorgunluğunda yararlıdır. lapası, yanık ve apsede
rahatlık verir.
servi (selvi) : servigiller familyasından; genellikle
kış aylarında yaprak dökmeyen bir ağaçtır. pekçok çeşidi vardır. adi
servi 20-30 m kadar boy alabilen, sütun biçiminde bir servi tipidir.
kabukları ince ve düzgün, uzun çatlaklıdır. yaprakları koyu yeşil
renklidir. sürüngenlerinin ucunda, 3 cm kadar çapında, esmer renkli
kozalağı vardır. dal ve yapraklarından elde edilen uçucu yağın
içeriğinde, tanen ve servi kafurusu vardır. hekimlikte kozalalar
kullanılır.
yararı : ishali keser. kanamaları durdurur. şeker
hastalığında da yararlıdır. saçları kuvvetlendirmekte ve diş ağrılarını
dindirmekte de kullanılır.
sığırkuyruğu (verbascum) : sıracagiller
familyasından; yüksek boylu, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir.
yurdumuzda 200 kadar türü vardır. sık tüylüdür. yaprakları tabanında
toplanmıştır. çiçekleri çok çabuk dökülür. sarı veya kırmızımsı
renktedirler. büyüksığırkuyruğu denilen türünün içeriğinde; şeker,
sabit ve uçucu yağ, müsilaj, reçine, saponin ve renkli maddeler vardır.
yararı : göğsü yumuşatır. balgam söktürür. bronşitte yararlıdır.
sıracaotu (scrophuiaria) : sıracagiller
familyasından; pis kokulu, çok yıllık otsu bir bitkidir. boğumlu
sıracaotu ve köpeksıracaotu en yaygın olan türlerdir.
yararı : lapası sıraca tedavisinde kullanılır.
sinameki (cassia) : baklagiller familyasından; bütün
sıcak bölgelerde yetişen, sarı çiçekli otsu veya ağaçsı bir bitkidir.
400'den fazla türü vardır. çiçekleri, yapraklarının dibinden çıkar.
uzun salkım şeklindedirler. meyvesi, baklaya benzer. basık
silindirimsi, odunsu ve sert kabukludur.
yararı : güçlü müshildir. kolit ve spastik kabızlıkta
kullanılmaz. bulantı ve kusma yapabilir. sütlü kahveyle içilmesi daha
kolaydır.
sinirliyaprakotu (sinirotu) : sinirotugiller familyasından; bir veya çok yıllık otsu bir bitkidir. pekçok yabani türü vardır.
yararı : idrar söktürür. yaraları iyileştirir. cerahatı boşaltır. nasırların sökülmesinde kullanılır.
soğan (basaliye) : zambakgiller familyasından;
yumrumsu ve yeşil yaprakları kullanılan keskin kokulu, acı bir otsu
bitkidir. bileşiminde uçucu ve hareketsiz yağ, şekerler, fermentler ve amino
asitler vardır.
yararı : idrar söktürür. vücutta biriken zararlı maddeleri
ve suyu atar. romatizma, mafsal iltihabı, idrar tutukluğu, damar
sertliğinde yararlıdır. böbreklerdeki kum ve taşların dökülmesine
yardımcı olur. zayıflamayı temin eder. böbrek ağrısını dindirir. zihin
yorgunluğunu dindirir. baygınlığı geçirir. prostat bezinin
hastalanmasını engeller. iktidarsızlıkta yararlıdır. cinsel gücü artırır.
egzama ve diğer cilt hastalıklarında yararlıdır. öksürük söktürür,
bronşları temizler. astım nöbeti, akciğer hastalıkları, grip ve soğuk
algınlığında yararlıdır. kandaki şeker seviyesini düşürür. şeker
hastalarında yararlıdır. kolera ve veremde bağırsak solucanlarının
düşürülmesine yardımcı olur. ihtiyarlamayı geciktirir. iştah açar.
kalbi kuvvetlendirir. koroner damarları genişletir. cerahatlerin
boşalmasına yardımcı olur. dolama ve arpacıkta da yararlıdır.
solucanotu (tanacetum vulgare) : bileşikgiller
familyasından; karadeniz ve doğu anadolu bölgesinde doğal olarak
yetişen bir bitkidir. taze bitkinin çiçekleri kullanılır.
yararı : bağırsak solucanlarını düşürür.
soyafasulyesi (soja hispida) : baklagiller
familyasından; 1 - 1,5 m boyunda, bir yıllık otsu bir tarım bitkisidir.
çiçekleri menekşe sarısı rengindedir. tohumu küre biçiminde, üzeri
pürtüksüzdür. bir yanısıra siyah leke vardır. besleme gücü yüksek bir
gıdadır.
yararı : vücudun geliişmesini temin eder. şeker hastaları için
faydalıdır. sinirlerin ve adalelerin güçlenmesini temin eder. zihin
yorgunluğunda yararlıdır. nekahat devresinin kısalmasını temin eder. guatr
olanlar kullanmamalıdır.
söğüt (bid) : söğütgiller familyasından; genellikle
su kenarlarında yetişen boylu veya bodur bir ağaçtır. kışın yaprak
döker. yaprak dökmeyenleri enderdir. meyveleri kapsül şeklindedir.
yurdumuzda 35 kadar türü vardır.
dal kabuklarının içeriğinde salisin glikozidi ve tanen vardır. ev ilaçlarında kullanılır.
yararı : ateşi düşürür. ishali keser. kanamayı dindirir.
mikropları öldürür. iştah açar. vücuda kuvvet verir. romatizma
ağrılarını dindirir. mesane taşlarının düşürülmesine yardımcı olur.
uykusuzluğu giderir. sinirleri yatıştırır. aybaşı kanamalarını
düzenler.
sumak (somak) : antepfıstığıgiller familyasından;
kışın yaprak döken veya her mevsimde yeşil kalan bir ağaçcıktır.
meyvesi mercimeğe benzer. 150 kadar türü vardır. pekçoğu zehirlidir.
yurdumuzda derici sumağı ve boyacı sumağı doğal olarak yetişir. kokulu
sumağın tentür durumundaki biçimi idrar tutamama hastalığında yararlıdır.
yararı : hazmı kolaylaştırır. hazımsızlığı ve iştahsızlığı
giderir. ishali keser. kandaki şeker miktarını düşürür. fazlası
kabızlık yapar. tansiyonu yüksek olanlar kullanmamalıdırlar.
susam (sesanum indicum) : susamgiller familyasından;
sıcak bölgelerde yetişen, bir yıllık, yağ veren otsu bir bitkidir.
çiçekleri beyaz veya kırmızı, sarıyla karışık alacalı beyazdır. meyvesi
kapsül şeklindedir. tohumları esmer veya sarı renklidir. tohumlarından
susamyağı çıkarılır. tahin helvası yapımında da kullanılır. ev
ilaçlarında; yaprakları ve yağı kullanılır.
yararı : yağı, safra taşlarının düşürülmesinde yararlıdır.
karaciğer hastalıklarında kullanılır. kabızlığı giderir. cinsel gücü
artırır. karın ağrısını giderir. nefes darlığı ve bronşitte yararlıdır.
suteresi (sezab) : turpgiller familyasından; akarsu
kenarlarında yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. gövdesi yeşil
renkli, köşeli, parlak ve yatıktır. boyu 30-40 cm kadardır. kökü
çoktur. çiçekleri beyazdır. içeriğinde; kükürtlü bir glikozit, sabit
yağ, a, c, d vitaminleri ve mirozin vardır. ev ilaçlarında usaresi
kullanılır. salata olarak da yenir.
yararı : sinirleri yatıştırır. idrar söktürür. vücudu kuvvetlendirir. iştah açar. skorbüt tedavisinde yararlıdır. cinsel gücü artırır.
suyosunu (alga) : tatlı bitkiler şubesinden;
genellikle suda yaşayan klorofilli bitkidir. yeşil, esmer, kırmızı ve
mavi su yosunları diye sınıflara ayrılır ve farklı alanlarda
kullanılırlar. soda, potas ve iyot elde edilir. tarım, sanayi ve tıpta
kullanılır. bazı memleketlerde de besin olarak yenir.
yararı : fistüllü yaraları genişletmek için cerrahide kullanılır. dıştan tatbik edildiğinde zayıflatıcı özelliği de vardır.
süsen (iris) : süsengiller familyasından; nisan -
haziran ayları arasında türlü renklerde ve hoş kokulu çiçekler açan,
30-80 cm boyunda, çok yıllık soğanlı otsu bir bitkidir. çiçekleri
dalların ucunda başak şeklindedir. dış kısımları soyulup, kurutulduktan
sonra menekşe kökü diye kullanılır. içeriğinde uçucu yağ, hareketsiz yağ,
müsilaj, nişasta, tanen, şeker, iridin ve reçineli maddeler vardır.
yurdumuzda 20 kadar türü vardır.
yararı : az oranda kullanıldığı takdirde astım ve
bronşitte yararlıdır. göğsü yumuşatır. balgam söktürür. yüksek dozda
kullanıldığı takdirde kusturucudur. mide ve bağırsak gazlarını giderir.
vücutta biriken suyu boşaltır. kadınlarda görülen beyaz akıntıyı keser.
haricen kullanıldığı takdirde yaraları iyileştirir.
sütleğen (euphorbia) : sütleğengiller familyasından;
süt gibi beyaz ve zehirli bir özsuyu taşıyan, bir veya çok yıllık, otsu
veya odunsu bir bitkidir. yurdumuzda 60 kadar çeşidi vardır. önerilen
miktardan fazla kullanılmamalıdır.
yararı : güçlü müshildir. kabızlığı giderir. sıtma ve sarılıkta da kulanılır.
sütotu (polygala) : sütotugiller familyasından; bir
veya çok yıllık, odusu veya otsu bir bitkidir. çiçekleri kırmızı, beyaz
veya mavidir. yurdumuzda polygala supina ve polygala anatolica denilen
türleri vardır. kökü kullanılır. kokusu bulantı vericidir.
yararı : bronşitte yararlıdır. balgam söktürür. göğsü
yumuşatır. idrarı çoğaltır. anne sütünü çoğaltır. yüksek dozda
kullanılacak olursa kusturur.
şahtere (şahterec) : şahteregiller
familyasından; çok parçalı yapraklı, ufak, düzensiz, beyazımtırak veya
pembe renkli çiçekleri olan otsu bir bitki cinsidir. 50 kadar türü
vardır. en mühimi tıbbi şahtere yurdumuzda yetişir. tıbbi şahtere yol
kenarlarında karşılaşılan 20-60 cm boyunda bir yıllık otsu bir bitkidid.
yaprakları mavimsi-yeşil; çiçekleri mor renklidir. bitkinin içeriğinde
tanen, şeker, fumarin ve fumar asidi vardır.
yararı : kanı temizler. vücudu terleterek zararlı
maddelerin atılmasını temin eder. damar sertliğinde yararlıdır. mide ağrısı
ve mayasılda da şikayetleri giderir.
şakayık (ayıgülü) : düğünçiçeğigiller familyasından;
otsu veya gövdesi odunlaşmış, çok yıllık bir bitki cinsidir. birçok
çeşidi vardır. tıbbi şakayık; mayıs-haziran aylarında pembe veya
kırmızı renkli çiçekler açan, 70 cm kadar boyunda, çok yıllık otsu bir
bitkidir. yaprakları derin parçalıdır. kökünde; uçucu yağ, nişasta,
şekerler, peanol ve peregrinin adlı bir alkoloid vardır. ev ilaçlarında
kökleri kullanılır.
yararı : boğmaca ve öksürükte şikayetleri giderir. sara da yararlıdır. sinirleri yatıştırır. nikris ve kramplarda da yararlıdır.
şalgam (brassica napus) : turpgiller familyasından;
toprak altında şişkin bir yumru yapan, topaç şeklinde etli ve tatlı
yumrumsu, iki yıllık bir bitkidir. yaprakları parçalı ve tüylü,
çiçekleri sarıdır. yurdumuzda kökü basık ve oval olanlar makbüldür.
içeriğinde b vitamini ve madeni maddeler vardır.
yararı : idrar söktürür. romatizma ve nikriste yararlıdır.
mafsal şişliklerini indirir, şikayetleri giderir. böbrek kumu ve
taşının düşürülmesine yardımcı olur. apse, dolama, kan çıbanı ve
donmalarda kullanılır. ergenlik sivilcesi ve egzama gibi cilt
hastalıklarında yararlıdır. göğsü yumuşatır. akciğerleri ve bronşları
temizler, vücuda rahatlık verir. boğaz iltihaplarını giderir. nekahat
devresini kısaltır. kabızlığı giderir. vücudun hastalıklara karşı
direncini arttırır. şeker hastalarının susuzluğunu giderir.
şebboy (matthiola) : turpgiller familyasından; hoş kokulu, kırmızı, açık sarı veya mor çiçekleri olan çok yıllık bir bitkidir.
yararı : idrar söktürür. kabızlığı giderir.
şeftali (prunus persica) : gülgiller familyasından; ılıman bölgelerde yetişen bir ağaç ve meyvesidir. a provitamini bakımından zengindir.
yararı : çiçekleri kabızlığı giderir ve bağırsak
solucanlarını düşürür. meyvesi hazmı kolaylaştırır. idrar yollarını
temizler. bol oranda idrar söktürür. kabızlığı giderir. susuzluğu
giderir. ve vücuda serinlik verir. basur memelerinden doğan şikayetleri
giderir. safra kesesi ve böbrekler için yararlıdır.
şerbetçiotu (mayaotu) : kendirgiller familyasından;
yurdumuzda da yetişen tırmanıcı gövdeli, çok yıllık bir otsu bitkidir.
gövde ince ve serttir. yaprakları uzun saplıdır. kullanılan kısımları
dişi çiçek durumları, çiçekler üstünde bulunmakta olan salgı tüyleri ve
köküdür. çiçeklerin terkibinde uçucu yağ, acı maddeler, reçineler,
tanen gibi maddeler vardır.
yararı : vücudu kuvvetlendirir. sinirleri yatıştırır. uyku
verir. şehveti azaltır. idrar söktürür. kanı temizler. iştah açar. mide
ağrılarını giderir. romatizma ve böbrek taşlarının sebep olduğu
şikayetleri giderir. aybaşı kanamalarının tertipli olmasını temin eder. bira
imalinde kullanılır.
şeytanteresi (hıthıt) : iran, suriye, afganistan ve
horasan dağlarında yetişen şeytanotu adlı bitkinin köküne yapılan
kesiklerden akan koyu bir maddedir. sarı esmer renkli, yumuşak balmumu
kıvamında reçineli zamktır.
yararı : bağırsak gazlarını giderir. hazmı kolaylaştırır.
bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. balgam söktürür.
isteri ve sinir hastalıklarında yatıştırıcı olarak kullanılır.
şimşir (buxus sempervirens) : şimşirgiller
familyasından; her vakit yeşil çalı veya ağaç durumunda odunsu bir bitki
cinsidir. yurdumuzda yetişen adi şimşir; çoğunlukla sık dallı bir çalı,
bazen 10 metreye kadar boy salan bir ağaçtır. çiçekleri yeşilimsi
sarıdır. yaprakları ve dallarının kabuğunda; alkoloidler, uçucu yağ,
reçineli bileşikler ve tanen vardır.
yararı : kanı temizler. terletir, ateş düşürür ve vücudu rahatlatır. hafif derecede müshildir. karaciğer hastalıklarında kullanılır.