ana sayfa    sözlükler    şifalı bitkiler sözlüğü

zakkum (ağu ağacı) : zakkumgiller
familyasından; akdeniz sahilleri boyunca derhal hemen her yerde yetişen;
yurdumuzda batı ve güney anadolu'da dere yataklarında bulunmakta olan bir
bitkidir. boyu 5 metre kadar uzar. kış aylarında yapraklarını dökmez.
sık dallıdır. çiçekleri pembedir. meyveleri kapsül şeklindedir.
zehirlidir. yapraklarında reçine, tanen, glikoz, c vitamini ve
oleandrin adında bir glikozit vardır. kabukları ve tohumlarında da
etkili maddeler vardır. ev ilaçlarında kullanılmaması gerekmektedir.

yararı : haricen kullanıldığı takdirde adale ağrılarını
giderir. akrep ve arı sokmasında yararlıdır. düşük dozlarda
kullanılacak olursa kalbi kuvvetlendirir. bol oranda idrar söktürür.
vücutta biriken suyu boşaltır.

---

zambak (zanbak) : zambakgiller familyasından; soğanı
pullu, dik gövdeli, hoş ve iri çiçekli bir bitkidir. 50 kadar türü
vardır. beyaz zambak 1 metre kadar boylanabilir. çiçekleri beyazdır.
kırmızı zambak yüksek dağlarda bulunur. trabzon zambağı doğu karadeniz
bölgesinde yetişir. ev ilaçlarında beyaz zambak kullanılır.

yararı : vücut ağrılarını dindirir. diş ağrılarını ve iltihaplarını giderir. şişlikleri indirir.

---

zencefil (zencebil) : zencefilgiller familyasından
anayurdu hindistan ve malezya olan etli rizomlu bitkidir. baharat
olarak kullanılır. tıbbi zencefilin tropik ülkelerde kültürü yapılır.

yararı : iştah açar. mide ve bağırsaklardaki gazı söktürür.
kusmayı engeller. ishali keser. bağırsak bozukluklarını giderir. soğuk
algınlığında çabuk iyileşmeyi temin eder. bedeni ve zihni gücü artırır.
cinsel istekleri kamçılar.

---

zerdeçal (zerdeçap) : zencefilgiller familyasından;
anavatanı doğu hindistan olan çok yıllık bir bitkidir. yaprakları sivri
uçlu, çiçekleri sarı renktedir. safranı andıran boyalı bir madde
çıkarılır. baharat olarak kullanılır.

yararı : sinirleri uyarır. vücutta biriken zehirli maddeleri atar. nekahat devresini kısaltır. verem gibi hastalıklarda yararlıdır.

---

zeytin (zeytun) : zeytingiller familyasından; akdeniz
havzasında, makilerde yabani olarak yetişen, fakat tüm akdeniz
bölgelerinde yetiştirilen, yaprak dökmeyen, eğri, büyük gövdeli, sık
dallı, 5-20 m yüksekliğinde uzun ömürlü bir ağaçtır. yaprakları yeşil
renkli olup, derimsi ve karşılıklı dizilişlidir. çiçekleri beyazımsı
sarı renkli olup, salkım durumundadır. meyve önceleri yeşil,
olgunlaştığı vakit parlak siyah renklidir. meyvelerinde zeytinyağı
çıkarılır. eytinyağının içeriğinde olein, palmitrik, steraik ve linolik
asitlerin gliseritleri, hidrokarbonlar ve e vitamini vardır. ev
ilaçlarında zeytin tanesi, yaprakları, kabukları ve yağı kullanılır.

yararı : zeytinyağı, safrayı artırır. karaciğeri
çalıştırır. karaciğer ağrılarını keser. sarılıkta yararlıdır.
eczacılıkta, bazı ilaçları hazırlamakta kullanılır. yaprakları ve
kabukları, yüksek tansiyonu düşürür. kandaki şeker miktarını düşürür.
bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. taneleri de
besleyicidir.