pamuk (gossypium) : ebegümecigiller
familyasından, lif ve yağ elde etmek maksadıyla ekilen otsu veya odunsu
bir bitkidir. gövdesi dik, dallanmış ve çok tüylüdür. yaprakları uzun
saplıdır. meyvesi 3-5 gözlü bir kapsüldür. her gözün içerisinde siyahımsı
renkli, yuvarlak ve üzeri, uzun, sık ve beyaz tüylerle örtülü 5-10 tane
tohum vardır. pekçok türü vardır. yurdumuzda koza veya yerli türü
yetiştirilir. yerli pamuk 75-80 santimetre boyunda, yan dalları, kısa,
gövde ve yaprak sapları siyah benekli bir türdür. haziran-temmuz
aylarında sarı çiçekler açar. çiçekleri çabuk solar ve ceviz iriliğinde
koza yapar. kozalar olgunlaştıktan sonra hasat yapılır. tohumlarının
çevresinde oluşan ince, yumuşak teller işlenerek hidrofil pamuk
yapılır. çiğit denilen pamuk tohumlarından pamukyağı elde edilir.
hekimlikte kök kabukları ve yaprakları kullanılır.
yararı : kabızlığı giderir. ateşi düşürür. aybaşı yokluğunu giderir. adet kanı söktürür.
pancar (beta vulgaris) : ıspanakgiller familyasından;
ince köklü, bir veya iki yıllık otsu bir bitkidir. yem pancarı,
sebzelik pancar ve şeker pancarı gibi türleri vardır.kırmızı pancarın
kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. sebze olarak kullanılır. şeker
pancarının kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. içeriğinde sakaroz
vardır.
yararı : kırmızı pancar, karaciğer'in muntazam çalışmasını
sağlar. idrar söktürür. kansızlığı giderir. şeker hastalığı ve vereme
karşı korur. mide ve bağırsakları kuvvetlendirir. sinirleri yatıştırır.
vücudu kuvvetlendirir.
papatya (matricaria chamomilla) : bileşikgiller
familyasıından; nisan-eylül aylarında çiçek açan, 25 cm kadar boyunda,
bir yıllık otsu bir bitkidir. yaprakları ince parçalı olup, sapsızdır.
çiçeğinin orta kısmı sarıdır. kenarlarında 12-20 tane dil biçiminde
beyaz renkli çiçek vardır. çiçeklerin içeriğinde acı madde, tanen ve
glikozitler vardır. meyvesi sarımtırak esmer renkli bir uçucu yağ
taşır. yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
yararı : ateşi düşürür. ağrıları keser. spazm çözer.
terletir. sinirleri yatıştırır. bağırsak gazlarını giderir. vücuda
rahatlık verir. boğaz bademcik ve diş etlerinin iltihaplarını giderir.
bel ve baş ağrılarını geçirir. saçları sarartmak için de kullanılır.
papatyayağı spazm giderir. ağrıları dindirir. mikropları öldürür.
sinirleri yatıştırır.
patates (solanum tuberosum) : patlıcangiller
familyasından; yer altındaki yer altındaki yumruları yenen otsu bir
bitkidir. yeşil kısımlarında, renksiz filizlerinde ve yeşilimsi
yumrularında solanin denilen bir madde vardır. içeriğinde bol miktarda
nişasta, b ve c vitaminleri bulunur.
yararı : şeker hastalarına yararlıdır. susuzluğu giderir.
mide ve onikiparmak ülserinde faydalıdır. karaciğer şişliğini giderir.
safra akışını kolaylaştırır. bağırsak solucanlarının düşürülmesine
yardımcı olur. damar sertliğine yararlıdır. sert bir şey yutulduğunda
yabancı maddenin zarar vermeden çıkmasını temin eder. el ve ayak
çatlaklarında yararlıdır. skorbüt hastalığını engeller. kandaki şeker
seviyesini düşürür. kanı temizler. kansere karşı korur.
patlıcan (badincan) : patlıcangiller familyasından;
kalın saplı, uzunca yapraklı, iri mor meyveli, bir yıllık otsu bir
bitkidir. pekçok çeşidi vardır. içeriğinde a vitamini, fosfor ve bazı
esanslar vardır.
yararı : kansızlığı giderir. karaciğer ve pankreasın
muntazam çalışmasını temin eder. idrar söktürür. kilo vermeye yardımcı
olur. böbrek yanması ve ağrısını keser. sinirleri yatıştırır. kalp
çarpıntısını giderir.
cilt hastalıkları, şeker, mide bağırsak ve karaciğer hastalıkları aşırı derecede olanlar patlıcan yememelidir.
pazı (yabani ıspanak) : ıspanakgiller familyasından;
kırlarda kendiliğinden yetişen veya bahçelerde yetiştirilen otsu bir
bitkidir. yaprakları iri ve çok, kökleri dallı ve az etlidir.
yapraklarında bol oranda a ve c vitamini vardır.
yararı : idrar söktürür. idrayollarında hissedilen yanmayı
giderir. haşlanmış yaprakların suyu kabızlığı giderir. yaprakları
yanık, apse, şişlikler ve basur memelerinden doğan şikayetleri giderir.
pelin (pelinotu) : bileşikgiller familyasından; boş
arazilerde kendiliğinden yetişen, çok acı ve keskin kokulu otsu bir
bitkidir. saksılarda da yetiştirilir. pekçok türü vardır.
yararı : bağırsak solucanlarını düşürür. adet söktürür.
iştah açar. mideyi kuvvetlendirir. ateşi düşürür. fazla miktarda
alındığı takdirde zehirler.
peygamberçiçeği (mavi kantoron) : bileşikgiller
familyasından; bilhassa ılık bölgelerdeki tahıl tarlalarında yetişen
bir bitkidir. çiçekleri mavi veya menekşe rengindedir.
yararı : iştah açar. idrar söktürür. nikris hastalığında
faydalıdır. böbreklerdeki kumun dökülmesine yardımcı olur. bazı göz
hastalıklarında kullanılır. ağrıları keser. vücutta biriken zehirli
maddelerin atılmasını temin eder. fazla oranda kullanıldığı vakit kalbe
zarar verir.
pırasa (allium porrum) : zambakgiller familyasından;
sebzelik bir bitkidir. soğanı uzun ve göbeklidir. yazın ürün almak için
ilk baharda veya güz aylarında; kış mevsiminde ürün almak için ise yaz
aylarında ekilir. yurdumuzda kamış pırasası ve kara pırasa denilen
çeşidi çok yetiştirilir.
yararı : idrar söktürür. şurubu göğsü yumuşatır, öksürüğü
keser. iştahsızlığı giderir. mide rahatsızlıklarına iyi gelir.
romatizma, mafsal ağrıları, damar sertliği, böbrek hastalıkları, üremi
ve idrar tutukluğunda yararlıdır. böbreklerdeki kum ve taşların
düşürülmesine yardımcı olur. suyu yüzdeki sivilce ve lekelere
faydalıdır. sinirleri kuvvetlendirir. kabızlığı giderir. basur memeleri
için yararlıdır. arı sokmasında da kullanılır.
pirinç (oryza sativa) : buğdaygiller familyasından;
sıcak bölgelerde yetiştirilen bir bitkidir. her başakçığında bir çiçek
vardır. tanesi burada meydana gelir. içeriğinde bol oranda nişasta ve
vitaminler vardır. pirinç kabuğundan tabii phytine elde edilir. bu
madde, gelişmeye yardımcı olur. zihin açıklığı temin eder.
yararı : vücuda lazım olan kaloriyi temin eder. yüksek
tansiyonu ve fazla üre miktarını düşürür. ishali keser. kaynatılması
ile elde edilen su ishal kesici olarak kullanılır. unu, yaraları
kurutmak maksadıyla kullanılır.
portakal (citrus aurantium var) : turunçgiller
familyasından bir ağaçtır. boyu 2-10 m arasında değişir. yaprakları
sert dayanıklı ve düz kenarlıdır. meyvesi c vitamini bakımından
zengindir. kabuğunun altında sarımtırak, bazılarında ise kırmızı renkte
sulu ve dilimli bir öz bulunur. kabuklarından portakal esansı elde
edilir. eczacılıkta ve gıda sanayiinde kullanılır. çiçeklerinden de
portakal çiçeği esansı yapılır.
yararı : çiçeklerinin kaynatılmasıyla elde edilen su, spazm
giderir. kabuklarından yapılan şurup ise, mide hastalıklarında
kullanılır. damar sertleşmesini ve felci engeller. soğuk algınlığı, grip
ve nezlede yararlıdır. yorgunluğu ve sinir bozukluğunu giderir. cildin
güzel olmasını temin eder. kansızlığı giderir. hazmı kolaylaştırır.
karaciğeri çalıştırır ve safra ifrazatını artırır. ateşi düşürür.
nekahat devresini kısaltır. vücuda enerji verir. şeker hastalarına
faydalıdır. susuzluğu giderir. zayıflatıcıdır. mide hastalıklarından
şikayet edenler portakal yememelidir.
şifalı bitkiler sözlüğü - p
etiketler [