ana sayfa    sözlükler    osmanlıca sözlük

nâçâr: çaresiz, elinden iş gelmeyen, mecbur kalmış olan.

nâdim: nedamet etmiş, pişman olmuş.

nâdir: ender bulunur.

nafaka: yiyecek parası, geçim için lazım olan şey.


nâfi: 1. faydalı, şifalı. 2. esma-ı hüsnadan bir ad.

nâfile: yapılması farz ve vacip olmayan ibadetler.

nâib: birinin yerine geçen, vekil.

nakîb: 1. vekil, bir kavim veya kabilenin başkanı veya vekili. 2. halkın hayırlısı. 3. müfettiş.

nakl: 1. bir yerden bir yere götürme. taşıma. 2. ev ya da yer değiştirme. taşınma. 3. duyduğu bir şeyi başkasına anlatmak, rivayet etmek. 4. bir dilden başka dile çevirmek.


naklî: 1. nakle dayanan, kitap ve sünnete dayalı olan. 2. taşıma hakkında.

nakz: bozmak, çözmek, kırmak, bir sözleşmeyi yok saymak.

nâmahrem: aralarında dinen evlenmeye engel bulunmayan erkek ve kadınlar.

nâmî: "nümüvv"den: yerden biten, yetişen, büyüyen artan.

nâr: 1. ateş. 2. cehennem. 3. yakıcı şey.


nasb: dikme, bir rütbe alma, bir memurluğa atama. bazı arapça kelimelerin sonunun üstünlü olma durumu.

nasîb: pay, hisse, kısmet.

nâsih: battal eden, hükümsüz bırakan. daha önceki hükmü kaldıran.

nass: 1. açıklık, açık hüküm. 2. kur'ân-ı kerim'de veya hadiste bir iş ile ilgili olan açık söz, âyet.

nass-ı kur'ân: kur'ân-ı kerim'in açık ve kesin hükmü.


nâtık: konuşan, söz eden, söyleyen, beyan eden. bildiren.

nazariye: yalnız görüş ve düşünce durumunda olup uygulanmamış bilgi.

nâzil: 1. yukarıdan aşağıya inen. 2. bir yere konan, konaklayan.

nazm: kur'ân-ı kerim'in yazısı. manzume, ölçü ve kâfiyeli yazı.

nazm-ı celil: kur'ân-ı kerim.


nazm-ı kur'ân: kur'ân-ı kerim'in tertibi.

nazm-ı mecîd: 1. kur'ân-ı kerim'in âyetleri. 2. kur'ân-ı kerim'in tertibi, düzeni.

nebî: peygamber, kendisinden önce gelmiş olan resulün şeriatı üstüne amel eden peygamber.

necâset: dinen pis sayılan maddî pislik.

necât: kurtulma, kurtuluş.


necm: yıldız, ahter, kevkeb, ülker yıldızı.

necs: pis, murdar olan, şer'an pis olup gözle görülen şey.

nedve: konuşma, bir iş ile ilgili konuşma, istişare.

nefî: giderici, yok eden, negatif yapan.

nefîr: topluluk, cemaat, savaş için seferber olan topluluk.


nefîr-i âmm: cemaatı toplama, halkı askere sürme.

nefis: 1. pek beğenilen, pek hoş, pek iyi. 2. can, kişi, kendi, öz varlık. 3. bir şeyin zatı olan kendisi.

nefret: 1. ürküp kaçma. 2. iğrenç bulup tiksinme.

nefs: 1. üfürmek, üflemek. 2. can, kişi, kendi, özvarlık. 3. bir şeyin zatı olan kendisi.

nefsaniyet: 1. kendini çok beğenmişlik. 2. gizli düşmanlık, garez, kin.


nefsü'l-emr: işin esası, temeli.

nekre: belirsiz olan, harfi tarifsiz kelime.

nemîme: söz götürme, taşıma, kişi aleyhindeki sözleri ona eriştirme, koğuculuk etme.

nemmâm: ifsad için söz taşıyıcılık, dedikoduculuk ve koğuculuk eden.

nemrud: zalim ve gaddar olarak ünlü ve allah'a karşı isyan etmiş, büyüklük taslamış bir kral. hz. ibrahim vaktinde yaşamıştır.


neseb: sülâle, hısımlık, karabet, soy, baba soyu, atalar zinciri.

nesh: 1. şer'î bir hükmü yine şer'î bir emirle kaldırma. 2. bir şeyin aynını kopya etmek, aynını çoğaltmak.

nesi': tehir etmek, ertelemek, geciktirmek.

nesike: kurban.

nesîm: güzel esen yel.


nesir: 1. saçma, serpme. 2. vezinsiz, ölçüsüz söz.

neş'et: 1. hâsıl olma, vücuda gelme, yetişme. 2. ileri gelme, sebep olma.

neş'et-i sâniyye: ikinci defa vücuda gelme.

neş'et-i uhrâ: mahşerde tekrardan dirilme.

neş'et-i ulâ: ilk defa vücuda gelme.


neşriyat: yayım.

neşv ü nemâ: yetişip, büyüme, gelişme.

neşve: 1. sevinç. 2. büyümek ve yetişmek. 3. mest ve sarhoş olmak.

nevâ: 1. ses, sadâ, makam, âhenk. 2. refah. 3. levazım, kuvvet, zenginlik. 4. nasip. 5. türk musikisinde eski makamlardan biri.

nev'-i beşer: insan türü, cinsî.


nezâhet: 1. ahlâk temizliği, temizlik. 2. incelik, rikkat.

nezd: 1. yan. 2. göre, fikrince.

nezd-i hak: allah yanısıra.

nidâ: 1. çağırma, seslenme, ses verme. 2. ünlem.

nikab: 1. peçe, yüz örtüsü. 2. perde, örtü.


nikmet: şiddetli ceza, hoşlanmayan muamelelerle olan mücazat.

nisâ: kadınlar.

nisyân: unutma, unutuş.

niyaz: 1. yalvarma, yakarma, dua. 2. rağbet ve istek. 3. hacet, gereksinim, gereksinme.

niza: çekişme, kavga, anlaşmazlık.


nukûd: paralar, nakidler.

nutfe: bel suyu, meni, insan ve hayvan tohumu.

nutuk: 1. nutk. 2. söz. 3. söyleyiş, söyleme yetkisi.

nübüvvet: peygamberlik.

nükte: 1. bu nedenle anlaşılan ince mânâ, bir söz ve ibareden anlaşılan şey. 2. iyi düşünülmüş, ince anlamlı zarif söz.


nümâyiş: 1. gösteriş, görünüş, miting. 2. yalandan gösteriş, göz boyama.

nümune: örnek.

nümune-i imtisal: uyulacak örnek. örnek alınacak model.

nüşûz: kadının kocasına kafa tutup isyan edici bir durum almasıdır. güya kendisini yüksek sayıp itaatını kaldırmış olur.

nüzul: 1. aşağı inme. 2. konaklama. kur'ân sûrelerinin inişi, vahyin gelişi.