ana sayfa    sözlükler    bilgisayar sözlüğü

faq (frequently asked questions) : sık sık sorulan sorular. ınternet'in bir özelliği durumuna geldi. ınternet üstünde çeşitli hususlarda sık sorulan sorulara verilen cevapları içeren pek çok faq bölümü bulabilirsiniz.

fast ethernet : ıeee 802. 3u spesifikasyonuna dayanan fast ethernet, 10baset ethernet spesifikasyonuna göre 10 kat fazla hız temin eder. bundan başka çatı formatı, mac mekanizmaları ve mtu gibi özellikleri de korur. teorik olarak çıkış hızı toplam 100 mbps'i bulur.

fat/file allocation table: dosya yeri tablosu. bir hareketsiz diskte saklanan dosyaların haritasını tutar. diske kaydedilen dosyalar cluster'larda (diskin esas birimi) tutulurlar, bunların da yan yana olması gerekmez. işletim sistemi dosyanın kaydedildiği cluster'ları bu tabloya bakarak öğrenir ve bulur

fatal error: uygulamanın çalışmasına devam edemeyeceğini belirten mesaj.


fault management : kusur yönetimi. osı tarafından belirlenen ağ yönetiminin beş kategorisinden biri. ağ hatalarının bulunmasını ve kontrol edilmesini temin eder.

fault tolerance: sistem üstünde meydana gelen hataların sistemi çökertmemesi için daha önceden uygulamaya konulmuş sistem özelliklerine verilen isim.

fax: aks makinesi ile gönderilen doküman.

fax modem: telefon hatları üstünden karşılıklı bilgi ve faks gönderip almak için kullanılan cihazlara verilen isim.

fddı (fiber distributed data ınterface) : 200 km'yi geçmeyen yerel ağlarda, fiber optik hatlar kullanılarak veri iletişim yolları kurulmasını belirleyen standart.


fdhd/floppy drive high density: disket sürücüsü.

feed: yazıcıya kağıt sağlamak anlamında kullanılan terim.

fiber optic : cam, plastik kablo veya fiber üstünde iletişimin ışık darbeleri ile yapılmasını sağlayan teknoloji ve ortam.

fibre channel : bilgisayar cihazları arasında 1 gbps hızında iletişim kurulmasını sağlayan teknoloji. çoğunlukla sunucularla depolama cihazları arasında veya depolama cihazlarının kendi aralarındaki iletişim için kullanılır.

field: alan. bilgi için ayrılan bölüme verilen isim. örnek; hesap tablosu yazılımlarında ayrılan alana hücre denir.


file: dosya. bilgilerin bir düzen içerisinde korunması ve kolay erişiminin sağlanması için isimlendirilmiş veri gruplarına verilen isim.

file extensions : dosya ekleri. bir dosyanın formatını belirten, dosya isminin devamında yer alan ekler.

file formats : dosya formatları. kullandığınız her programda dosyalar belli formatlarda kaydedilirler. o dosyaları tekrar açmak için ya tıpkı yazılımı kullanmak ya da o formatı destekleyen başka bir yazılım kullanmak gerekmektedir.

fıle management system/dosya yönetim sistemi: oluşturulmuş dosyaları belli bir düzen içerisinde saklamak için kullanılan sistem.

file name: dosyalara verilen isimlere denir.


file recovery: çeşitli nedenlerden dolayı bozulmuş dosyaları yazılımlar vasıtası ile kurtarma işlemi.

file server: bir network üstünde kullanıcıların ortak kullandıkları dosyaların bulunduğu sunucu bilgisayara verilen isimdir.

file sharing : dosya paylaşımı. bilgisayar verilerinin herkes tarafından veya belirli kişiler tarafından paylaşımı. çoğunlukla ağ üstünde ayrılan bir alanda toplanan dosyalar kolaylıkla kullanıcılar tarafından paylaşılabilir.

file size: dosya büyüklüğü. dosyanın disk üstünde kapladığı alan.

file system : bilgisayarda dosyaların isimlendirilme ve bilgisayarda tutulma sistemidir. dosyalar klasörlerin oluşturduğu bir klasör yapısında tutulurlar.


file transfer : dosya transferi. dosyaların bir ağ cihazından diğerine aktarılmasına izin veren ağ uygulamaları kategorisi.

fill: grafik uygulamalarında bir nesnenin içini doldurmak için yapılan işlem.

filter : filtre. 1) programlamada, belirli ölçütleri karşılaması beklenen giriş ve çıkışları kontrol etmek için kullanılan yazılım. 2) iletişimde belirli tipte işaretlerin geçmesine izin veren cihaz.


find: bul. bilgiye ulaşmak için kullanılan komuta verilen isim.

finder: apple macintosh bilgisayarlarda kullanılan masaüstü yöntemi ve dosya yönetim sistemi.

firewall : özel ağ kaynaklarını diğer ağ kullanıcılarından korumak için, bir geçit sunucusuna yerleştirilen uygulama.

firmware : rom'a yüklenmiş program komutları.

firewire : apple'ın çeşitli cihazların bilgisayara bağlanabilmesi için geliştirdiği bir standart. 63 kadar cihaz tek bir kablo ile 400 mbps transfer hızında bilgisayarlara bağlanabiliyor.


fixed disk: sabitdisk. bilgisayarlar üstünde bulunmakta olan bilgi depolama ünitelerine verilen isim.

fixed length: hareketsiz uzunluk. veritabanlarında hareketsiz uzunluk olarak tanımlanmış alanlara verilen isim. hareketsiz uzunluklu kayıtlarda tablo içerisindeki her kayıt eşit uzunluktadır.

fixed pitch: sabit genişlik. karakterlerin genişliğinin tıpkı olduğu fontlar için kullanılan terimdir.

flash memory : flash bellek. cep telefonlarında, ağ anahtarlarında ve taşınabilir bilgisayarlardaki pc card'larda kullanılan bir bellek türü.

flaat file database: düz veritabanı. bir tek tablodan meydana gelen veritabanlarına verilen isim.


flat panel display: düz panel ekran. bilgisayar ekranlarında kullanılan ince ekran tiplerine verilen isim.

flat technology monitor: parlamaları azaltmak için flat ekranlarda kullanılan teknolojiye denir.

floating: kayan. kullanıcıların ekrandaki nesneleri diledikleri yere yerleştirebilme özelliğine denir. örnek: araç çubukları.

flopy disk: disket. manyetik disklerin bir çeşididir. ufak ve taşınabilirler.


flopy drive: disket sürücü.

floptical: manyetik ve optik disk okuma tekniklerinin pozitif yanlarını birleştirerek oluşturulan disk sürücü tipi. . .

flow : akış. bir ağdaki iki nokta arasında ver akışı.

flow control : akış kontrolü. ağ üstündeki cihazlar arasında gidip gelen verinin yönetimi.

flowchart : akış diyagramı. bir yazılımın akış mantığı, iş veya üretim prosesleri ve organizasyon şeması gibi şeylerin grafik olarak gösterimi.


folder : dizin. dosya sistemlerinde dosyaların içerisinde tutulduğu dizinler.

font : belirli bir tipte ve büyüklükteki yazı karakteri seti

font cartridge: font kartuşu. bir ya da daha fazla font içeren rom kartuşları.

font size: yazı boyu. bilgi işlem yazılımlarında kullanılan fontların boyutları.

footer: bir belgede her sayfanın alt kısmında yer alan bir ya da birkaç satırlık metin.


footprint : bilgi teknolojisinde bir donanım biriminin, programın kapsadığı alan.

forced page break: kelime işlem yazılımlarında kullanıcının bir sayfayı istediği yerde bitirebilmesi özelliği.

foreground: ekranlarda görünen karakter ya da resimler, ön plan olarak isimlendirilirler.

format: biçimlendirme. bir diski kullanıma hazır hale getirme işlemine denir.

form feed: yazıcılarda, devamlı formun bir sonraki sayfasının başına gitmek için kullanılan komuta verilen isimdir.


fortran: programlama dili.

forwarding : iletim. ağ üstündeki bir cihaz yoluyla bir çatıyı (frame) son amaca doğru gönderme işlemi.

fourth generation language: dördüncü nesil programlama dili. yazı diline yakın ifadeler kullanan programlama dillerine verilen isimdir.

fps/frames per second: bir saniyede gösterilen kare sayısına verilen isimdir.

fractal: fraktal. tıpkı şeklin farklı büyüklüklerde tekrarlanması sonucunda ortaya çıkan karmaşık görüntüye denir.


fragmantation : bir paketi, paketin orijinal boyutunu desteklemeyen bir ağ üstünden iletmek için daha ufak parçalara bölme işlemi.

frame : çatı. 1) iletişimde, adres ve belirli protokol kontrol bilgilerini de içerecek biçimde, ağ noktaları arasında iletilen veri. 2) video ve film kayıtlarında, görüntü dizisinin tek bir karesi.

frame relay : yerel ağlarla geniş alan üstündeki uç noktalar arasında, aralıklı olarak sağlanan veri iletişimi için tasarlanmış iletişim servisi.


freeware: yazılım üreticisi tarafından bedava kullanıma sunulan yazılımlar.

frequency-division multiplexing (fdm) : pek çok sinyalin tek bir iletişim kanalı üstünden iletilmesi için geliştirilmiş bir teknik. her bir işaret değişik bir frekansda gönderilir.

friction feed: yazıcılara kağıt sürmek için kullanılan yöntemlerden biridir.

front-end : ön uç. kullanıcının direkt kullandığı uygulama. back-end, arka uç uygulamalar, ön uç uygulamaları destekleyen servisleri dolaylı yollardan sunarlar.

ftp (file transfer protocol) : ınternet üstünde dosya alışverişini basitleştiren standart bir ınternet protokolu.


full duplex : gönderici ile alıcı istasyon arasında tıpkı anda veri transferini gerçekleştirme özelliği. tam duplex 100baset, 200 mbps'lik bir çıkış hızı temin eder (her bir yönde 100 mbps). fiberle kullanıldığında daha uzak mesafelere iletime de izin verir. tam duplex'de bir 100basefx bağlantısı 2 km'ye ulaşabilir.

full pathname: tam yol adı. bir dosyanın diskin üstünde bulunduğu yeri belirtmek için kullanılan ifadelere denir.

full screen : bilgisayar ekranının tamamının tek bir uygulamanın kontrolünde olması haline verilen isim.

funtion: işlev. belli bir işi halletmek için oluşturulan kod grubu.

funtion keys: işlev tuşları. klavye üstünde genellikle f1'den f12'ye kadar numaralanmış özel tuş grubuna verilen isim.