ana sayfa    sözlükler    finans sözlüğü

yabancı hisse senedi (foreıgn stocks) :
yabancı ortaklıklarca bulundukları ülke mevzuatına ideal olarak çıkarılan ve ortaklık hakkını temsil eden menkul kıymetlerdir.

yabancı kaynak :
işletmenin kendi öz kaynakları dışında borçla bulduğu kaynaklardır.

yabancı ortaklık (foreıgn company) :
türk parasını kıymetini koruma mevzuatında tanımlanan dışarıda yerleşik kişilerden ilgili ülke mevzuatına göre yabancı sermaye piyasası araçlarını çıkaran ortaklıklar ile yatırım ortaklıklarıdır.

yabancı sermaye (foreıgn capıtal) :
bir ülkedeki sermaye stokuna başka bir ülke kişi veya kurumları tarafından yapılan sermaye katkısıdır. dolaysız özel yabancı sermaye ve portföy yatırımları olarak ikiye ayrılır. portföy yatırımları tasarruf sahiplerinin bir faiz veya divident geliri sağlamak amacıyla uluslararası sermaye piyasalarından menkul değerler alınmasını ifade eder. dolaysız özel sermaye yatırımları, bir ülkeden başka bir ülkeye verilen sermayenin, o ülkede yatırıma dönüştürülmesidir.

yankee :
amerika'da ihraç edilen yabancı tahvillerdir.

yapay piyasa/yapay fiyat (artıfıcıal market/artıfıcıal prıce) :
bir veya birkaç üyenin, bir veya birden çok seanslar boyunca gelişi hoş bir menkul kıymet için, sözkonusu menkul kıymetin gerçek piyasa değerini yansıtmayacak biçimde fiyat (yapay fiyat) teşekkül ettirecek biçimde devamlı olarak önceki alım emrine göre daha yüksek fiyatlarda alım emirleri veya devamlı olarak daha düşük fiyatlarda satım emirlerinin borsaya iletilmesi ile oluşturmaya çalışılan piyasaya yapay piyasa denir.

yarı mamul (semı- manufactors) :
daha önceden üretim sürecine girmiş veya üretilmekte olan fakat kullanılabilir mamul durumuna gelmemiş maddelerdir.

yatay analizi :
dönemler arası bilanço ve gelir tablosu kalemlerin değişimlerini gösterir.

yatay bütünleşme (horızontal combınatıon; horızontal ıntegratıon) :
aynı malı üreten işletmelerin ekonomik birimlerinin birleşmeleridir. tröst veya karteller biçiminde olabilen bu birleşmelerle, tekel veya oligopol piyasalar yaratılmak istenmektedir.

yatırım (ınvestment) :
belirli bir ülkede, belirli bir dönemde ekonomideki üretim araçlarına yapılan harcamalar yâni ülkedeki mevcut sermaye stokun yapılan ilavelerdir. ekonomideki yatırım harcamaları sermaye mallarına yapılan harcamalar, inşaat ve hammaddelere yapılan harcamalar ve yarımamul ve mamullere yapılan harcamalr biçiminde gruplanabilir.

yatırım analisti (ınvestment analysıst) :
hisse senetlerinin ücretlerini tahmin etme de uzmanlaşmış kişilerdir.

yatırım bankası (ınvestment bank) :
özel sektörde ve kamu sektöründe, uzun vadeli olmak üzere kaynak transferi yapma görevini üstlenmiş kurumlardır. yatırım bankaları genellikle sermaye piyasalarının aracısı durumundadırlar.

yatırım bütçesi (capıtal budgetıng) :
getirileri bir yıldan daha uzun bir dönemi kapsayan varlıklara yapılacak yatırımlar veya yatırım projeleri hakkında uzun vadeli planlama sürecidir.

yatırım danışmanlığı (ınvestment consultancy) :
müşterilere, sermaye piyasası araçları ile bunları ihraç eden ortaklık ve kuruluşların, yönlendirici nitelikte yazılı veya sözlü yorum ve yatırım tavsiyelerinde bulunulması faaliyetidir.

yatırım fonu (mutual fund) :
halktan katılma belgeleri karşılığı toplanan paralar ile belge sahipleri hesabına, riskin dağılması ve inançlı mülkiyet ilkesine göre sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenlerden meydana gelen portföyü işletmek amacıyla kurulan mal varlığıdır.

yatırım fonu katılma belgesi (mutual fund partıcıpatıon certıfıcate) :
belge sahibinin kurucu ve saklayıcı kuruma karşı sahip olduğu hakları taşıyan ve fona kaç pay ile katıldığını belirten kıymetli evraktır.

yatırım indirimi (ınvestment tax credıt) :
özel sektörün yaptığı yatırım projelerine devletin, ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla belirli bir miktarda katılmasıdır.

yatırım kredisi (ınvestment credıt) :
işletmenin kuruluşu aşamasında, hareketsiz değerlerin alımı ve bunların değerlendirilmesi için alınan kredilerdir. bu krediler, işletme faaliyete geçip kâr etmeye başladıktan sonra geri ödenmek üzere alınırlar.

yatırım ortaklıkları (ınvestment trusts) :
sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler, portföyü işletmek üzere anonim ortaklık biçiminde ve kayıtlı sermaye esasına göre kurulan sermaye piyasası kurumlarıdır.

yatırım politikası (ınvestment polıcy) :
yatırım kararları alınması veya yatırım projeleri tercihi sırasında, işletmenin ekonomik koşulları ileriye dönük hedefleri göz önüne alınarak uygulanan politikadır.

yeddi emin (gratuıtous baılee) :
hukuki bakımdan anlaşmazlık konusu olan bir malın muhafazasının, korunmasının, bakımının ve yönetiminin hukuken teslim edildiği kişidir.

yedek akçe (reserve fund; retaıned earnıngs) :
işletmenin dönem sonunda elde ettiği kârın, kanun veya anasözleşme gereğince veya kar payı olarak dağıtılmayan, bilançoda çeşitli amaçlar için ayrı kalemlerde gösterilen kısmıdır. yedek akçeler hukuki durumlarına göre; zorunlu yedek akçeler ve isteğe bağlı yedek akçeler olarak gruplanırlar.

yeniden değerleme (revaluatıon) :
ortaklıkların aktiflerinde kayıtlı bulunmakta olan ve amortismana tabi maddi duran varlıklarının enflasyon sebebiyle elde etme maliyeti ile piyasa değeri arasında meydana gelen farkın bilançoların sağlıklı bir biçimde değerlendirilmesi amacıyla maliye bakanlığı tarafından her yıl açıklanan oranlar dahilinde değerinin yükseltilmesidir.

yeni şirketler pazarı (new companıes market) :
yeni kurulmuş olmakla beraber, büyüme potansiyeli taşıyan şirketlerin hisse senetlerinin borsada işlem görmesi amacıyla kurulmuştur.

yetki belgesi (authorızatıon certıfıcate) :
sermaye piyasası kurulu tarafından aracı kuruluşlara verilen ve icra edecekleri sermaye piyasası faaliyetini belirten belgeye denir.

yurtdışı yatırım (overseas ınvestment) :
devletin veya bir işletmenin, başka bir ülkede yaptığı yatırımdır. yeni pazarlara açılma isteği, düşük maliyetlerle faaliyette bulunma isteği, ülke içerisinde sermaye fazlası oluşması gibi nedenlerle yurtdışında yatırıma başvurulur.