ana sayfa    sözlükler    finans sözlüğü

nakit (cash) :
ödeme aracı olarak elde hazır bulundurulan, kağıt veya madeni para cinsinde değere verilen addır.

nakit akımı (cash flow) :
işletmenin gelir ve giderlerinde nakit olarak gerçekleşen para akımıdır.

nakit akış analizi (cash flow analysıs) :
işletmedeki nakit akışını açıklayan finansal tablo ve bu yolla yapılan analizdir.

nakit akış tablosu :
işletmenin nakit giriş ve çıkışlarını belirten tablodur. düzenlendiği dönem itibarıyle nakit açığı veya fazlasını gösterir ve finansal planlamada kullanılır.

nakit bütçe (cash budget) :
belirli bir dönem içinde, işletmenin alacaklar, net nakit, ödemeler gibi nakit akışlarını belirten bir yazılımdır. nakit bütçenin düzenlanmesinin hedefi, işletmenin nakitlerinin yönetilmesidir.

nakit dönüşümü (cash cycle) :
işletmede üretilen malın satışı, alacakların ödenmesi ve elde edilen parayla tekrar hammadde alınmasına kadar geçen süredir.

nakit piyasa (cash market) :
vade uygulanmadan tıpkı gün valörlü işlemlerin yapıldığı piyasalardır.

nama yazılı senet :
hisse senedinin üstünde sahip olanın ad ve soyadının yazılı olduğu senetlerdir.bu hisselerin satılması halinde şirketlerin pay kütüğü defterine kaydı gerekir ve hisse üstüne yeni sahip olanın adı ve soyadı yazılır.

narh (offıcıaly fıxed prıce) :
mal ve hizmetlerin satış fiyatlarının kamu otoriteleri tarafından saptanmasıdır. narhlar, taban ve tavan fiyatların belirlenmesi biçiminde hem üreticiyi, hem de tüketiciyi korumaya yöneliktir. taban fiyat uygulaması, narh üreticiyi korumaya yönelik olup, belirlenen fiyatın altında satış yapılması yasaktır. tavan fiyat uygulaması ise, narh tüketiciyi korumaya yönelik olup, bir mal veya hizmetin satılabileceği en yüksek fiyatın belirlenmesinde kullanılır.

nazım hesaplar :
gerçek ekonomik değer hareketine neden olmayan, ancak işletmenin yükümlülüklerini ve hak doğurabilecek işlemlerini kapsadığı için muhasebe sistemi içerisinde izlenen hesap.

negatif gelir vergisi (negatıve ıncome tax) :
devletin, gelir seviyesi yetersiz olan kişilerden vergi almak yerine bu kişilere parasal yardımda bulunmasıdır.

negatif yatırım (negatıve ınvestment, dısınvestment) :
bir hesap yılı içinde yapılan toplam yatırımın, mevcut sermayenin aşınmasını karşılayacak yatırım miktarından daha düşük seviyede kalması halidir.

net etkinler (net assets) :
bir işletmenin net aktifleri, o işletmenin varlıkları ile borçları arasındaki farktan meydana gelen özsermayesidir. net etkinler, işletmenin bilançosunda bulunmakta olan net değerlerdir.

net bugünkü değer (net present value) :
paranın vakit değerini dikkate alan proje değerlendirme ölçütüdür. bir projenin sağlayacağı gelirlerin bugünkü değerinden, maliyetinin bugünkü değeri çıkartılmak suretiyle hesaplanır.

net bugünkü değer yöntemi :
yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan ve paranın vakit değerini dikkate alan bir yöntemdir.

net defter değeri (net book value) :
işletmenin sahip olduğu amortismana ilişkin hareketsiz varlığa ilişkin birikmiş amortismanların, tıpkı hareketsiz varlığın defter değerinden çıkartılması ile elde edilen tutardır.

net faiz (net ınterest) :
gayrisafi faiz tutarından, vergiler, komisyonlar ve diğer masraflar çıkartıldıktan sonra kalan tutardır.

net fiyat (net prıce) :
malın fiyatından, iskonto ve diğer masraflar çıkartıldıktan sonra kalan tutardır.

net işletme sermayesi (net workıng capıtal) :
işletmenin cari mevcutları ile kısa vadeli borçları arasındaki fark, işletmenin net işletme sermayesidir. (nis=dönen varlıklar-k.v.yabancı kaynaklar)

net satış kârı (net sales profıt) :
işletmenin belirli bir dönem içinde elde ettiği gelirinden, vergiler ve diğer masraflar çıkartıldıktan sonra kalan kâr, işletmenin net satış kârıdır.

nihai ürün (mal) (fınal product; fınal good) :
üretim aşamaları tamamlanarak son biçimini almış, tüketime hazır hale gelmiş olan maldır.

nisbi fiyat (relatıve prıce) :
bir mal veya mal ve hizmet ücretinin, başka bir mal veya mal ve hizmet fiyatına bölünmesiyle bulunmakta olan değerdir. nisbi fiyat, mal ve hizmetlerin birbiri karşısındaki durumunu belirlemeye yarar.

nokta esnekliği (poınt elastıcıty) :
talep ve arz eğrisi üstündeki gelişi hoş bir noktanın esnekliğidir. bu esneklik geometrik olarak hesaplanabilir.

nominal (itibari) değer (nomınal/face value) :
bir malın piyasa ücreti dışında beklenen ve tahmin edilen fiyatıdır.hisse senedi için pay senedinin üstünde yazılı olan fiyattır. tahvillerde ise, vade sonunda ödenecek değerdir.

nominal faiz oranı :
piyasada uygulanan cari faiz oranlarıdır. fiyat hareketlerinden arındırılmadığından reel faiz düzeyini göstermez.

nominal gelir (nomınal ıncome) :
gelirin para ile ifade edilen şeklidir. bu kavram gelirin satınalma gücünü kapsamaz. gelirde oluşan gerçek değişmelerin hesaplanması sırasında bu kavramdan yararlanılır.

nominal koruma oranı (nomınal tarıff rate) :
nihai mallara konulan gümrük vergilerinin yerli üreticiler üstünde yarattığı koruma etkisidir. gümrük tarifelerinin koruyucu tesiri, efektif koruma oranıyla ölçülür. efektif koruma, yurtiçi katma değerin ne denli korunduğunu gösterir.

nominal sermaye (subscrıbed capıtal, nomınal capıtal, authorızed capıtal) :
şirket kurulması anında, şirket ortakları tarafından taahüt edilen sermayedir. anonim şirket kurulurken, sermayenin dörtte birinin kuruluş sırasında ödenme mecburiyeti vardır.

normal emir (normal order) :
küsüratsız biçimde tam olarak, önceden belirlenmiş işlem birimi ve katları durumunda verilmiş olan emirlerdir.

normal fiyat (normal prıce) :
arz ve talebin tam anlamıyla geçerli olduğu koşullar altında, arz ve talebin denge durumunda meydana gelen uzun dönem fiyatıdır.

normal kâr (normal profıt) :
belirli bir faaliyet dalında çalışan şirketlerin, başka bir faaliyet dalına kaymasına engel olacak kadar yeterli fakat başka bir şirketin tıpkı faaliyet dalına girmesini de önleyecek kadar düşük bir kârdır.

normal mallar (normal goods) :
tüketicilerin gelir düzeyleri artarken, tüketim oranları da artan mallardır. genellikle zorunlu tüketim malları normal mallar olarak kabul edilirler. örneğin tlevizyon, buzdolabı gibi mallar eskiden normal mal kategorsine dahil edilirken, günümüzde zorunlu tüketim malı sayılmaktadırlar.

nötr para (neutral money) :
gerçek değişkenleri etkileme gücüne sahip olan paradır.