?

Alt solunum yolu infeksiyonlari (asye)

Alt solunum yolu infeksiyonları (asye)

Toplumun hem çocuk hem de erişkin kesimini etkileyen alt solunum yolu infeksiyonları (asye) denince akut bronşit, kr. bronşitin akut alevlenmesi ve pnömoni akla gelmelidir. günlük pratik tıpta çok önemli bir yer tutar. çoğu hafif seyreden ve kendi kendine iyileşen bu infeksiyonlarla daha çok pratisyen doktorlar karşılaşır. daha ağır seyreden ve hastane tedavisi gereken infeksiyonların tanı ve tedavisi ise uzman hekimlerce yapılır. asye'de bakteriyel faktörler de söz konusu olduğundan, enfeksiyon ataklarının çoğu hafif ve kendi kendine iyileşebilecek olsa bile empirik antibiyotik tedavisine sıklıkla başvurulmaktadır. ancak hangi hastalara ne tür antibiyotik rejiminin uygulanacağı konusunda bir netlik yoktur.

etkenler nelerdir ?

toplum kökenli pnömoniler, tipik pnömoni ve atipik pnömoni olarak iki alt grupta incelenirler. tipik pnömonilere sıklıkla bakteriler neden olurken, atipik pnömoni faktörleri mycoplasmalar, chlamydialar, ricketsialar ve viruslerdir

hastane kökenli pnömoniler diğer hastalıklar nedeniyle hastaneye yatırılan kişilerde görülen pnömonilerdir. sıklıkla etken bakterilerdir ve bunlardan en sık olarak klebsiella pneumönia ve pseudomonas aeruginosa pnömoniye sebep olurlar.

immün yetersizliği olan hastalarda görülen pnömonilerin etken mikroorganizmaları, immün yetersizliğin sebebine göre değişmektedir. bakteriler, viruslar ya da mantarlar pnömoniye neden olabilirler.

ne gibi şikayetlere yol açar ?

pnömonide şikayetler etken mikroorganizmanın türüne göre farklılıklar gösterir. bakteriyel pnömonilerde genellikle ateş, üşüme ve titreme ile başlar ve gittikçe yükselir. yüksek seviyede seyreden ateş zaman geçtikçe normale düşer ve ateşin düşmesi ile hastada rahatlama gözlenir.

öksürük başlangıçta kuru vasıftadır. ancak daha sonra öksürükle beraber normal yapıda ya da iltihaplı balgam da görülür. hastaların en fazla rahatsızlık bildirdikleri şikayetleri yan göğüs ağrısıdır. yan ağrısı, akciğer zarlarının tahrişi neticesi meydana gelir. öksürükle, nefes alıp vermekle ağrıda artış olur. hastalığın yaygınlık derecesine göre hastalarda nefes darlığı ve el, ayak ve dudaklarda morarmalar görülebilir. bu tablolar ancak yaygın hastalığı olanlarda gözlenir.

hastalarda genellikle halsizlik, iştahsızlık, kırgınlık gibi genel şikayetler de bulunmaktadır. etken mikroorganizmanın türüne göre nadiren kanlı balgam şikayeti de izlenebilmektedir.

fiziki muayene bulguları nelerdir ?

pnömonili hastalarda genel durum bozulabilir. hastalığın bulunduğu tarafın solunuma katılımında azalma olduğu takip edilebilir, hastanın yan ağrısını azaltmak için o tarafa doğru eğildiği görülür.

hastada dinleme bulgusu olarak hastalığın dönemine göre farklı bulgulara rastlanabilir. erken ve geç dönemlerde hasta olan akciğer alanlarında ral denilen anormal sesler duyulabilir. iltihabın yoğun olduğu dönemlerde ise bronşial solunum sesleri duyulmaktadır. olaya akciğer zarları da karışmış ise, bu alanda frotman adı verilen ve akciğer zarlarının sürtünmesi ile meydana gelen anormal sesler duyulabilir.

hastaların kalp atım sayısında artış mevcuttur. nabız sayısı da artmıştır ve düzensiz nabız olabilir. tansiyon değerleri normal sınırların altına düşmüştür.

tanısı nedir ?

tanı hastanın şikayetleri, muayene bulguları ve tetkikler bir arada değerlendirilerek konulur. balgamda etken mikroorganizmanın tespiti kesin tanı ve tedavi planı için olabildiğince değerlidir. kanın çökme hızında artış gözlenir. beyaz hücreler faktörün türüne göre artmış olabilir. balgam incelemesinden sonra en önemli tetkik yöntemi akciğer grafisidir. akciğer grafisinde hastalığa yakalanan bölgede düzensiz vasıfta gölge koyuluğunda artış izlenir. balgamda direk bakı ile etken bakteri veya mantar takip edilebilir ya da kültürde üretilebilirler. viral pnömonilerde etken mikroorganizmanın tespiti güçtür.

tedavi yolları nelerdir ?

pnömoni tanısı konulan hastalara ilk olarak destek tedaviler uygulanmalıdır. hastanın odası sıcak ve nemli olmalıdır. sıvı gereksinimi giderilmeli, ileri derecede su kaybı olan hastalara serum tedavisine geçilmelidir. ağrı ve ateşi olan hastalara ağrı kesici-ateş düşürücü ilaçlar verilmeli, tedaviye balgam söktürücü ilaçlar eklenerek balgam atılması kolaylaştırılmalıdır. tedavi sonlarına doğru balgam çıkaramayan, ileri derecede rahatsız edici öksürüğü olan hastalara öksürük kesici ilaçlar verilebilir.

hastalığın asıl tedavisi etken mikroorganizmanın tespiti ile olası olacaktır. şayet mikroorganizma saptamış ise buna yönelik etkili antibiyotikler uygulanmalıdır. şayet ilaç hassasiyet testleri yapma imkanı olursa, bu testlerin neticesine göre ideal antibiyotik verilmelidir. hastalığı oluşturan etkene ve hastalığın şiddetine göre tedavi en az 5-7 gün tertipli olarak uygulanmalıdır. bazı mikroorganizmalarla meydana gelen pnömonilerin tedavi müddeti daha uzun olmak zorunda olabileceği unutulmamalıdır.

direk bakı veya kültür ile etken tespit edilememişse hastanın kliniğine ve laboratuar tetkiklerine bakılarak bakteriyel ya da viral pnömoni ayırımına gidilmeli ve gerekiyorsa geniş etkili antibiyotiklerle tedaviye başlanmalıdır.

aşağıdaki hastalar hastanede yatırılarak tedavi edilmelidirler;



a. 65 yaş üstündeki hastalar.

b. şeker hasalığı, kalp hastalığı, böbrek yetmezliği, kronik akciğer hastalıkları, alkolizm, immün yetmezlik, kanser gibi hastalıkları olanlar

c. solunum sayısı dakikada 30' dan fazla olanlar, sistolik kan baskısı 90 mmhg' nın altında veya diastolik kan baskısı 60 mmhg' nın altında olanlar, ateşi 38,8 derecenin üstünde olanlar, şuurunda bulanıklık görülenler, akciğer dışı organlarda iltihabi bulguları tespit edilenler.

d. beyaz küre sayısı 4. 000' in altında veya 30. 000' in üstünde olanlar, hematokriti %30' un altında bulunmakta olanlar, arter kanında parsiyel oksijen baskısı 60 mmhg' nın altında tespit edilenler, akciğer grafisinde birden fazla alanda pnömonisi olanlar ya da iki gün ara ile çekilen akciğer grafilerinde iltihabın hızlı ilerlediği gözlenen hastalar, akciğer zarları arasında sıvı toplanır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme