?

Alzheimer nedir ?

Alzheimer nedir ?

Alzheimer hastalığı en yaygın olarak görülen demans (bunama) sebebidir. demans, beyin hücrelerinin harabiyetine ve kaybına yol açan bir hastalığın sık karşılaşılan belirtileri olarak tanımlanabilir. alzheimer hastasında hafıza kaybı, kişilik ve davranış farklılıkları, düşünme ve yorumlamada bozulma, konuşurken doğru kelimeleri bulmada zorluk, bazı işleri doğru sırayla yapmada zorlanma gibi bulgular görülür. bu bulgular zaman geçtikçe daha da kötüleşir ama kötüleşmenin hızı hastadan hastaya farklılık gösterir. ancak hastalık ilerledikçe günlük yaşamı sürdürmek giderek zorlaşır ve hasta vakit içerisinde tamamen başkalarına bağımlı hale gelir.



eşiniz ya da bir yakınınız alzheimer hastası ise ve siz ona bakmak durumundaysanız ilk olarak bunun bir hastalık olduğunu, yakınınızın sizi üzmek için böyle davranmadığını kabul etmelisiniz.



işte, sizi bekleyen bu zor dönemde hem sizin daha az yıpranmanızı sağlayacak hem de hastanızın daha huzurlu ve sakin olmasına yardımcı olacak bazı ufak tavsiyeler..



alzheimer hastasıyla iletişim kurmak



alzheimer hastalığı ve diğer demans hastalıklarında konuşma (kelime bulmakta zorlanma, düzensiz konuşma, tekrarların artması vb) ve anlama bozuldukları sık görülür. konuşarak iletişim gittikçe güçleşirken, bir gülümseme, omuza bir dokunuş veya kucaklama hastaya olan sevgi ve anlayışınızı göstermeye yetecektir. tekrarlanan sorular sizin için sinir bozucu olabilir, ama bunun hastalığın bir parçası olduğunu unutmayın. hastanın söylemek istediğini anlıyorsanız, kullandığı yanlış kelimeleri düzeltmeye çalışmayın, bu, hastanın kendini huzursuz, mahcup ya da sıkıntılı hissetmesine yol açar.



hastalığın erken evrelerinde, yani hastanın kelimeleri anlayabildiği dönemde ne yapması gerektiğini, neler olup bittiğini ve oradaki insanların kimler olduğunu çeşitli vesilelerle anımsatmak yararlı olabilir. kapıların üstüne konan işaretler, neyin ne olduğunu ve nasıl kullanıldığını açıklayan etiketler veya altlarında kime ilişkin olduğu yazan aile fotoğrafları hastanın vakit ve mekan bilincini korumasına yardım edebilir.



günlük yaşam



yemek



kişilik değişimleri sebebiyle hasta, yemek yemeyi reddedebilir veya yemek seçmeye başlayabilir. yeni yiyecekler yerine, tanıdık yiyeceklerin hazırlanması ve yemek yazılımının belirli bir düzende olması (yemeğin her gün aynı saatte hazırlanması gibi), hem hastanın vakit kavramının korunmasına, hem de sizin zamanınızı ve enerjinizi aktif bir şekilde kullanmanıza yardım eder. şayet hastanız devamlı hareket ediyor, yemek sırasında oturmak istemiyorsa, az ama sık aralıklarla yedirmeyi deneyebilirsiniz. peynir, kraker veya sandviç gibi yiyecekler hasta etrafta dolaşırken atıştırması için ideal olabilir. yine de hastanın tertipli beslenmesinin sağlanmasındaki anahtarın, göstereceğiniz sabır ve güven duygusu olduğunu unutmayın.



kişisel bakım



alzheimer hastalığında hastanın başkasına bağımlı hale gelmesinin en önemli sebeplerinden biri karmaşık işleri yapamamasıdır. hastalık yerleştikten sonra, hastanız giyinmek, banyo yapmak veya tuvalete gitmek için sizin desteğinize gereksinim duyacaktır. hastanın giyinme konusundaki problemini hafifletmek için bazı pratik ve basit çözümler geliştirilebilir. sezon dışı giyecekler kaldırılabilir. düğmeli ve fermuarlı giyecekler yerine kullanımı daha kolay olan kıyafetler alınabilir. yıkanmak, demanslı hasta için karmaşık ve zor bir iş durumuna gelebilir.



hastayı, ne yapacağınızı adım adım açıklayarak, belirli bir düzen içerisinde, hep aynı biçimde ve aynı zamanda yıkamanız faydalı olabilir.



alzheimer hastalarında bir başka sorun de idrar tutamamaktır. bu konuda atılacak ilk adım demans dışında bir nedenin olup olmadığının araştırılmasıdır. şayet tıbbi başka bir sebep yoksa bazı basit tedbirlere başvurulabilir. örneğin, hasta yalnızca geceleri idrarını tutamıyorsa, hastanın yemekten sonra içtiklerini sınırlayarak veya gece boyunca tertipli aralıklarla tuvalete gitmesini sağlayarak bu sorun hafifletilebilir.



boş zamanlar



hastayı, yürüyüşe çıkmak ve bahçe bakımı gibi basit işleri yapması konusunda teşvik edin. demans, hastanın yeni şeyler öğrenmesini imkansızlaştırır. fakat günlük ev işleri veya eski hobiler hastaya, anlamlı bir şeyler yaptığı ve işe yaradığı hissini verebilir. müzik dinlemek de hastanın hoşuna gidebilir.



davranış problemleriyle başa çıkma



demanslı hastalarda davranış farklılıkları beklenen bir durumdur.



şüphe ve suçlama



hasta, hafiza ve yeteneklerindeki bozulma ve kendine duyduğu saygının giderek azalması nedeniyle çevresine karşı bazı şüpheler geliştirir. bu şüpheler genellikle özel eşyalarının çalındığı ya da kendisine kötülük yapılmak istendiği şeklindedir. hastanın bu stil suçlamalarının arttığı dönemlerde güvenini kazanmak için sıcak, anlayışlı bir tavırla yaklaşılmalıdır. suçlamaya karşı savunmaya geçmek, hastanın fikrinde ısrar etmesine yol açar.



saldırganlık



demanslı hasta bazen hırçın ve saldırgan olabilir. bu reaksiyon, kendisini güvenlikte hissetmemesi veya yeni sesler, olaylar ve insanlarla karşılaşması gibi pekçok nedene bağlı olabilir. hangi durumun nasıl bir tepkiye neden olduğunu bilerek, benzer durumların oluşmasından kaçınılabilir.



yine de, böyle olaylar ortaya çıktığında, hastayı sakinleştirmek için en iyi yol, ilk olarak kendinizi sakinleştirmek, yavaş hareketler ve güven verici bir ses tonuyla konuşmaktır.



depresyon



hastanın bağımsızlığını yitirmesi ve yaşadığı başarısızlık hissi, genellikle içerisine kapanık olmasına yol açar. hastanın depresyonunu kuvvetlendiren ya da kendini iyi hissetmesini sağlayan insanları veya olayları gözlemleyin. hekiminiz bu konuda yardımcı olabilecek bazı tedaviler önerebilir.



amaçsızca dolaşma



hastanız çevrede amaçsızca dolaşabilir. bu gereksinimin sebepleri, sabit kalamaması, karnının acıkması veya yalnızca tuvalete gitmek istemesi olabilir. günlük egzersizler, dışa vurulamayan enerjinin neden olduğu amaçsız dolaşmanın kontrol edilmesine yardımcı olabilir. hastanızın çevresini algılama konusunda problemleri varsa ve evden uzaklaşıyorsa, kimliğini bildiren bir bilezik, kimlik kartı ve oturduğu yerin krokisinin yanısıra bulunması yararlıdır.



hayatınız yalnızca hastanızdan ibaret değildir, unutmayın siz ne kadar iyi olursanız, hastanıza o kadar yardımcı olabilirsiniz.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder