?

Aromaterapi

Aromaterapi

Aromalı kokan bitkilerin kullanımı çok eskilere dayanır. kurutulmuş çiçek, odun, reçine, meyve veya kabukların yakılarak tütsülenmesi ile hastalar tedavide, temizlikte veya bazı ilkel kabilelerde batıl inançlarında tapınmalarında kullanılmıştır. çiçekler ezildikten sonra sabun, kozmetik madde yapımında ve tedavi maksadıyla kullanılmıştır.

bitkilerin çiçek, kok, gövde, reçine veya kabuklarından özel metotlarla damıtılarak esanslar elde edilmiştir. tarihte ilk defa su buharı ile damıtmayı (destilasyon) ibn-i sina ms: 1000 yılında gerçekleştirmiştir. büyük bir türk alimi olan ibn-i sina batılılar tarafından, iranlı veya arap olarak bilinmekte, fakat hiçbir zaman türk olduğundan bahsedilmemektedir.

arkeolojik kazılardan destilasyonun mo: 3000 yıllarında şimdiki pakistan'da kullanıldığı bilinmektedir. sedir, tarçın ve çam terpeninin mo: 1400'lü yıllarda mısırda su buharı ile damıtılarak ve hatta eter yağı hareketsiz yağ içerisinde çözerek, bundan fitil, krem, yakı, ve tozlar imal ettikleri saptamıştır. filistin, sümer, asur, roma, eski hint ve eski çinlilerinde bitki esanslarını kullandıkları bilinmektedir.

ibn-i sina'nın (980-1037) su buharı ile damıtma(destilasyon) metodunu geliştirmiş ve tarihte ilk defa saf eter yağı(uçucu yağ, eterik yağ veya esans) elde edilmiştir. bu buluş yalnız olarak ibn-i sina'ya ilişkin olmayıp kendinden önce bu alanda islam alimlerinin yüzlerce yıllık bir çalışmasına son noktayı koymuştur. ibn-i sina'nın yazdığı yüzlerce eserden maalesef istifade edemiyoruz. "milli eğitim ve kültür bakanlıkları ne işe yarıyor."

ingiliz asıllı hekim ve astrolog nicholas culpeper (1614-1654) aromalı bitkiler üstüne araştırmalar yapmış ve eserler yayınlamıştır. pekçok alim onu takip etmiştir. aromaterapinin asil kurucusu fransız asıllı kimyacı rene',maurice gattefosse' olup 1936 yılında ,aromate & shy; rapi isimli eserini yazmış ve o günden beri bu ilim dalı aromaterapi diye anılmıştır.

imal (üretme) metotları:

eter yağına yağ denmesine karşın diğer yağlara benzemez. örneğin ayçiçeği yağı, zeytinyağı veya badem yağı gibi yağlar hareketsiz yağlardır. halbuki eter yağı yüksek kaliteli uçucu yağlardır. eter yağı suda çözülmez veya çok kötü karışırken hareketsiz yağlar ve alkolle çok hoş karışır. eter yağı aromalı bitkilerin genellikle belli bölgelerinde: yaprak, çiçek, kabuk, gövde, kok veya reçinesinde yoğunlaşırlar. bazı bitkilerden ise aynı anda daha fazla ve değişik eter yağı elde edilebilir. örneğin portakalın çiçek, yaprak ve meyve kabuğundan üç değişik eter yağı kazanılır.

destilasyon:

destilasyon çok yaygın olarak kullanılan bir metottur. ince kıyılan aromalı bitki drogu içi damıtılmış suyla dolu olan destilasyon balonuna (toplar) konur ve alttan ısıtılınca bitkinin birleşimindeki eter yağı çözülerek gaz durumuna gelir. gaz durumuna gelen et yağı çevresinde soğuk su akıntısı olan bir borudan (kondensör) geçirilince tekrar sıvılaşır ve özel bir balonda (cam balon) toplanan eter yağı elde edilir. su buharı ile damıtılmada aşırı sıcak ve yüksek baskı eter yağının kalitesini düşürür.

yağda bekletme (enfleurage):

bu metot destilasyondan çok farklıdır. burada çok narin olan çiçeklerinden eter yağı elde etmek için bu metot kullanılır. cam üstüne yayılan tereyağı üstüne bir sıra çiçek dizilir ve onun üzerine tekrar tereyağı yayılır ve üstüne çiçek dizilir ve buna 5-6 kat oluncaya kadar devam edilir. bitki çiçeğine göre bu 1 - 4 hafta bekletildikten sonra destilasyonu yapılır. bu metotla elde edilen eter yağı en kaliteli olandır, fakat bu metot çok pahalı olduğundan pek kullanılmaz.

solvenle (eriten, çözücü) eter yağı elde etme:

solvenle eter yağı elde etme çok ucuz ve çok basit bir yöntemdir. eter yağı içeren bitki drogları ince kıyıldıktan sonra içi solvenle dolu cam balona konur destilasyonu yapılır. solven genellikle heksan veya petrol eter gibi zehirli kimyasal çözücüler olduğundan bunların destilasyondan sonra eter yağından ayrılması yüzde yüz olası olmadığından dahili olarak kullanılmaları mahsurlu olabilir.

soğuk basınç ile elde edilen eter yağı: bu metotla meyve kabuklan soğuk basınç ile eter yağı elde edilir. bunların başında portakal-, greyfurt-, limon-, ve turunç kabuklan gelir. meyve kabuklarının ilaçlanmamış meyvelerden olması gerekmektedir aksi halde faydadan çok zarar verebilir. günümüzde ilaçlanmamış turunç bulmak adeta mümkün değildir, dolayısıyla bu husus çok mühimdir.

eter yağının kullanım alanları: eter yağının kullanım alanları olabildiğince çoktur ve burada ancak bir kaçına değineceğiz. bazı eter yağları çok yoğun olduğundan inceltilmeden kullanılması mahzurludur ve bilhassa de bu hususa hamilelerde ve bebeklerde dikkat edilmelidir. yetişkinlerin kullandıkları bazı eter yağlan 6 yaşından küçükler için mahsurludur, örneğin okaliptüs yağı içeren doğal ilaçlar. aromalı doğal ilaçlar genellikle 4-6 adet bitki eter yağının karışımından elde edilen iksirler kullanılır.

1-) aroma yağı: kişi çok sevdiği eter yağından 8-10 damla aroma lambasının üzerindeki suya ilave edilir ve suyun altındaki mum yakılır. suyun ısınması ile birlikte içerisindeki eter yağıda buharlaşır ve odaya yayılarak hoş bir koku verir. limon ve gül yağından 8-10 damla yeterli gelirken, laden ve topalak yağı çok ağır olduğundan ancak 1-2 damla yeterlidir.

2-) masaj yağı: bazı eter yağlarının ise masaj yağı olarak kullanılmasının çok hoş tesirleri olur. eter yağlarından 1 ml alınır ve 49 ml ana yağ ile karıştırılır. ana yağı zeytinyağı, badem yağı ve jojoba yağı olabilir. ana yağın sepimi eter yağma göre değişik olabilir. ana yağdan 49 ml ve eter yağından 1 ml ile karıştırılarak masaj yağı elde edilir.

3-) enhelesyon yağı: genellikle nefes yolları rahatsızlıklarına etkili olan eter yağlan seçilir ve bunların özel karışımı ile iksirler elde edilir. eter yağından 10 ml 90 ml %96'lik alkolle (etil alkol) karıştırılır ve buna 200 ml damıtılmış su ilave edilerek %32'lük inceltilmiş eter yağı elde edilir. bu şekilde inceltilen eter yağı enhelasyonda veya dezodorizan (fena kokuları yok edici) olarak kullanılır.

bu alanda olabildiğince çok natürel ilacı eczanelerden temin etmek mümkündür.. mesela: 10 ml nane yağı(eter yağı) ve 5 ml okaliptüs yağı85 ml alkollü (etanol) (fahrenberg, selg ve ekibi) karıştırıldıktan sonra elde edilen bu iksirle baş ağrısı ve tansiyon düşürücü, fakat tansiyonun sebep olan faktörleri ortadan kalıcı özelliği yoktur. budan dolayı tesiri kalıcı değil geçicidir. halbuki aloe vera, tahitian noni veya aloxi nedeni ortadan kaldırıcı ve de vücudun tüm hücrelerini yenileyici (rejenerasyon) özelliğe sahiptirler. dolayısıyla ne kimyasal nede bitkisel hiç bir ilaç bu iki doğal ilacın yerini alamaz.

1-) deri bakımı için eter yağları:

anti mikrobik: kekik, adaçayı, mele, karanfil, lavanta, limon, terpentin, okaliptüs

iltihap önleyici: papatya, lavanta, civanperçemi

antimikozit (mantarları yok edici): lavanta, mırra, mele, civanperçemi

haşerelere karşı: b. ıtır, karanfil, sedir, civanperçemi, okaliptüs

yara iyileştirici: lavanta, günlük, gül, neroli, papatya

dezodorizan (kötü kokuyu yok edici): selvi, ardıç, limon çayı, kekik, adaçayı

2-) sindirim rahatsızlıklarında eter yağının etkisi:

krampları çözücü: nane, kimyon, papatya, turunç., rezene

şişkinliğe karşı: turunç, nane, reyhan, rezene

safra arttırıcı: nane, lavanta, kimyon

karaciğeri güçlendirici: nane, lavanta, biberiye

iştah açıcı: turing, zencefil, anason, melekotu kökü, portakal

3-) kan dolaşımı, kas ve eklem rahatsızlıklarında eter yağının etkisi:

tansiyon düşürücü: limon, ylang-ylang, mercanköşkü, lavanta

tansiyon yükseltici: biberiye, kekik, okaliptüs, nane

lenfleri çalıştırıcı: huş, greyfurt, rezene, limon

4-) idrar yolları, cinsel organlar ve hormon rahatsızlıklarına karşı eter yağının etkileri:

krampları çözücü: misk adaçayı, lavanta, yasemin, papatya

anti mikrobik: mela, bergamiye, sandelodunu, papatya

cinsel gücü arttırıcı: kakule, neroli, yasemin, gül, ylang-ylang, misk adaçayı

süt arttırıcı: anason, rezene, yasemin, kimyon

rahmi kuvvetlendirici: mırra, gül, günlük, oğulotu, yasemin

adet düzenleyici: misk adaçayı, rezene, nane, papatya

5-) nefes yolları rahatsızlıklarına karşı eter yağının etkileri:

balgam söktürücü: terpentin (gam yağı), kekik, mırra, rezene, cam, okaliptüs, sandelodunu

anti mikrobik: huş, greyfurt, limon, rezene

6-) sinir sistemini kuvvetlendirici eter yağları:

teskin edici: bergamiye, limon, oğulotu, papatya, lavanta

uyarıcı: neroli, nane, ylang-ylang, yasemin, reyhan

sinirleri güçlendirici: oğulotu, lavanta, biberiye, ardıç, papatya, misk adaçayı

7-) ımmün (bağışıklık) sistemini kuvvetlendirici eter yağlan:

ateş düşürücü: adaçayı, nane, limon, reyhan

terletici: biberiye, kekik, papatya

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder