?

Beyin metabolizmasi ve cinsiyet

Beyin metabolizması ve cinsiyet

Beyin, organizmada metabolik etkin organlardan biridir. ağırlığı vücut ağırlığının % 2'si olmasına karşın, bazal koşullarda bir dakikada organizmanın kullandığı 25 ml 02'nin 50 ml'sini kullanır. dakikada beyne ortalama 800 ml kan gider ve 77 mg glikoz bir dakikada kandan beyne geçer ve atp'ye çevrilerek kullanılır. beynin glikojen deposu yok denecek kadar azdır. onun için hipoglisemiden en çok etkilenen organların başında beyin gelir. erkek ve kadın beyninde metabolizma yönünden önemli değişiklikler vardır.



yapılan araştırmalarda beyin kan akımının, erkeklerden daha fazla olduğu saptamıştır. mathew ve ark. 140 sağlıklı kişide erkek ve kadın beyninde sağ hemisfer, sol hemisfer beyin kan akımlarını ölçerek karşılaştırmışlar ve her iki hemisferde de bayanların beyin kan akımı erkeklerin beyin kan akımından önemli ölçüde yüksek olduğunu bulmuşlardır (p & lt; 0. 001). bu konuda 106 sağlıklı kişide yapılan araştırmada da, frontal sentral, temporal, paryetal, oksipital kortekste beyin kan akımı ölçülerek, erkeklerin aynı beyin bölgeleri ile karşılaştırılmaları yapılmış ve tüm beyin bölgelerinde bayanların beyin kan akımının erkeklerden yüksek olduğu ve en çok farkın frontal kortekste olduğu saptamıştır. daha sonra yapılan çok çeşitli araştırmalarda da, hem total hem de bölgesel beyin kan akımı, kadınlarda erkeklerden yüksek olduğu vurgulanmıştır. neden bayanların beyin kan akımı erkeklerden yüksektir ? bu gün bu problemi cevabını tam olarak bilemiyoruz.



araştırmacılar bayanların hematokrit değerinin erkeklerden daha az olduğunu ve periferik direncin düşük olduğunu bu nedenle, kompansasyon için kadın beyin kan akımının fazla olduğunu ileri sürmüşlerdir. fakat hematokrit değerleri ve kan pco2 değerleri eşitlenen kadın ve erkek arasında aynı farkın devam etmesi, bu hipotezi çürütmüştür. diğer ileri sürülen bir görüş de, kadın beyninin erkek beyninden % 9 daha ufak olması, bu nedenle beyne fazla kan giderek bu farkı kompanse etmeye çalışmasıdır. fakat kadın ve erkek beyninin vücut ağırlığına oranı arasında fark bulunmaması bu görüşü de zayıflatmıştır. burada çok enteresan olan nokta, 38 yaşında kadın ve erkeğin beyin kan akımları arasındaki farkın, 58 yaşındaki erkek ve kadın arasında da devam etmesidir. diğer bir deyimle yaşlanma ile kadın erkek arasındaki beyin kan akımı farkı ortadan kalkmamaktadır.



beyin kan akımının yanısıra, beyin glikoz kullanımı da kadın beyninde erkek beyninden yüksektir baxter ve arkadaşlarının, 7 erkek 7 kadın üstünde beyin glikoz kullanımı ölçtükleri araştırmada; kadının tüm beyninin glikoz kullanım hızının, erkekten % 19 daha fazla olduğu gösterilmiştir. araştırıcılara göre kadın beyninin glikoz kullanım hızının erkekten fazla olması ostrojen hormonundan kaynaklanmaktadır.



mensturyal siklusa bağlı olarak yapılan ölçümlerde östrojen hormonunun düzeyinin en yüksek olduğu dönemde, kadın beyninin glikoz utilizasyonu en yüksektir. kadın yaşlandığı vakit bu farkın ortadan kalkması, bu hipotezi destekler görünmektedir. beyin glikoz kullanımının dişilerde fazla olduğu deneysel olarak da gösterilmiştir. 14c-desoksiglikoz kullanılarak sıçanların östrus siklusundaki günlerde ayrı ayrı beyin glikoz kullanımları ölçülmüş ve östrus siklusunun her basamağında, dişi sıçan beyninin glikoz kullanımı, erkek beyninden anlamlı biçimde yüksek çıkmıştır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder