?

Dishekimi korkusu (dentafobi)

Dişhekimi korkusu (dentafobi)

Bazı kişiler için dişhekimine gitmek çok çekindikleri hatta korktukları bir durumdur.



bunun sebebi daha çok geçmişte (özellikle çocuklukta) yaşanan kötü tecrübeler veya kötü izlenimlerdir.

iğne korkusu çoğunlukla da bu endişenin temelinde iğneye ve acıya karşı duyulan korku vardır. gelişen teknoloji hastaların ağrı duymaması için bir çok alternatif sunmaktadır.

dolayısıyla günümüzde hastalar pek ağrı ile karşılaşmamaktadır. örneğin teknolojinin gelişmesiyle dişhekimliğinde anestezi amacıyla kullanılan iğnelerin uçları bir milimetreden daha az çapları olacak biçimde (0. 35-0. 40 mm) yapılmaktadır. iğnenin çapının çok ince olması nedeniyle hasta çoğu zaman iğneyi hissetmemektedir.

fakat yinede endişelenen hastalar için iğne yapılmadan önce sprey biçimindeki yüzeysel anestezikler kullanılarak iğnenin hiç hissedilmemesi sağlanabilir.







ağrısız bir tedavinin ilk koşulu; anestezidir.



dolayısıyla iğneden korkan kişiler gerçekte çok az hissedecekleri veya hiç hissetmeyecekleri bir işlemden - yani anesteziden - kaçarak çok daha fazla hissedecekleri bir ağrıyı yaşayabilirler. hem hastanın hem de dişhekiminin psikolojik olarak kendilerini rahat hissedebilmeleri için anestezi yapılmalı ve böylece ağrı stresi yaşanmamalıdır. böylece tedavi daha kısa sürede ve daha başarı gösteren olur.



çocukların dişhekimine alıştırılmaları için; ufak yaşlarda dişhekimine " tanışma " amacıyla götürülmeleri öneri edilir, hatta bu tanışmalar onların yaş günleri özel günlerine denk getirilebilir veya çok sevdiği bir yere gitmeden önce eğlence maksadıyla dişhekimine götürülebilirler. böylece ilk deneyiminde çocuk ağrısız ve korkusuz bir gün geçirir.

daha sonraki seanslarda ise olası olduğunca ağrısız müdahaleler yapılmalıdır. unutulmamalıdır ki çocuklar yalnızca canlarının yanıp-yanmadığını bilir. olayları doğru bir biçimde yorumlayamazlar. dolayısıyla yapılacak tedavilerin zamana yayılarak yapılması, çocuğun dişhekimleri hakkında negatif izlenimler edinmemesini temin eder.



bunun sonucunda dişhekimi korkusunun geliştiği en önemli dönemler sağlıklı bir biçimde atlatılır. dişhekimi korkusunu (dişci korkusu) pekiştiren;

bazı filmler ve karikatürlerde hastaları ön yargılı olmaya itmektedir. genellikle mizah konusu olarak kullanılmasına rağmen bilhassa çocuklarda yanlış tesirleri olabilmektedir. dolayısıyla bu tarzdaki film ve mizah anlayışından uzak durulmalıdır. bilhassa çocukların bu tür film ve dergilerden uzak tutulması gerekir. dişdoktoru korkusu (dişci korkusu), psikolojik olarak dişhekimine gitmekten korkma veya hoşlanmama ile dişçiye gitmeyi iğrenç bulma gibi mantıkdışı korkuları içerir. bu korkular, dişçi koltuğunda geriye doğru yatırılma, ellerin veya diğer diş aletlerinin ağzın içerisine sokulması, (özellikle de dişçilikte sık sık kullanılan delici aletin), iğne korkusu ve kullanılan aletlerin steril olmayacağı düşüncesiyle, hıv ve hepatit gibi bulaşıcı çeşitli hastalık ve mikropların kapılabileceği korkularından oluşabilir. esasında bu korkular bir bakıma kabul edilebilir korkulardır ve kişinin bu tür korkular içerisinde olmasında kendine göre haklı nedenleri de bulunabilir.

ancak her şeye karşın, yaşantımızda her zaman için dişçiye gitme olasılığımızın bulunduğu ve hoşlanmadığımız bu gibi durumlarla karşılaşmak zorunda kalabileceğimiz gerçeği göz ardı edilmemeli ve hoşumuza gitmese de günün birinde bu duruma katlanmak zorunda kalabileceğimiz unutulmamalıdır.



hepimizin bildiği ve bize önerildiği gibi sağlıklı bir gülüş için en az altı ayda bir olmak üzere bir diş hekimine giderek ağzımızı ve dişlerimizi kontrol ettirmemiz gerekir. ağız ve diş sağlığımız için olduğu kadar diğer organlarımızın sağlığı için de lazım olan bu durum, bazılarımız için büyük bir korku ve endişeye sebep olmaktadır.



bu korku ve endişe;

değil diş hekimine gitmek bu düşüncenin akla getirilmesiyle dahi yaşanabilmekte ve kişide panik hali yaratabilmektedir. diş doktoruna gidildiğinde yapılacak işlemlerin zihinsel olarak deneyimlenmesi dahi bu kişiler için son derece korkutucu olabilmektedir. bu kişiler ve dişçi korkusu olan diğer kişilerin büyük çoğunluğu daha önce dişçi koltuğunda çeşitli kazalar geçiren ya da negatif deneyimler yaşayan kişilerdir. dolayısıyla aynı durumun tekrardan yaşanabileceği kaygısı, korkunun devamına neden olmakta ve kişilerin bu olayları hatırlamasıyla da korku hali ortaya çıkmaktadır. yaşanan bu aksilikler ve olumsuzlukların yanısıra tedavi sırasında ve sonrasında ortaya çıkan ağrı ya da diğer çeşitli sorunlar dişçi korkusunun kaynağını oluşturabileceği gibi hiçbir deneyim yaşanmadan sadece başkaları tarafından anlatılan dişçi hikayeleri ve bu tür duyumlar ile de dişçi korkusu geliştiren kişiler bulunmaktadır. bu durum kişilerin dişhekimine gitmelerini engellediğinden ortaya çok daha ciddi diş problemleri çıkmakta ve giderek büyüyen problemler nedeniyle de dişçiye gitmek zorunda kalan kişiler daha uzun müddet ve daha çok sayıda tedavi işlemlerine maruz kalmaktadır. bu işlemlerin diş problemine bağlı olarak uzaması ve kişiye sıkıntı vermesi de dişhekimi korkusunu pekiştirmektedir.



hasta bu korkusundan dişhekimine önceden söz edebilir ve korkularının kaynağı ile nedenleri konusunda doktoruyla konuşabilirse çok çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilen ve çok çeşitli korkuları da içeren (iğne korkusu, kan görme korkusu, ağrı duyma korkusu, hastalık ya da mikrop kapma korkusu vb.) dişhekimi korkusunun üstesinden gelebilmek çoğunlukla olası olabilmektedir. aksi halde yaşanan. korkular konusunda hastası ya da hasta yakınları tarafından önceden bilgilendirilmeyen hekimin bu durumu kendiliğinden anlaması beklenemeyeceğinden fobik hastaya bu anlamda yaklaşımında korkusu olmaya diğer hastalara göre hiçbir farklılık olmayacak ve hasta korkusuyla baş etmede güçlükler yaşayabilecektir. bunun yanında bu korku hem paylaşılmadığı hem de bu konuda hekimden yardım alınmadığı için giderek şiddetlenebilecektir.



diş tedavisinden önce bu korkunun kesinlikle yenilmesi ve paylaşılması gerekir. bazı durumlarda hastanın dişçi korkusu tedavi sırasında ortaya çıkabilir ve bu nedenle bu korku ancak tedavi başladığında fark edilebilir. bu geciken fark etmenin hastanın tedavisi konusunda çeşitli alternatiflerin araştırılmasında ve geliştirilmesinde de gecikmelere yol açabileceği unutulmamalıdır. hemen derhal bütün diş doktorları dişçi korkusu yaşayan hastalarla çalışmak halinde kalmışlar ya da kalacaklardır. aynı biçimde siz ya da bir yakınınız bu korkuyu halen taşıyor olabilir ya da günün birinde bu korkuyla siz ya da bir yakınınız karşılaşabilirsiniz. böyle durumlarda atılması gereken ilk adım diş hekiminden randevu alınırken bu korkudan söz edilmesidir. bu adım alınacak randevu saatinin en ideal bir vakit için ayarlanmasını sağlayacak bu nedenle randevu hem hekim hem de hasta için daha ideal bir hale getirilebilecektir. ikinci olarak yapılması gereken, hastanın korkuları konusunda hekimiyle açık bir biçimde konuşmasıdır.



hasta, diş hekiminden neden korkuyor ve bu konuda neler yapılabilir ?

korku ve kaynakları konusunda doktorla hastanın konuşması ve bu anlamda alınacak tedbirlerin yanı sıra yapılabilecek farklılıklar konusunda ortak kararlar alınması korkunun yenilmesinde önemli yararlar sağlayacaktır. bundan başka unutulmaması gereken. bir başka husus da dişçi korkusu olan hastaların daha önceden tanıdıkları ve iyi bir iletişim kurdukları hekimleri tercih etmeleridir. tanıdık bir doktorla çalışmak yabancı bir doktorla çalışmaya göre daha rahatlatıcı ve gerilimi azaltıcıdır. diğer yandan, özel olarak dişçi korkusu olan hastalarla çalışan diş doktorlarının bulunduğu da bilinmelidir. bu alanda çalışan ve deneyimi olan diş doktorlarının seçilmesi hasta açısından basitlikler sağlayabileceği gibi diş doktoru açısından da kolaylık sağlayacaktır. bunun için önceden bir araştırma yapılabilir. dişçi korkusu çok sık yaşanılan ve pek çok kişinin başına gelen bir durum olduğundan bu alanda çalışan kişilere ulaşmak çok da zor olmayacaktır.

öte yandan bazı diş hekimlerinin dişçi korkusu olan hastalarla çalışmak istemedikleri de bilinen bir gerçektir. dolayısıyla randevu alınırken dişçi korkusundan kesinlikle söz edilmelidir.



dişçi korkusunda göreceli olarak diğerlerine göre sonuçlandırılması daha kolay olan bazı korkular vardır. bu korkular belirlendikten sonra bazı tedbirler alınabilir ve korku ortadan kaldırılabilir. örneğin; diş hekimliğinde kullanılan delici aletin çıkardığı sesten rahatsızlık duyanlar için tedavi sırasında walkman kullanılması önerilebilir. bu yolla aletin çıkardığı ses müzik sesiyle bastırılacağı için korku sebebi ortadan kaldırılmış olur.

pis kokular ve yabancı kokular nedeniyle meydana gelen korkuları gidermede arama terapi tatbik edilebilir. diğer yandan dişhekimi ya da asistanının hastaya yumuşak bir şekilde teması, sıcak ve içten tavrının yanı sıra sakinleştirici konuşmaları. da duyulan gerginliği gidermede yardımcı olabileceği gibi duyulacak ağrıyı hafifletmede de yardımcı olabilir. bazı durumlarda ise meditasyon denenebilir. yine çok heyecanlı kişiler için çeşitli relaksasyon yöntemleri kullanılabilir ve hastaya gevşeme eksersizleri öğretilebilir. diş hekimi tarafından hastaya tedavi sırasında yapılacak olan işlemler.



adım adım anlatılabilir ve ağrı duyulduğunda hastanın elini kaldırılarak haber verilmesi istenebilir. böylece hastaya işlemin ağrı duyulduğu anda kesilebileceği garantisi verilerek korku azaltılabilir. bazı insanların ise daha ciddi korkuları olabilir. bu durumlarda oral veya damardan sakinleştiriciler verilmesi gerekebileceği gibi zaman zaman genel anestezi dahi lazım olabilir. bundan başka psikoterapinin yanısıra hipnoz kullanılarak bu korkuların yenilmesinde yardımcı olunabilir.



bunun için diş doktoru ile diğer bazı alanlardaki hekimlerin ve psikoloğun işbirliği yapmaları gerekir. burada önemli olan, ilk olarak hangi tekniğin hasta için ideal olduğuna karar verilmesi ve o tekniğin uygulamaya konulmasıdır. hasta diş tedavi koltuğuna oturduktan sonra bu konuda yaşanacak kararsızlıklar hastanın ya da doktorun tedaviden vazgeçmesine yol açabilir ve hastaya gitmesi için izin verildiğinde de dişten kaynaklanan problemler daha da artabileceği gibi hasta daha sıklıkla diş hekimine gitmek zorunda kalabilir. bu taktirde hasta çok daha çeşitli işlemlerden geçmek halinde kalabilir.



dolayısıyla dişçi korkusu ya da dişhekimine gitme korkusu kesinlikle yenilmelidir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder