?

Diyabet ve diyabetli ayagin tanimi

Diyabet ve diyabetli ayağın tanımı

Diyabet halk arasındaki bilinen ifadesiyle " şeker hastalığı"; vücudun şekeri vücuda yararlı hale getiren ve pankreas bezinden salgılanan " insülin" adı verilen hormonun üretilemediği ya da kullanılamadığı vakit ortaya çıkan ve kandaki şeker miktarının yükselmesiyle meydana gelen bir hastalıktır.

şeker başta beynimizin çalışması olmak üzere, bedenin enerjisini sağlayan ana elemandır. ancak kandaki seviyesi yükseldiğinde bu şeker bir çok farklı mekanizmayla çok sayıdaki organa zarar vermektedir.

" diyabet hastalığı" değişik mekanizmalarla ayakları da tesirler. şeker ilk olarak bacağa kan götüren ve getiren damarların yapısını bozar. bu da dokularda beslenme bozukluğundan dolayı, kasların zayıflaması eklemlerde biçim bozukluğuna neden olur. beslenme yetersizliği bundan başka, enfeksiyonların iyileşmesini de geciktirir. peşinden sinirleri farklı şekillerde harap ederek fonksiyonlarını bozar.

diyabet hastalığı, derinin kendisini yenilemesi bakımından da negatif tesirler yaptığı gibi, gelişi hoş bir nedenle deri bütünlüğü bozulduğunda yani deride bir yara oluştuğunda da yara iyileşmesini daha geciktirir. bundan başka yara zemininin çeşitli mikroplarla ve mantarlarla meydana gelen enfeksiyonlarını da kolaylaştırır.

bu nedenlerle diyabeti olan hastalar, çok sayıda ayak problemi yaşamaya adaydırlar. dahası bu problemler vakit içerisinde yavaş yavaş ortaya çıktığından bir miktarda kişi bu ufak problemleri önemsemez ve onlarla yaşamaya çalışır. bu ise sorunların büyümesine ve giderek çözümlenmesinin imkansız hale gelmesine yol açar.

diyabetli hastaların ayaklarıyla ilgili problem yaşamamaları için bir yanda diyabet hastalığını en iyi şekilde tedavi ettirerek, kan şekerlerini normal limitler içerisinde tutmalı, öte yanda da ayak bakımlarına herkesten daha çok itina göstermelidirler.

bakım tertipli yapılamaz, problemler " küçük" ken çözümlenmediğinde ayak parmaklarının ya da ayağın bütününün kaybına yol açacak negatiflikler yaşanabilir.

diyabetli hastaların ayak bakımları yukarıda anlattığımız bakımın tertipli ve devamlı olarak yapılmasıyla gerçekleşir. bundan başka deri, sinir ve damarlarda ortaya çıkan sorunlara yönelik olarak yapılması gereken işlemler vardır.

sinir hasarı gelişmiş olanlarda kişi duymayan yerlerini öğrenmiş olmalı ve diğer duyularının yardımıyla bunların duyu yönünden yetersizliklerini giderecek yöntemler bulmalıdırlar. ufak ve önemsiz görünen kesiklerin, sıyrıkların ve yanıkların erkenden farkına varacak yöntemler bulmalıdırlar.

derinin tertipli gözlenmesi gelişi hoş bir olumsuzluğun erken fark edilmesini temin eder. bu da onlara yönelik tedbirlerin ve tedavilerin uygulanmasını sağlayacaktır.

benzer şekilde ayak ve bacak damarlarının da kontrolü yapılarak, kan akımının durumu saptanmalı ve bunda ortaya çıkan sorunlara yönelik ideal tedavi ve bakımlar planlanmalıdır.

her diyabetli hasta kendisini tedavi eden d & acirc; hiliye uzmanıyla işbirliği durumunda çalışan bir ayak bakım merkezi ve cildiye uzmanının kontrolü altında olmalıdır.

" diyabetik ayak" terimi, ayağın gelişi hoş bir etkenden rahatsız olmasından sonra, derinin bozulması, yara oluşumu, doku ölümü (nekroz) ve enfeksiyon döngüsünü içerir. bazı durumlarda başlayan enfeksiyonlar yayılarak kemiğe kadar ilerleyebilir ve " osteomiyelit" denilen tedavisi güç kemik enfeksiyonlarına yol açabilir.

düzenli ayak bakımı bu komplikasyonları engelleyebilir. bakımın esas hedefi ayağın her anlamdaki bütünlüğünün muhafaza edilmesidir.

bu hedefle ayak gözle muayene edilerek; dikkatli bir biçimde izlenmelidir. bu muayene kişinin kendisi tarafından örneğin bir ayna yardımı ile yapılabileceği gibi, bir yakını tarafından da yapılabilir.

ayağın kontrolü

ayak derisindeki solukluk, kızarıklık, koyulaşma gibi renk farklılıkları, derinin gelişi hoş bir noktasındaki ısı(sıcaklık) artışı ya da azalması biçimindeki farklılıklar, ayağın ya da bileğin gelişi hoş bir bölümündeki şişlikler, iyileşmeyen açık yaralar, ya da su kabarcıkları, cerahat toplamaları, akıntı, kanama veya kötü kokular, batık tırnaklar, tırnak yatağındaki veya etrafındaki iltihaplar, tırnaktaki mantar enfeksiyonları, ayağın gelişi hoş bir yerindeki sertlikler, kalınlaşmalar ve nasırlar, derideki ve bilhassa topuktaki çatlak bölgeler, ayağın gelişi hoş bir yerine dokunulduğunda ortaya çıkan ağrı, ya da çeşitli " nahoş" (diken batması, karıncalanma, iğne batması duygusu, yanma, uyuşukluk, duygusuzluk, vb.) duygular dikkatli bir biçimde gözlenmeli, bundan başka her iki ayak arasındaki farklılıklara dikkat edilmelidir.

aramanız gereken önemli bazı farklılıklar ve anlamları

- kızarıklık, şişlik, sıcaklık (enfeksiyonu düşündürebilir),

- çatlaklar, yaralar (enfeksiyona zemin hazırlar),

- cerahat, akıntı, kanama, koku (enfeksiyon varlığı),

- tırnak batması (enfeksiyonu davet eder),

- kırmızı çizgilenme (içte enfeksiyonu düşündürür),

- soluk ya da mor deri (zayıf dolaşımı düşündürür),

- ağrı, karıncalanma, yanma, uyuşma ya da his kaybı (sinir hasarını düşündürür),

- soğuk bölgeler (dolaşım azlığını düşündürür).

- ayaklarınızı her gün ılık su ve sabunla yıkayın, suyun sıcaklığını dirseğinizle kontrol edin.

- ayaklarınızı, bilhassa parmak aralarını, tam olarak kurulayın, parmak araları dışındaki bölgelere nemlendirici uygulayın, fazla nemi pudra ile alın.

bunların herhangi biri veya birkaçı gözlendiğinde bir merkeze veya uzmana danışılmalı ve muayene olmalıdır. şayet o anda bu olanak yoksa bir yere kaydedilmeli ve ilk fırsatta başvurulan doktora anlatılarak muayene etmesi temin edilmelidir.

ayağın bakımı

herhangi bir bulgu ve/veya yakınma olmasa da ayağa yine de gündelik bakım uygulanmalıdır. yani ayaklar her gün ılık su ve sabunla yıkanmalı, bilhassa parmak araları olmak üzere, tam olarak kurulanmalı, gereken yerlere nemlendirici uygulanmalı veya hafif yağlı kremlerle yağlanmalıdır.

ayakkabı seçimi

diyabetli hastaların ayakkabı seçimleri de çok mühimdir ve ayaklarının durumu göz önünde bulundurularak, yine bir uzmanın yönlendirmesiyle seçilmelidir.

çok bol ya da dar, büyük ya da ufak ayakkabılardan mutlaka uzak durulmalıdır. yüksek topuklu ayakkabılar, tabanı çok ince ayakkabılar, yüksek boğazlı ve plastik malzemeden yapılmış, ayağın havalanmasının olası olmadığı ayakkabılardan uzak durulmalıdır.

ayak ayakkabının içerisinde kaymamalı veya çok sıkmamalıdır. ayakkabının üst kısmının yumuşak ve esnek olmasına, içerisinde gelişi hoş bir düzensizlik, dikiş vb çıkıntıların olmamasına bilhassa dikkat edilmelidir.

ayakkabı seçerken dikkat edilmesi gerekenler:

- ayakkabının üst kısmı yumuşak ve esnek, iç kaplama ise düz olmalı ve çıkıntıları ve dikişleri olmamalı,

- deriden ya da diğer nefes alabilen malzemeden yapılmış olmalı,

- ön kısım içerisinde bütün parmaklar ayakkabıya temas etmeden hareket edebilmeli, başparmak ve ayakkabının ucu arasında 1-1. 5 cm mesafe olmalı,

- iç taban ve iç malzeme rahatsızlık vermeyecek şekilde bağlantılı yapılmış olmalı,

- topuklar kayma, sıkışma ve basıya sebep olmadan ayak biçimine uymalı,

- taban bilhassa ön kısımda esnek olmalı,

- yüksek topuklu ve ince uçlu ayakkabılardan kaçınılmalı.

diyabetli hastaların ayaklarının sağlığı için genel olarak itina göstermesi gereken durumlar da vardır.

genel önlemler

bunların başında ayakların taşıdığı yükün azaltılması gerekmektedir. dolayısıyla kilo almaktan kaçınılmalı, hatta mevcut beden ağırlığının azaltılması için çaba sarf edilmelidir.

hareketsiz bir hayattan oldukça kaçınılmalı, aşırıya kaçılmadan tertipli ve devamlı olarak egzersiz yapılmalı ve bilhassa yürümelidir. şayet toplardamarlarla ilgili bir problem varsa, yürüme sırasında çok sıkı olmayan varis çorapları giyilmelidir.

uzun müddet hareketsiz ayakta durulmamalı, otururken de bacaklara kan gidişini veya dönüşünü engelleyecek pozisyonlardan uzak durulmalıdır. bilhassa bacak bacak üzerine atmak, diz çöker taktirde oturmak dar ve sıkışık mek & acirc; nlarda devamlı ve uzun müddet kalınmamalı, oturarak çalışanlarda oturulan koltuk seviyesinde bir sehpa yardımıyla ayak yukarıda tutulmalıdır.

sigara ve alkol kullanmaktan uzak durulmalıdır. çünkü her ikisi de başta damarlar olmak üzere genel olarak vücut üstünde yol açtığı olumsuzluklarla ayakları negatif etkileyecektir.

belirli aralıklarla bir ayak merkezinde veya diyabeti izleyen d & acirc; hiliye uzmanıyla işbirliği yapan bir uzmanın kontrolü altında olmalı ve önerilerini tertipli olarak uygulamalıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder