?

Epilepsi

Epilepsi

İnsan beyni 100 milyardan fazla sinir hücresinden oluşur. bu hücrelerin her biri diğeriyle iletişim halindedir. bazıları sinyal göndermekte bazılarıda bu sinyalleri durdurmaktadır.



beynin normal fonksiyonu bu iki durum arasındaki dengeden oluşur. normalden fazla sinirin aynı anda mesaj göndermesi ve belli kademedeki mesajların engellenmemesi sonucunda beyinde bir çeşit elektriksel fırtınaya yol açar. en basit tanımıyla buna epilepsi denir.



genelde bunun sebepleri, doğumdan kaynaklanabilen beyin hasarları, kafa yaralanmaları, beyin tümörleri ve alkolizim olabilir. bazı krizler genetiktir, ancak bu durum çok sık görülmez.



herkes epilepsi krizi geçirebilir. esasında hepimizin hayatımızın bir bölümünde bu hastalığa yakalanma olasılığımız vardır.



krizler hiçbir açık sebep olmaksızında olabilir, ancak beyin hasarı olan kişilerde risk daha fazladır. hatta krizler beyin hasarından yıllar sonra bile çıkabilir.



kokain ve alkol gibi bazı maddeler krizi tetikleyebilir. bu tetiklemeden sonra madde bırakılsa bile krizlerin devam ettiği görülebilmektedir.



epilepsi, genellikle aileden gelmez veya çocuklara geçmez. ancak bu tür akrabalıklarda epilepsi riski daha yüksektir.



iki esas tip kriz vardır.

-parsiyal: beynin bir kısmında başlar ve yayılır

-jeneralize: iki taraftada başlar ve bayılmaya yol açabilir.



krizler bir çok formda görülebilir ve her zaman ateş, ısıtıcılar ve yemek pişirmek gibi) kişi yalnız olarak olmazsa daha güvenli bir ortam oluşur. ocak yerine mikrodalga kullanımı daha güvenli olacaktır.



ilk yardım

kriz geçiren biriyle yaşıyorsanız kriz sırasında nasıl davranmanız gerektiğini bilmenizde fayda vardır.



kriz anında:

kişiye tehlike yaratabilecek tehlikeli objeleri uzaklaştırın. kişi tehlikeli bir yerde değilse kişiyi uzaklaştırmak yerine tehlike yaratacak eşyaları uzaklaştırmak daha yararlıdır. kriz geçene kadar kişinin yanından ayrılmayın.

kasılmalı veya titremeli krizlerde vakit tutmak yararlıdır. şayet kriz çok uzun sürüyor ve geçmiyorsa acil tıbbi destek almak yapılacak en doğru iştir.

kriz geçiren kişinin ağzına hiçbirşey sıkıştırmayınız. bu şekilde kişiye daha çok zarar verebilirsiniz.

kişinin kafasının altına yumuşak birşeyler koyun. yastık, ceket vs. gibi. bu sayede kafa yaralanmalarını önlemiş olursunuz.

kişinin titremesini veya kasılmasını önlemeye çalışmayın. bu şekilde kendinize veya kişiye zarar verebilirsiniz.

kişinin giysilerini gevşetin. bilhassa boyun bölgesindeki kravat düğme gibi sıkı giysileri gevşetin. kolye vs. varsa çıkartın.

krizden sonra kişiyi soluna çevirin ve tamamen iyileşene kadar yanından ayrılmayın.

kişinin solunumunun engellenmediğinden emin olun.

eğer kasılmalar 5 dakikadan fazla sürüyorsa veya peş peşe tekrarlanıyorsa kesinlikle ambulans çağırın.



işte epilepsi

patronunuzu ve çalışma arkadaşlarınızı kesinlikle durumunuzdan haberdar edin. işyerindekilere kriz esnasında ne yapmaları gerektiğini anlatın. riskli işlerden uzak durun.





hamilelik ve epilepsi





krizlerin riski

hamilelik sırasında aed ler vücuttaki kan değişimlerine uyum sağlayamayabilir ve krizler iyiye veya kötüye gidebilir. kasılmalar ve/veya düşmeler rahimdeki bebeğe tehlike oluşturabilir. gebelik döneminde ilaçlar mutlaka aksatılmamalı ve hekimin önerdiği biçimde kullanılmalıdır.



aed lerin riskleri

aed ler tek başlarına rahimdeki bebeğe çok fazla etki yaratmazlar. doğumda normal populasyonda anormallik frekansı %2 iken, tek aed kullanımında bu oran %6 ya, ve çoklu aed kullanımında %20 lere ulaşmaktadır. dolayısıyla hamilelikte minimum aed kullanılması mühimdir.

hamilelik ve doğumda epilepsi için kesinlikle lazım doktorlardan ayrıntılı bilgi alınız.

aed kullanılan bütün hamileliklerde ilk üç ayda folik asit alınması yararlıdır. folik asit sayesinde anormallik riski azalmaktadır.

hamileliğin son ayında k vitamini fayda sağlayacaktır. yeni doğan bebeğede k vitamini verilmesi aed lerin k vitaminini vücutta azalttığından dolayı faydalı olacaktır. k vitamini eksikliği yenidoğanlarda beyin kanamalarını tetikleyebilmektedir.



emzirme

aed kullanan kadınlar aed lerin süte çok az oranlarda karışması veya hiç karışmamasından dolayı rahatlıkla emzirebilirler. ancak bazı ilaçlarda karışım oranı fazla olabilir ve dolayısıyla kesinlikle hekime sorulması gerekir.



çocuklar ve epilepsi

çocuklarda epileptik problemler için kesinlikle bir hekime danışılmalıdır. çocuklarda, yetişkinlerden değişik durumlar oluşabilir. dolayısıyla bu yazıda pediyatrik açıklama yapılmayacaktır. bu duyarlı konunun bir pediyatrik nöroloğa danışılması sizler için daha faydalı olacaktır.

ancak çocuklarda epilepsi olduğu durumlarda kesinlikle okulda ve sosyal ortamlarda çocuğunuz ne zaman yanınızda olmayacaksa, çocuğunuza bakan veya onunla birlikte kalan kişiler çocuğunuzun durumunu çok iyi bilmelidirler ve lazım tedbirleri almalıdırlar. bilhassa okulda müdür, öğretmen, bakıcılar hatta hademeler bile - okuldaki yetişkin herkesin çocuğunuzun hastalığını bilmemeleri ve kriz esnasında ne yapacaklarının öğretilmiş olması mühimdir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder