?

Gezegenler

Gezegenler

Genel olarak, yakınlarında bulunmakta olan yıldızlara göre uzaklıklarını değiştiren yıldızlara verilen ad. gezegenler, güneş etrafında dönen gök cisimleridir. güneş etrafında, odaklarından birinde güneş olmak üzere oluşan bir elips üstünde dolanırlar.



gezegenlerin, güneş'e olan mesafeleri değişiktir. bu yüzden, uzaklıklara göre değişen büyüklükte bir elips üstünde dolanırlar. her yıldızın, güneş çevresinde donanma müddeti başka başkadır.



güneş çevresinde, belli başlı dokuz gezegen dolanır. bunlar, güneş sistemini meydana getirirler. güneş çevresinde dolanan bu dokuz gezegen. güneşten olan uzaklıklarına göre, şunlardır: merkür, venüs, dünya, mars, jüpiter, satürn, uranüs, neptün, plüton.



merkür (utarid), gezegenlerden güneşe en yakın olanıdır. güneşten mesafesi 57,8 milyon kilometredir. güneş çevresinde 88 günde dolanır ve ay gibi safhalar gösterir. kendi ekseni etrafında îse 24 saat 23 dakika (bazı astronomlara göre 88 günde) döner. ortalama çapı 4. 850. kilometredir. dünya'dan 22,6 defa küçüktür. güneşe çok yakın olduğu için çok sıcaktır. ortalama sıcaklığı 200 dereceyi bulur. şimdiye kadar bir uydusu görülmemiştir. atmosferinin de olmadığı sanılmaktadır.



venüs (zühre), ikinci gezegendir. güneşe mesafesi 108 milyon kilometredir. güneş etrafında 225 günde dolanır. ekseni çevresinde dönme müddeti belli değildir. dünyadan, daima büyük bir bulut tabakası ile örtülmüş görünür. bundan dolayı, kendi ekseni çevresinde dönme müddeti bilinmemektedir. çapı, 12. 240 kilometredir, bu duruma göre dünya'ya yakın bir büyüklüktedir. (hacmi dünya'nın 9/10'u kadardır). çoklukla güneş doğmadan ya da battıktan 3 saat önce ya da sonra görünür. bu durumundan dolayı bu gezegene sabah yıldızlı ya da akşam yıldızı adı verilir. atmosferi olduğu sanılmaktadır.



dünya (yer), merkür ve venüs'ten sonra gelen üçüncü gezegendir mars (merih), güneşten başlayarak dördüncü gezegendir. güneşe olan mesafesi 228 milyon kilometredir. yörüngesi üstünde 687 günde dolaşır, kendi ekseni çevresinde 24 saat 37 dakikada döner, çapı 6. 800 kilometredir. dünyadan 6. 61 kere daha büyük dünya'daki atmosfer gibi bir atmosferi vardır. bu kutbunda görülüp kaybolan beyazlıkların bulunmasından, üzerinin zaman zaman bulutlarla kaplı olmasından, bu gezegende su ve atmosferin bulunduğuna delil sayılmaktadır.



bu arada yapılan incelemelere göre de kara ve denizlerin varlığı kabul edilmektedir. yapılan bu araştırmalar neticesi, bu gezegende hayat olduğu kanısına varılmıştır. iki tane uydusu vardır. jüpiter (müşteri), güneşten başlayarak beşinci gezegendir. güneşe olan mesafesi 777 milyon kilometredir. güneş etrafında 11. 86 yılda, kendi ekseni etrafında 9 saat 15 dakikada dolanır. bu gezegen, tüm gezegenlerin en büyüğüdür. hacmi dünya'dan 1. 340 kere daha büyüktür. güçlü dürbünlerle bakıldığında yüzeyinde büyüklükleri eşit olmayan bir takım lekeler görülür. bu lekelerin yerlerinin daima değişmesinde bir atmosfer tabakasına sahip olduğu sanılmaktadır. 9 uydusu vardır.



satürn (zühal), altıncı gezegendir. gök yüzünde sarımtırak renkte görülür. güneşe olan mesafesi 1. 425 milyar kilometredir. güneş etrafında 29,46 yılda dolanır; kendi ekseni etrafında 10 saat 38 dakikada döner.



dünya'dan 94. 92 defa daha büyüktür. yapılan incelemelerde, etrafında pekçok halkanın bulunduğu görülmüştür. bu halkalar, sayılamayacak kadar çok ufak cisimlerin meydana getirdikleri halkalardır ve bir uydu gibi gezegen etrafında dolanırlar. atmosfer tabakasının bulunduğu ve su buharına sahip olduğu, yapılan gözlemlerle anlaşılmıştır. 10 tane uydusu vardır.



uranüs, yedinci gezegendir. herscel (1738 - 1822) tarafından 1781 de bulunmuştur. güneşe olan mesafesi 2,866 milyar kilometredir güneş etrafında 84 yıl 7 günde dolanır. kendi etrafın. da 10 saatte döndüğü sanılmaktadır. ortalama çapı 49. 690 kilometredir. yere oranla 14. 58 defa büyüktür. yoğunluğunun az olmasından, sıcak gaz olduğunu söyleyenler vardır. zorlukla görülen dört uydusu vardır.



neptün, sekizinci gezegendir. fransız astronomu leverrer tarafından yapılan hesaplara göre böyle bir gezegenin var olduğu sonucuna varılmış ve 23 eylül 1946 da berlin rasathanesi müdürü gali tarafından görülmüştür. güneşe olan mesafesi 4. 490 milyar kilometredir. güneşin etrafında 164 yıl 280 günde dolanır. yerin hecininden 60 defa büyüktür. kütlenin gaz durumunda olduğu sanılmaktadır.



plüton, bilinen son gezegendir. güneşten mesafesi 5. 920 milyar kilometredir. güneş etrafında 24 yıl 166 günde dolanır. çapının 4. 000 kilometre olduğu sanılmaktadır. en güçlü dürbünlerle bir sönük nokta gibi görünür. bu gezegene ilişkin bilgiler çok azdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder