?

Gunes nereye kadar dost ?

Güneş nereye kadar dost ?

Bilinmesi gereken gerçekler



güneş altında, korunmadan güneş ışınları biriktirilerek geçirilen zamanların acısı ne yazık ki, hayatın ileri aşamalarında kendini hissettirmektedir. hücre işlevlerini ve cildin dna sını bozan bu birikimlerdir.



pek çok hastalığa iyi gelen güneş, korunmasız olarak faydalanıldığında pek çok kötü hastalığın sebebi durumuna gelmekte. işte bilimsel gerçekler: güneş, cilt kanserinin ana nedenidir. çocuklarımızın yaşamları boyunca cilt kanserine yakalanmaları riski 7 de 1 dir. cilt kanseri dışında, güneşe fazla maruz kalmanın ortaya çıkarabileceği sorunlar melanom, kırışıklıklar, koyu ve kötü görünümlü lekeler, cilt pürüzleri ve bağışıklık sisteminin zayıflaması olarak sıralanabilir.



ozon tabakasının devamlı olarak gördüğü zarar uv ışınlarına daha fazla maruz kalınmasına neden olmaktadır. uv ışınları bütün ince giysilerden vücuda nüfuz eder. bağımsız laboratuar testleri, pekçok pamuklu tişört ve yazlık kumaşların, zararlı uvb (yakıcı) ışınlarını kuruyken % 50 oranında, ıslakken ise bundan % 10-20 oranında fazla geçirdiklerini göstermiştir.



tüm bunlar korunmasız olarak güneşe çıkma sürecinin sonucudur. bilinçli güneşlenme, güneşin faydalarını alıp zararlarından uzak durmanıza yardımcı olacaktır.



güneş yanığı



ultra viyole (uv) ışınları güneş tarafından yayılarak dünyaya dalga boyu biçiminde yolculuk eder. uv ışınlarının dalga boyları o kadar kısadır ki nanometre birimiyle ölçülür (1 nano metre milimetrenin milyonda birine eşittir). uv ışınları insan cildine nüfuz eden yüksek kademede enerji içerir. bu ışınlar deriye ulaştığında bir bölümü boynuzsu katmandan geri yansır, kalanı ise kırılır ve emilir.



cilt tonu, derimizde bulunmakta olan ve melanin dediğimiz renkli pigmentlerin varlığından kaynaklanır. melanin, melanosit adlı hücreler tarafından sürekli bireşime uğrar. güneş bu hücrelerin üretimlerini uyarır ve bronzlaşmaya sebep olur.



melanin pigmenti deriye doğal güneş koruması temin eder. ama her deri tipi bu pigmenti güneş ışınlarının zararını engelleyecek oranda üretemeyebilir. koyu tenli insanların açık tenlilere göre daha fazla melanini vardır; dolayısıyla daha fazla doğal korumaları bulunur.



herkes uv ışınlarının zararlı etkilerine açıktır. derinin tipi, kalınlığı, melanin miktarı, ışınların dalga boyu, şiddeti ve yoğunluğu ile rüzgar, nem oranı ve güneşte kalınan müddet bu etkiyi artırır veya azaltır.



güneş ışınlarının yansıması da güneş yanığının şiddetini artırır. yansımadan dolayı, suda % 20 ila % 40 arası; karda % 80; kırda (çimen) ise % 5 daha etkili güneş ışınına maruz kalınır.



güneş koruma etkeni (spf*)



güneş koruma etkeni (spf) içeren ürünler uv ışınlarını emen, kesen, filtre eden veya dağıtan maddeler içerir. uva (bronzlaştırıcı), uvb (yakıcı) ve kızıl ötesi ışınlarına karşı değişen miktarlarda koruma sağlamak üzere hazırlanmışlardır.



güneş koruma etkeni (spf), kişinin yanmadan ne kadar müddet güneşte kalabileceğini gösterir. örneğin, açık tenli bir insan korumasız olarak 10 dakika içerisinde yanmaya başlayacaksa, spf 15 yani 15 koruma faktörlü bir ürün kullandığında bu müddet 15 katı kadar uzayacaktır. bu süreler cildin rengine, tipine ve hassasiyetine göre kişiden kişiye değişmektedir.



güneş kremini her 2 saatte bir tekrar etmek gerekmektedir. yüksek koruma etkeni içerse bile hiç bir krem zamana karşı dayanıklı değildir. ürünün üst üste tekrar tekrar uygulanması başlangıçtaki korumayı kuvvetlendirse de süreyi uzatmayacaktır. güneşte yanma işlemi başlamışsa daha yüksek korumalı bir krem kullanılsa da koruma gerçekleşmeyeceğinden gölge vakti gelmiş demektir!



*ıp olarak da adlandırılır.



güneş koruma etkeni nasıl seçilmeli ?



eskiden 15 koruma faktörünün çoğu durumlarda yeterli uv koruması sağladığına inanılırdı. son birkaç senede bu inanç değişti. artık biliniyor ki çoğunlukla daha fazla koruma gerekiyor.



cilt tipinize ideal sizi uv ışınlarından yeterince koruyacak bir güneş koruması kullanmak idealdir. cilt tipinizi ve doğru etkeni saptamak için "güneş koruma etkeni rehberi" ni kullanın. çok açık, duyarlı bir cildiniz, ailenizde cilt kanseri vakası varsa daha yüksek koruma kullanmanız gerekmektedir. bundan başka, güneşte geçirilecek müddet uzun olacaksa koruma faktörünün de ona göre yüksek olması gerekecektir.



güneş korumasının her gün kullanılması neden öneri edilir ?



uvb ışınları yakıcı ışınlardır ve yaz aylarında daha güçlü olurlar. uva ışınları yıl boyunca etkilidir ve cilde uzun vadede zarar verebilir. ır ışınlarıysa görünmez ısı ışınlarıdır. koruma ürünleri alırken bu ışınların tamamına karşı koruma sağlayan ürünleri tercih edin.



güneş koruma ürünlerinin yalnızca " deniz kenarında birkaç gün " için olmadığını unutmayın. güneşe maruz kaldığınız günlük hayatta da (sokakta dolaştırırken, balkonda çiçeklerinizi sularken, parkta hoş günün keyfini çıkarırken) koruyucu ürün kullanın. makyaj yapıyorsanız, makyaj ürünlerinizi güneş koruma faktörlü olanlardan seçmeye itina gösterin. günlük kullanılacak olan koruma ürünleri uv ışınlarının doğurabileceği uzun dönemli riskleri azımsanmayacak miktarlarda düşürecektir.



güneş kremlerinde son kullanma tarihi bulunmalı mıdır ?



tüm güneş kremleri reçetesiz satılabilecek ürünler olarak sınıflandırılır ve son kullanma tarihi içerme zorunlulukları yoktur.



aldığınız bir güneş ürününü açtığınız ve kullandığınız durumda o sezon içerisinde tüketmeye itina gösterin. hava ve ısıyla temas ürününüzün bozulmasına ve tesirini yitirmesine sebep olabilir.

eğer açmadıysanız, bir kaç sezon bekleme (raf) müddeti tanıyabilirsiniz.



sağlıklı bronzlaşmak için ne yapmalı ?



en uygunu, iyi bir baz rengi elde edilinceye kadar, kısa aralıklarla güneşe çıkmaktır. örneğin ilk gün ideal bir koruma faktörlü ürün kullanarak 15 dakika güneşte kalın. ikinci gün bundan 5-10 dakika fazla kalın. üçüncü gün 5-10 dakika daha artırın. bu işlem cildinizin yanmadan lazım melanini üretmesini temin eder.



güneşe maruz kaldığınız sürede cildinizi beslemeyi ve nemlendirmeyi unutmayın. bronz renginizin daha uzun süreli olmasını sağlamak için de güneş banyosu sonrasında aloe vera içeren bir güneş sonrası losyonu veya kremi kullanmanız gerekmektedir.



çocukları ve bebekleri güneşten korumak niçin çok önemli ?



6 aylıktan ufak çocukların her türlü uv ışını miktarından uzak tutulmaları gerekmektedir. bebeklerin ciltleri daha ince ve kendini koruyacak yeterli melanini üretmekten acizdir. bu nedenle bu yaşta bir güneş yanığı acil müdahale gerektirecek kadar vahim olabilir.



hayat boyu güneşe maruz kalınan müddet göz önüne alındığında, bunun ağırlıklı bölümü 18 yaşından önce gerçekleşir. bu yaşlarda yaşanan ağır güneş yanıkları, çocuğun ileride cilt kanserine yakalanma riskini artırır. yapılan araştırmaların neticelerine göre, 6 aylıktan başlanarak ergenliğin sonuna kadar yüksek güneş koruma etkeni ile korunan bir çocuğun cilt kanseri riski büyük ölçüde azalmaktadır.



güneş yanığını rahatlatmak için ne yapılmalı ?



öncelikle güneş yanığından kaçının! istenmese de bu durum ortaya çıktığında aloe vera içeren ve yanmayı rahatlatan ürünlerden kullanın.

ciddi yanıklarda hekime danışılmalıdır.

tereyağı veya petrol bazlı yağlar kullanılmamalıdır!

ayrıca cildiniz tamamen iyileşinceye kadar güneşe çıkmayın.



ısmarlama güneş: güneşsiz bronzlaştırıcı ürünler



isminden de anlaşıldığı gibi, güneşsiz bronzlaşma ürünleri, güneşe çıkmadan yanık bir ten elde etmeyi temin eder. bu ürünlerde esas olarak 2 sihirli molekül bulunur: dha ve érythrulose. dha cildi sarartır, érythrulose ise kahverengi nüansları yaratır. bu iki molekülün birlikteliği doğal bir netice elde etmeye yardımcı olur. günümüzde pek çok güneşsiz bronzlaştırıcı, koruyucu vitaminler (e ve c), nemlendiriciler ve uv filtreleri ile zenginleştirilerek cilt bakımı da yapar hale gelmiştir.

güneşsiz bronzlaştırıcıları, sprey, jel, süt ve krem gibi değişik dokularda kullanmanız olası. sprey, bilhassa yüz için idealdir.

jel daha fazla nüanslar elde etmeye yarar ve yağlı ciltlere daha uygundur. krem doku, uygulaması en zor olandır ama daha nemlendirici ve besleyicidir; bu nedenle cildi kuru olanlar tercih edebilir. süt, bilhassa ilk kullanımda eşit uygulayabilme açısından diğerlerine göre daha pratiktir.



güneşsiz bronzlaştırıcılar nasıl uygulanmalı ?



ilk adım: cildinizi iyice temizleyin. iki gün üst üste bilhassa sert bölgelere (diz, dirsek, ayak gibi) daha fazla itina göstererek cildinizi arındırın ve nemlendirin. cildiniz ne kadar pürüzsüz olursa, ten renginiz o kadar homojen olacaktır.



ikinci adım: uygulamaya başlamadan önce, cildinizi yağlardan arındırmak için bir tonik uygulayın. şayet bir nemlendirici kullandıysanız, renklendirme işlemini yavaşlatmaması için cilt tarafından tamamen emildiğinden emin olun. az biraz bronzlaştırıcıyı avucunuza dökerek dışa doğru hareketlerle uygulayın. şayet yüzünüze uyguluyorsanız, ortadan başlayıp köşelere doğru sürün. göz etrafından sakının. ürünü mutlaka gözünüzle temas ettirmeyin. kulak memelerinizi, boynunuzu ve dekoltenizi unutmayın. doğal güneşlenme sırasında daha fazla bronzlaşan yanak, burun ve alında bir miktar daha yoğun uygulayabilirsiniz. ürünü ne kadar iyi yedirirseniz, o kadar etkili olacaktır. şayet bir yüz spreyi kullanıyorsanız, yüzünüze uygulamadan önce elinize sıkın. şayet bir vücut spreyi kullanıyorsanız, direkt vücudunuza sıkıp sonra yayın.



üçüncü adım: kuruma evresini hafife almayın. en az 20 dakika giyinmeden, oturmadan veya makyaj uygulamadan sabredin. ellerinizi iyice yıkayın ve tırnaklarınızı fırçalayın, çünkü boyanacaklardır. en iyi neticesi elde etmek için bronzlaştırıcı uygulamasını bir gece önceden yapın, uyandığınızda sonuç sizi mutlu edecektir. aynı tonu elde etmek için bronzlaştırıcıyı 2-3 günde bir uygulayın.



güneşsiz bronzlaşma yok edilebilir mi ?



hayır, güneşsiz bronzlaşma ürünleriyle elde edilen bronz görünüm derhal yok edilemez, ancak kendi kendine belli bir sürede açılarak yok olur. açılma işlemini hızlandırmak istiyorsanız vücudunuzu keselemeyi deneyebilirsiniz.

eğer elde ettiğiniz renkten hoşnutsanız ve daha kalıcı olsun istiyorsanız, sert sabunlardan ve alkollü temizleyicilerden sakının.



ipuçları



güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde (10: 00-15: 00 arası) güneşe çıkmaktan sakının. aralıklarla gölgede kalarak güneşe direkt maruz kalınmış süreyi bölebilirsiniz.



su, kum, kar ve bütün zeminler ışınları yansıtır ve yoğunluklarını artırır. dolayısıyla gölgede olsanız veya şapka giyseniz bile güneşten yanabileceğinizi unutmayın.



puslu veya bulutlu günlerde bile güneş koruması kullanın. uv ışınları söz konusu atmosfer olaylarından geçerek güneş yanığı oluşturabilir.



uvb ışınları yazın daha güçlüdür. bu aylar için daha yüksek koruma etkenleri seçin. uva ışınlarıysa yıl boyu aşağı yukarı aynı seviyelerde kalır.



tropikal veya yarı tropikal bölgelerde, ekvatora yaklaşıldıkça ışınların daha dik gelmesi nedeniyle güneş ışınları daha yoğundur. atmosfer tabakasının daha ince olduğu yüksek bölgelerde de yoğunluk fazladır. her iki taktirde da cilt ve gözler için daha yoğun koruma lazımdır. bu bölgelerde kullanmak için daha yüksek koruma faktörlü ürünler seçin.



bazı antibiyotikler, kalp ve tansiyon ilaçları, antihistaminik ve antidepresanlar dahil pekçok ilaç; kişi güneşe maruz kaldığında ortaya çıkabilecek "ışık-hassas" reaksiyonlara sebep olabilir. bu, alışılmışın dışında bir güneş yanığı, tahriş veya ciltte alerjik bir reaksiyona sebep olabilir. şahsi duyarlılıklar çok değişken olabilir veya pekçok etkene göre değişkenlik gösterebilir. ilaç kullanılmaktaysa, güneşe çıkmadan kesinlikle bir hekime danışılmalıdır.



bazı parfümler de sürüldükleri bölgelerde "ışık-hassas" reaksiyonlara sebep olabilir.



güneş koruması yetişkinler için önemli, çocuklar için lazımdır. uv ışınlarının kötü etkileri birikir. güneşten korunma ve güneş bakımını gündelik alışkanlığınız durumuna getirin.



genellikle ürünleri sürülmesi gereken orandan az kullanmak gibi bir eğilim vardır. korumayı bol ve güneşe maruz kalan her yere eşit dağılacak biçimde ve kesinlikle güneşe çıkmadan önce sürün. ürün üstündeki önerilere göre sürmeyi tekrarlayın.



güneş korumanızı güneşe çıkmadan 15 ila 30 dakika kadar önce sürdüğünüz durumda ürünün kuruyup cildinize nüfuz etmesi için fırsat vermiş olursunuz. çok önceden sürmemeye de itina gösterin: kıyafetlerin sürtünmesi gibi nedenler ürünün yok olmasına sebep olabilir.



denize girdikten sonra havluyla kurulanmak, güneş korumasının etkilerini hafifletir. havluyla kurulandıktan sonra güneş korumasını tekrar sürün.



yüz, omuzlar, göğüs ve dudaklar gibi duyarlı bölgeler için yüksek korumalı ürünler kullanın.



güneş yanığının sebep olduğu kızarıklık, 24 saat sonrasına kadar kendini göstermeyebilir. cildiniz kızarmaya başlamışsa güneşten kaçın. bu taktirde güneş yanığı gittikçe daha kötü bir hal alabilir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder