?

Gurultu ve isitme

Gürültü ve işitme

Gürültü, kulaklar ve işitmenin korunması

10 kişiden birinde işitme kaybı vardır, bu kayıp normal konuşmayı ve anlayabilmeyi tesirler. aşırı sese maruz kalma işitme kaybının en sık nedenidir.

gürültü gerçekten kulaklarımı etkileyebilir mi ?

evet,gürültü tehlikeli olabilir. şayet ses yeterince yüksekse ve uzun sürerse işitmemize zarar verebilir. gürültü neticesi oluşan hasara işitme siniri hakkında işitme kaybı ya da sinir kaybı diyoruz. bu gürültüden başka faktörlerle de oluşabilir ancak gürültü sebebiyle oluşan işitme kaybının başka yönden önemi vardır: azaltılabilir ve hatta önlenebilir.

kulaklarımı iyileştirebilir miyim ?

hayır,şayet kulağınızın yüksek sese alıştığını düşünüyorsanız bu durum kulaklarınıza büyük ihtimalle zarar vermiştir ve hiç bir tedavi yöntemi yoktur. ne ilaç, ne düşük tizlik (tuba gibi derin ses) daha az titreşim yaparken yüksek ses (violin gibi) daha fazla titreşim yapar.

frekans ve işitme kaybı arasında nasıl ilişki vardır ?

frekans saniyedeki devir veya hertz (hz) olarak ölçülür sesin tizliği ne kadar yüksekse frekansı o kadar fazladır. genel olarak en iyi duyan çocuklar büyük kilise orgunun en düşük notası olan 20 hertz' lik sesten köpek havlama sesinin en tizliği olan 20. 000 hertz' lik sese kadar sesleri ayırt edebilir. insan konuşması 500 - 2. 000 hz arasında değişir ve pek çok insana çok yüksek veya çok alçak frekanslı seslerden daha gürültülü gelir. duyma kaybı başlayınca yüksek frekanslar daha önce kaybedilir. bu da işitme kayıplı insanların bayan ve çocukların yüksek tizlik seslerini neden daha zor duyduklarını açıklar.

yüksek frekanslardaki duyma kaybı ses bozulmasına yol açar. böylece ses duyulmasına karşın anlaşılamaz. bundan başka işitme kayıplı hastalar benzer duyulan kelimeler arasındaki farkı ayırt edemezler çünkü bu sessiz harfler diğer sessizlere ve sesli harflere kıyasla daha yüksek frekans aralığına sahiptirler.

desibel nedir ?

sesin şiddeti desibel (db) olarak ölçülür. yelpaze insan kulağının duyabileceği en silik sesten (0db) roketin havalanma sesine (180db) kadar değişir. db logaritmik bir ifadedir, bu sebeple db şiddetinde 10 ünitelik artış bir alttakinin 10 katı fazlası anlamına gelir; yani 20 db, 10 db' in 10 katı ve 30db de 10 db' in 100 katıdır.



duymamı etkilemeksizin db ne kadar yükseğe çıkabilir ?

pek çok uzman 85 db' den daha fazla sese maruz kalmanın zararlı olduğu konusunda hem fikirdir.

duyduğum gürültüye maruz kalma müddetinin işitmedeki hasarla ilişkisi var mıdır ?

vardır. yüksek sese ne kadar uzun müddet maruz kalırsanız o kadar hasar gelişir. bundan başka sesin kaynağına ne kadar yakınsanız hasar o kadar fazla olur. her silah sesi yakın çevredeki herkesin kulağına zarar verebilir. daha büyük ve topçu sınıfı silahlar en kötüsüdür çünkü en çok gürültüyü bunlar çıkarır. ancak patlama yakınınızda olursa ufak silahlar bile işitmenize zarar verebilir. ateşli silah kullanan biri kulaklık kullanmıyorsa işitme kaybı riskiyle karşı karşıyadır. son çalışmalar gençlerde işitme kaybı sıklığının arttığını göstermektedir. yüksek sesle dinlenen rock müziği ve kulaklıklı taşınabilir radyo-teyp (walkman) kullanımındaki artış gençlerdeki işitme kaybından sorumlu olabilir.

gürültü işitmem dışında başka bir zarar verebilir mi ?

kulak çınlaması gürültüye maruz kalma sonrası görülür ve sıklıkla kalıcıdır. bazı insanlar yüksek sese sinirlilik reaksiyonu gösterirler bundan başka kalp hızı ve kan baskısı veya mide asidinde artma görülebilir. çok yüksek ses güç görevleri yerine getirmeyi dikkati dağıtmak suretiyle azaltır.

kim işitme koruyucusu kullanmalıdır ?

eğer gürültülü bir ortamda çalışmak zorundaysanız koruyucu kullanmalısınız. bundan başka bu koruyucular; kuvvetli elektrikli aletler, gürültülü bahçe aletleri veya ateşli silah kullanırken de giyilmelidir.

iş sırasında gürültüye maruz kalma hakkında kanunlar nelerdir ?

pek çok insanda sürekli 85 db üstünde gürültüye maruz kalma anlamlı biçimde işitme kaybına yol açar ve daha yüksek sesler bu hasarı arttırır. korunmamış kulaklar için izin verilen maruz kalma müddeti ortalama gürültü düzeyinde her 5db artış için yarısı kadar azaltılmalıdır. örneğin 90db için maruz kalma müddeti 8 saat, 95 db için 4 saat ve 100 db için 2saat olmalıdır. izin verilen en yüksek gürültü düzeyi korunmuş kulak için günde 15 dakika ve 115 db' dir. 140 db üstündeki gürültü kabul edilemez.

abd' de mesleki güvenlik ve sağlık birliği yönetimi 1983 yılı işitme koruma kanununda gürültülü çalışma ortamlarında işitme koruma yazılımı uygulamayı istemektedir. bu ise ortalama 85 db veya daha fazla gürültüye maruz kalan yaklaşık 5milyon çalışanda yıllık işitme testi yapmayı kapsar. uygun olarak gürültülü makine ve çalışma ortamları daha az gürültülü aletlerle donatılmalı veya çalışma saatleri azaltılmalıdır. ancak bunun maliyeti pahalıdır. alternatif olarak şahsi işitme korumaları ortalama 90 db' den yüksek gürültüde kullanılmalıdır. gürültü ölçümleri işitme koruması gereksinimini gösterirse işveren en az kulak tıkacı ve bir tip de kulak susturucusunu bedava olarak çalışanlarına vermek mecburiyetindedir. yıllık işitme testleri yüksek frekanslarda 10 db veya daha fazla işitme kaybını gösterirse çalışan bilgilendirilmeli ve gürültü 8 saat için 85 db' den fazla ise işitme korumaları kullanmalıdır. işitmede daha fazla kayıp ve/veya kulak hastalığı olasılığı kbb uzmanına görünmeyi gerektirir.

işitme koruyucuları nedir ve ne kadar etkilidir ?

işitme koruyucu aletleri kulak zarına ulaşan sesin şiddetini azaltırlar. 2 formu vardır: kulak tıkacı ve kulak maskesi.

kulak tıkacı dış kulak yoluna uyan ufak aletlerdir. etkili olmaları için total olarak kulak kanalını tıkamaları gerekmektedir. çeşitli tip ve ebatlarda olabilirler. kulakta tutamayan kişiler için baş bandı ile kullanılabilirler.

kulak maskesi kulağı kaplayacak biçimde oturur ve kulak kanalının bütün çevresini bloke eder. bunlar uyumlu bantlarla yerlerinde tutulur. gözlük çevresini ve uzun saç çevresini kapatmazlar ve ayarlanabilir baş bandı kulak maskeyi yerinde tutmak için yeterlidir. kulak tıkaçları rahat bir biçimde yerleştirilmeli ve böylece kulak kanalı tamamen kapanmalıdır. iyi uymayan kirli veya yırtılmış tıkaçlar kanalı kapatmaz ve rahatsız edebilir. ideal, iyi oturmuş tıkaçlar sesi 15-30 db azaltabilir. iyi tıkaçlar ve maskeler sesin azaltılmasında eşittirler ancak tıkaçlar düşük; susturucular yüksek frekanslarda etkilidirler. tıkaç ve susturucuların birlikte kullanımı tek başlarına kullanıma kıyasla 10-15 db daha fazla koruma temin eder. 105 db' den yüksek sesler için beraber kullanım düşünülmelidir.

niçin yalnızca pamuk ile kulaklarımı kapatamam ?

kulak topları ve kağıt doku tıpaları sesi yalnızca 7 db azaltır.

işitme koruyucularının ortak sorunları nelerdir ?

işitme koruyucusu kullanan işçilerden yarısı koruyucuların ses azaltma potansiyellerinin yarısını kullanırlar çünkü bu gereçleri sürekli kullanmazlar veya bu aletler tam olarak kulağa uymaz. 8 saatlik bir müddet sürekli takılırsa 30 db' lik ses azalması sağlayan bu koruyucu gürültüde 1 saat çıkarılırsa yalnızca 9 db' lik temin eder. bu desibeller logaritmik yelpaze ile ölçülmeleri sonucudur ve her 10db artışta ses enerjisinde 10 kat artış görülür. korunmamış kulakla işçi koruyucu kullanmaya kıyasla 1000 kat daha fazla ses enerjisine maruz kalır. ek olarak sese maruz kalma toplamsaldır. bunun için evdeki gürültü veya partideki gürültü toplanarak hesaplanır. iş yerinde maksimum izin verilebilen gürültünün peşinden gürültülü müziğe maruz kalma günlük güvenlik limitini aşar. tıkaç veya susturucu sürekli kullanılsa bile şayet kulak derisi ve koruyucu bir miktar aralık varsa fazla işe yaramazlar.

işitme koruyucuları kullanırken sesimizi daha fazla ve derinden duyarsınız. bu koruyucuların iyi yerleştirildiğini belirten yararlı bir bulgudur.

işitme koruyucuları kullanırken diğer insanları veya makine problemlerini duyabilir miyim ?

güneş gözlükleri nasıl parlak ışıkta görmeye yardımcı olursa işitme koruyucuları çok gürültülü yerlerde konuşmayı anlamayı arttırır. sessiz bir ortamda normal duyan işitme koruyucusu takan insanlar tertipli konuşmaları anlayabilirler.

işitme koruyucuları işitmesi bozuk veya dil anlaması kötü olanlarda normal anlamayı çok az azaltırlar. ancak hafif işitme kayıplı kişilerin kulak tıkaç ve susturucuları takmaları daha fazla iç kulak hasarının engellemesi açısından mühimdir.

işitme koruyucularının işçilerin bozuk bir makine sesini anlayabilme yeteneğini düşürdüğü tartışılmıştır. ancak pek çok işçi daha fazla seste de uyum sağlayabilir ve böylece sorunları tesbit edebilirler.

işitmemdeki hasar eski ise bunu nasıl anlayabilirim ?

işitme kaybı uzun yıllar süresince oluşur. yavaş, ilerleyici ve ağrısız olduğu için fark edilmeyebilirler. fark edebildiğiniz kulakta çınlama veya başka seslerdir. bu da uzun süreli olarak işitme sinirine zarar veren gürültüye maruz kalma sonucunda gelişir. veya insanların söylediklerini anlama güçlüğü çekilebilir. bilhassa gürültülü bir ortamdayken insanlar mırıldanıyor gibi gelebilir. bu yüksek frekans işitme kaybının başlangıcı olabilir ve işitme testi bunu tesbit edebilir. şayet bu bulgulardan herhangi biri varsa kulakta kulak kiri veya kulak enfeksiyonu gibi düzeltilebilir hastalıklarınız olabilir. ancak gürültüye bağlı işitme kaybı da olabilir.

her taktirde işinizi şansa bırakmayın. gürültüye bağlı işitme kaybı kalıcıdır. şayet işitme kaybından şüpheleniyorsanız bir kbb uzmanına görünün. hekim işitme problemini teşhis eder ve en iyi tedavi yolunu önerir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder