?

Hematuri

Hematüri

Normalde bir insanın idrarında gerek gözle görülen, gerekse idrar tahlilinde mikroskopla belirlenen kanama olmaması gerekmektedir.

idrarda kanama, aksi kanıtlanıncaya kadar çok ciddi bir bulgu olarak kabul edilir. dolayısıyla kanamaya neden olan faktörün tanısı konuncaya kadar, gereken tanı yöntemleri kullanılarak araştırılmalıdır. çünkü idrardaki kanama çok basit bir üşütmeden kaynaklanabileceği gibi üriner sistemde meydana gelen bir tümörün ilk belirtisi de olabilir.





böbrek taşları, veremi, kötü huylu tümörleri ya da enfarktüsü, akut glomerülonefrit, idrar borusu taşları, idrar kesesi tümörleri, veremi, taşları ya da basit bir idrar kesesi iltihabı ya da siyek (üretra) taşları ve iltihabı buna yol açabilir.



bazen sık taş düşüren hastalar, idrarlarında kanama olduğunda yine taş düşürdüğünü düşünerek olayı önemsemezler. pekçok taktirde olduğu gibi, hekime danışmadan kendi başına antibiyotik veya antiseptik ilaçlar alıp kanamanın geçirilmesi yanıltıcı olur. en sık rastlanılanı idrardan bir kez kan gelmesi, ama başka hiçbir ağrı ve rahatsızlık olmamasıdır. bu kanama tekrarlamasa da kesinlikle tetkiklerle sebebinin bulunmasında fayda vardır.





ayrıca tertipli kontroller (check-up) yaptırıp tesadüfen idrarlarında mikroskopla kanama belirlenen hastalarda da, tanısı konuncaya kadar tetkik edilmesi lazımdır.

yapılacak olan görüntüleme yöntemleri (ultrasonografi, ürografi, gerekirse de bilgisayarlı tomografi veya mr) tanı koymada yetersiz kalırsa, idrar kesesine (mesane) bir optik yardımıyla doğrudan bakma (sistoskopi) yöntemini kesinlikle uygulamak ve mümkün sinsi bir mesane kanserini erken teşhis ederek, tedavisine olanak sağlamak gerekir. bilhassa hanımlar sistit (mesane enfeksiyonu) olmaya daha yatkındırlar. dolayısıyla mümkün bazı kanamaları onlar da önemsemeyebilir ve sistitten olduğunu düşünürler. asıl tehlike de, sebebi ve tanısı belirlenmeden sistit gibi sanılan durumların sonradan yol açtığı ciddi sağlık sorunlarıdır.



kanlı idrarın rengi içerdiği kan miktarına göre açık pembeden koyu kırmızı ya kadar değişir. kanlı idrar bulanıktır; cam bir kap içerisinde bir müddet bekletilirse üstte görece duru, altta ise kanlı çökelti nedeniyle daha koyu renkli ve bulanık iki bölüme ayrılır. idrarda kan her zaman gözle görülmeyebilir. idrarın rengini değiştirmeyecek kadar azsa ancak kimyasal deneylerle ya da idrar çökeltisinin mikroskopla incelenmesiyle tespit edilebilir.







nedenleri daha detaylı incelersek:



sistit, çeşitli mikrobik organlar tarafından oluşturulan mesane enfeksiyonudur. yani sistit idrar kesesi (mesane) nin iltihaplanmasıdır. idrar yolları ve üreme sisteminde en sık görülen hastalıklardan biridir. vaktinde tedavi edilmezse hastalık böbrekleri de etkileyecek şekilde yayılabilir ve mesane ve böbreklerde kalıcı hasarlar oluşturabilir. cinsel ilişki, idrar yolundan yapılan müdahaleler, doğum, nörolojik sorunlar, mesanede taş veya gelişi güzel bir yabancı cisim varlığı, su tüketiminin az olması, mesanenin enfeksiyon ajanlarına karşı biyolojik savunma bariyerlerinin yetersiz olduğu durumlar sistit gelişimine neden olurlar. gebelik sırasında, bilhassa erken dönemde idrarda önemli derecede bakteri çıkışı (bakteriüri) tespit edilir. kadınlar gebelik sırasında ve derhal ertesinde idrar yolları enfeksiyonu açısından risk altındadırlar ve saptanan gelişi güzel bir enfeksiyon derhal tedavi edilmelidir.







belirtileri: sık işeme, acil işeme hissi, idrar yaparken yanma, geceleri idrara çıkma, karnın alt kısmında ağrı ve rahatsızlık hissi sık görülen yakınmalardır. sıkışma biçiminde idrar kaçırma ve kanlı idrar yapma görülebilir, yüksek ateş ise nadir görülür.



idrar bulanık, kötü kokulu olabilir.



cinsel ilişki anında ağrı hissi olabilir.



mesane taşı: idrarda kan ,sıkça idrara çıkma, ancak az ve yalnızca belli bir pozisyonda idrar yapabilme,sırtın alt kısmında ve karında ağrıyla birlikte düşük ateşiniz görülebilir.



böbrek taşı: böbrek taşının genellikle ilk belirtisi şiddetli bir yan ağrısıdır. bu ağrı genellikle, taş idrar yolunun bir kesimini tıkadığında veya hareket ettiğinde meydana gelir. taşın bulunduğu yere göre, ağrı kasıklara ve uyluğun iç yüzüne yayılabilir ve bulantıya ve kusmaya sebep olabilir.



şayet taş idrar yolunda tahrişe neden olmuşsa, idrarda biraz kanda görülebilir.

-şiddetli yan ağrısı

-idrarda kan

-ateş ve titreme (genellikle enfeksiyonun göstergesidir. )

-kusma

-kötü kokulu bulanık idrar

-idrar yaparken yanma şikayetleri taş hastalığını akla getirmelidir.







üretrit: sarımtrak bir akıntı, karnın alt kısmında ağrı, sıkça idrara çıkılması, ancak az oranda kanlı idrar,idrar yaparken yanma ve kadınlarda cinsel ilişkide acı görülür. üretrit cinsel yolla bulaşan ya da şahsi temizliğe önem vermemekten kaynaklanan bakteriyel bir iltihaptır.





glomerülonefrit: idrarda kanla birlikte ayak bileklerinde, gözlerin çevresinde şişlik, nefes darlığı ve yorgunluk bulunur. böbreğin kanı süzen yapılarında ani veya kronik bir iltihaplanma olmuş olabilir.





tehlikesiz hematüri: yalnızca idrarda kan olup, başka bir belirti yoktur. idrar viral enfeksiyonlardakinden daha kanlı görünse de, bu durum gelişi güzel bir hastalıkla veya organ hasarıyla ilişkili değildir. zaman zaman çocuklukta meydana gelir ve vakit geçtikçe geçer, sıkıntı yaratmadan ömür boyu sürebilir.





hemolitik anemi: yorgunluk ve güçsüzlükle birlikte idrarda kan görülür, nefes darlığı çekilir. hemolitik anemi kanın alyuvarlarındaki genetik bir anormallikten veya bazı ilaçlardan ya da alyuvarları yok eden bazı hastalıklarından kaynaklanır. alyuvarlar yıkıma uğramıştır ve kemik iliği bunların yerine yenilerini yeteri kadar hızla üretememektedir. genetik olarak bazı enzimleri eksik olanlar ile bazı ilaçları kullananlarda hemolitik anemi ortaya çıkabilir.





mesane kanseri: mesane kanserinin tipik ön belirtisi gross hematuria yani idrarda kan bulunmasıdır. bu en genel klinik bulgu hastaların yaklaşık %75 görülmektedir. bundan başka idrarda mikroskopik seviyede kan da sıklıkla görülmektedir. hastalığın ileri evrelerinde mesane tahrişi ve disüri yani zor ve sancılı idrar yapma da sıklıkla gözlemlenmektedir. kanamalar karekteristik olarak ara sıra oluşmakta, idrarın temiz görülmesi hekimin çalışmalarını ertelemesine neden olabilmekte bu da teşhiste gecikmelere neden olabilmektedir. mesane kanseri en sık görülen kanser çeşitlerinden biridir.







özet olarak idrarında kan görülen veya idrar analizinde mikroskopik kanama belirlenen her kişinin mutlaka detaylı ürolojik muayeneden geçmesi ve tanı konuncaya kadar gereken bütün tetkiklerin yapılması önemli bir gerekliliktir.







hematüri nedir



idrarda eritrosit (kan hücreleri) bulunması haline hematüri adı verilir. çıplak gözle bakıldığında normal görülen ama mikroskop altında fazla sayıda eritrositin bulunması mikroskopik hematüri olarak adlandırılır. makroskopik hematüri ise idrarda çıplak gözle görülecek kadar belirgin kanama olmasıdır, idrar çay ya da kola rengindedir.

hematüriye yol açabilecek pekçok sebep olabilir ve hematüri böbrek ve mesane tümörlerinin ya da diğer ciddi sorunların belirtisi de olabileceği için kesinlikle üroloji uzmanına başvurulmalıdır.





hematürinin sebebini bulabilmek, ya da belirli bir sebebi olmadığına karar verebilmek için bir takım tetkikler istenebilir. idrar tahlilleri, kan tetkikleri, ultrasonografi, ürografi, ve sistoskopik inceleme bunlar arasında yer alır.

bu yöntemler ile idrar yollarındaki tümörler, böbrek ve mesane taşları, prostat büyümesi veya idrar akımını engelleyen diğer durumların tanısı konabilir. (sistoskopi de, kamera sayesinde işeme yolu ve mesane içerisinin doğrudan olarak görüntülenmesini sağlanır, mesane içindeki bir tümör ya da taş kolaylıkla tanımlanır).





hematürinin tedavi biçimi tanımlanan nedene bağlıdır.







idrarda normalden fazla sayıda eritrosit bulunması biçiminde tanımlanan hematüri; bir böbrek hastalığının veya renal pelvisten distal üretraya kadar olan üriner yolun gelişi güzel bir bölgesindeki lezyonun bulgusu olabileceği gibi, böbrek ve üriner sistemi sekonder olarak tutan sistemik bir bozukluğun belirtisi de olabilir.







hematüri çeşitli özelliklerine göre tanımlanabilir. idrarın rengi ve görünümüne bağlı olarak; şayet idrar belirgin bir biçimde kırmızı veya kahverengi görünüm almışsa makroskopik veya gross hematüri biçiminde adlandırılır. asit idrarda görünüm daha koyu kahve veya çay renginde olur.

kanama aktif ise veya alkali idrarda ise açık kırmızı bir renk oluşacaktır. mikroskopik hematüri, idrarın görünümünün normal olmasına karşılık mikroskopik incelemesinde normalden fazla sayıda eritrosit bulunması biçiminde tanımlanmaktadır. hematürinin, incelenen bütün idrar örneklerinde saptanması halinde persistan, sadece bazı örneklerde bulunması durumunda ise intermittan hematüriden söz edilebilir. hematüri bundan başka, böbrek ve üriner yola ilişkin başka klinik veya laboratuvar bulgularla birlikte bulunp bulunmamasına göre de semptomatik veya asemptomatik hematüri olarak da tanımlanabilmektedir.









hematürinin nedenleri

hematüri, proteinürinin aksine her zaman renal parankimal bir hastalıktan kaynaklanmaz. üriner yolun gelişi güzel bir noktasından köken alabilir.



genellikle en sık görülen nedenler, mesane v eprostat kaynaklı infeksiyonlar ve inflamasyonlardır. taş, neoplazmlar ve glomerüler hastalıklar sık görülen diğer nedenlerdir. benign prostat hiperplazisinin (bph) yalnız olarak hematürinin önemli bir sebebi olmadığı, mikroskopik hematüri sıklığının bph' li hastalarda, olmayanlara göre aynı sıklıkta görüldüğü belirtilmektedir. daha önce de belirtildiği gibi klinik değerlendirme sırasında yaş etkeni kesinlikle göz önünde bulundurulmalıdır.





hematüri nedenleri başlıca renal ve ekstrarenal nedenler olarak, renal nedenler de bundan başka glomerüler ve nonglomerüler olarak sınıflandırılabilir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder