?

Iso 9000 ile ilgili bilgi

İso 9000 ile ilgili bilgi

İso: ınternational standardization organization



milletlerarası standardizasyon teşkilatı standardizasyon: standardizasyon, belirli bir faaliyetle ilgili olarak ekonomik fayda sağlamak üzere ilgili tarafların yardım ve işbirliği ile belirli kurallar koyma ve bu kuralları uygulama işlemidir. standard: standart; standardizasyon çalışması neticesi ortaya çıkan belge, doküman veya eserdir.



kalite: bir ürün veya hizmetin belirlenen veya olabilecek gereksinimleri karşılama kabiliyetine dayanan, özelliklerinin toplamıdır.



kalite güvencesi: ürün veya hizmetin, kalite içi belirlenen istekleri karşılamak maksadıyla, yeterli güveni sağlaması için gereken planlı ve sistematik faaliyetlerin bütünüdür.



kalite planı: belirli bir ürün, hizmet, sözleşme veya proje hakkında özel kalite uygulamalarını, kaynakları ve faaliyet sıralarını veren dokümandır.



kalite tetkiki: kalite hakkında faaliyetlerin ve neticelerinin, planlanan düzenlemelere uyup uymadığının, bu düzenlemelerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının ve hedefe ulaşmak için ideal olup olmadığının sistematik ve tarafsız olarak incelenmesidir.



muayene: bir ürün veya hizmetin bir veya birden çok özelliğinin ölçme, deney ve mastarlama gibi işlemlere tabi tutularak, neticelerin belirlenen şartlara uygunluğunun kıyaslanmasıdır.



ürün: genel anlamıyla, bir organizasyonun girdilerini belli bir süreçten geçirdikten sonra elde ettiği çıktıdır. kara harp okulu nun ürünü: kara harp okulu kalite politikasında belirtilen nitelikleri sağlamaya dönük olarak harbiyelilere, akademik, askeri, fiziki, liderlik alanlarında bilgi, beceri, meziyet açısından kazandırılan "katma değer hizmet" ürün olarak tanımlanmaktadır.



müşteri: müşteriler iki boyutta incelenmektedir: 1. iç müşteri 2. dış müşteri. iç müşteri, organizasyon içerisinde çalışan herkesi kapsar. dış müşteri ise, organizasyonun dışında olan ve organizasyonun ürün ve hizmetlerini kullananları kapsar. örneğin, kara harp okulu'nun iç müşterileri, görev yapan subaylar, astsubaylar, harbiyeliler, sivil memurlar, erbaş ve erleri kapsar. dış müşteriler ise başta sınıf okulları olmak üzere tüm birlikleri kapsar.



taşeron: bir işi yapmayı üstlenen kimseden iş alan kişi yada kurumdur. kara harp okulu için, kara harp okulu na kaynak sağlayan birimlerdir. (as. lise, sivil lise, misafir öğrenci sağlayan ülkeler ve eğitim öğretim malzemesi sağlayan işletmeler)



tedarikçi: kalite güvence sistemini uygulayacak olan firma veya kurumun kendisidir.



ıso 9000 kalite güvence sisteminin gelişimi

sanayi devrimi öncesi kalite anlayışı ustalık şeklindeydi. bir üretici ürettiği mamulün nitelikleri başka bir ifadeyle kalitesi oranında "usta" sıfatı kazanıyordu. bu nedenle üretim ve kalite olguları iç içe geçmişti. sanayi devrimini takiben üretim adet ve türlerinin bir patlama yaşaması, kalite olgusunun geri planda kalmasına neden oldu. dünya savaşları, nitelikli işgücünün yerini yeterli endüstri kültürüne sahip olmayan kişilere bırakması neticesi doğurdu. bu durumla eşzamanlı olarak savunma sanayi ve nükleer teknolojideki gelişmeler muayene faaliyetlerinin ve istatistiksel yöntemlerin ön plana geçmesine yol açmış, fakat muayene faaliyetleri süreç sonunda bozuğu sağlamdan ayırmak olarak algılandığından, "yüksek kaliteye ancak yüksek maliyetlerle ulaşılabilir", "kalitede yoğunlaşma verimliliğin düşmesine yol açar" gibi yanlış kanaatler yerleşmiştir. sonuçta bitmiş mamulün muayeneye tabi tutulması yerine, muayeneye gerek bırakmayacak biçimde üretim sisteminin güvenceye alınması düşüncesi gelişmiş ve nükleer enerji, uzay havacılık ve genelde savunma sanayiinde sektörel kalite sistemleri ortaya çıkmaya başlamıştır.



ıso 9000 kalite güvencesi standardının esası 1963 de a. b. d. de savunma teknolojisindeki yüksek kalite talepleri nedeniyle hazırlanan mıl-q-9858 e dayanır. 1968 de bunu bu kez nato için hazırlanan ve bütün nato üyesi ülkelerde askeri kalite güvencesi standardı olarak kabul edilerek yürürlüğe giren aqap (allied qality assurance publication müttefik kalite güvencesi yayını) standartları almıştır. günümüzde firmalar savunma sanayiine girebilmek için kalite sistemlerinin ilgili aqap standardına uygunluğunu belgelendirmek mecburiyetindedirler.



globalleşen dünyada uluslar arası ticari ilişkilerin artması ve daha önemlisi kompleks bir hal alması ıso tarafından 1987 de ıso 9000 serisi kalite güvencesi standardının yayınlanmasına ve 1988 de bunun avrupa standartları örgütü (comite europeen de normalisation) tarafından en 29000 serisi kalite güvencesi standardı olarak alınmasına yol açmıştır. halen avrupa, a. b. d. ve japonya dahil dünyanın derhal hemen bütün ülkelerinde geçerli genel hedefli kalite güvencesi standardı ıso 9000 dir. ve farklı kodlarla ülke diline çevrilerek, ingilizcesiyle birlikte yayınlanmaktadır. ülkemizde ts ıso 9000 almanya da dın ıso 9000,, fransa da nfx50 131-133, ingiltere de bs 5750...



ıso 9000 standarlar serisini tanıtımı

ıso 9000 serisi şu standartlardan oluşmaktadır.

ıso 9000 kalite yönetimi ve kalite güvencesi standartları seçim ve kullanım kılavuzu

ıso 9001 kalite sistemleri-tasarım/geliştirme, üretim tesis ve hizmette kalite güvencesi modeli

ıso 9002 kalite sistemleri, üretim ve tesiste kalite güvencesi modeli

ıso 9003 son muayene ve deneylerde kalite güvencesi modeli

ıso 9004 kalite yönetimi ve kalite sistemleri elemanları kılavuzu

ıso 9004-2 hizmetler için kılavuz kalite sözlüğü

ıso 9005 kalite sözlüğü

ıso 10011-1 kalite sistemleri tetkiki-kılavuz, tetkik

ıso-10011-2 kalite sistemleri tetkiki-kılavuz, kalite sistemi tedarikçileri için nitelendirme krıterleri

ıso 10011-3 kalite sistemleri tetkiki kılavuz, tetkik yazılımlarının yönetimi



ıso 9003 çok sınırlıdır. yalnızca "son muayene ve deney" hususlarını kapsamaktadır. ıso 9001 ve ıso 9002 nin aralarındaki yegane fark ıso 9001 de "tasarım" ve "servis" konularını yer alması, 9002 de ise bunlara yer verilmemesidir. ıso 9000 in diğer standartları ise kalite güvence sisteminin kavramlarını açıklamak, uygulamada yönlendirici ve yardımcı olmak amacıyla hazırlanmış, rehber olarak kullanılabilecek dokümanlardır.



ıso 9001 kalite güvence sistemi



ıso 9001 standardı aşağıdaki 20 maddeden oluşmaktadır.



1. yönetim sorumluluğu

2. kalite sistemi

3. sözleşmenin gözden geçirilmesi

4. tasarımın kontrolü

5. doküman ve veri kontrolü

6. satın alma

7. müşterinin temin ettiği ürünün kontrolü

8. ürün tanımı ve izlenebilirliği

9. proses kontrolü

10. muayene ve deney



11. muayene, ölçme ve deney teçhizatının kontrolü

12. muayene ve deney durumu

13. ideal olmayan ürünün kontrolü

14. düzeltici ve engelleyici faaliyetler

15. taşıma, depolama, ambalajlama, muhafaza ve sevkıyat

16. kalite kayıtlarının kontrolü

17. kuruluş içi kalite tetkiki

18. eğitim

19. servis

20. istatistik teknikler



1. yönetim sorumluluğu

1. 1 kalite politikasının tespiti,

1. 2 sorumluluk ve yetkilerin düzenlenmesi

1. 3 kalite organizasyonun oluşturulması

1. 4 kaynakların tahsisi

1. 5 yönetim temsilcisinin belirlenmesi

1. 6 yönetimin gözden geçirmesi



2. kalite sistemi

2. 1 kalite sistemini anlatan kalite el kitabının ve maddelerini anlatan prosedürlerinin hazırlanması

2. 2 kalite sistemini işleten prosedürlerin hazırlanması

2. 3 kalite planlamasının yapılması

2. 4 iş talimatlarının hazırlanması ve standartlığının temin edilmesi



3. sözleşmenin gözden geçirilmesi

3. 1 sözleşmenin devamlı gözden geçirilebilmesi için dokümante edilmiş prosedürler oluşturulmalı

3. 2 gözden geçirme faaliyetinin icrası

3. 3 sözleşmedeki farklılıkların nasıl yapılacağının anlatılması

3. 4 sözleşmelere ilişkin kayıtların muhafaza edilmesi



4. tasarımın kontrolü

4. 1 tasarımla ilgili genel konuların belirlenmesi

4. 2 tasarım ve geliştirme planlaması

4. 3 kuruluş hakkında ve teknik ilişkilerin belirlenmesi

4. 4 tasarım girdilerinin belirlenmesi

4. 5 tasarım çıktılarının belirlenmesi

4. 6 tasarımın gözden geçirilmesi

4. 7 tasarımın doğrulanması

4. 8 tasarımın geçerliliği

4. 9 tasarım değişiklikleri



5. doküman ve veri kontrolü

5. 1 genel esasların belirlenmesi

5. 2 doküman veri onayı ve yayını

5. 3 doküman veri değişiklikleri



6. satın alma

6. 1 genel esasların belirlenmesi

6. 2 taşeronların değerlendirilmesi

6. 3 satın alma verileri

6. 4 satın alınan ürünün tedarikçi tarafından doğrulanması

6. 5 satın alınan ürünün müşteri tarafından doğrulanması



7. müşterinin temin ettiği ürünün kontrolü

müşterinin temin ettiği ürünün doğrulanması, depolanması, bakımının kontrolünün yapılması amacıyla dokümante edilmiş prosedürler oluşturulmalı, sistemin devamlılığı sağlanmalıdır

müşterinin temin ettiği ürün, müşterinin kendi malı olan fakat sözleşmede belirtilen koşulları karşılamak amacıyla tedarikçi tarafından kullanılan ürüne verilen isimdir.



8. ürün tanımı ve izlenebilirliği

ürün : seri numarası üretim tarihi parti no bar-kod gibi araçlarla izlenebilmelidir.



9. proses kontrolü

9. 1 üretim, tesis ve servisi tanımlayan ve olmaması halinde kaliteyi negatif yönde etkileyebilecek dokümante edilmiş prosedürler

9. 2 ideal üretim, tesis ve servis teçhizatının kullanılması ve ideal çalışma ortamının sağlanması

9. 3 referans standartlara/kodlara, kalite planlarına ve /veya dokümante edilmiş prosedürlere uyulması

9. 4 ideal proses parametrelerinin ve ürün karakteristiklerinin izlenmesi ve kontrolü,

9. 5 ideal olduğu durumda, proseslerin ve teçhizatlarının onaylanması,

9. 6 en açık biçimde belirtilen işçilik kriterleri(yazılı standartlar, temsili numuneler veya açıklayıcı resimler gibi),

9. 7 proses yeterliliğinin devamını sağlamak için teçhizatın lazım bakımı



10. muayene ve deney

10. 1 genel konuların düzenlemesi

10. 2 girdi muayene ve deneylerinin yapılması

10. 3 proses sırasında muayene ve deneylerin yapılması

10. 4 son muayene ve deneylerin yapılması

10. 5 muayene ve deney kayıtlarının tutulması



11. muayene, ölçme ve deney teçhizatının kontrolü

11. 1 genel konuların belirlenmesi(ölçme, metroloji, kalibrasyon, ölçü standardı, ölçüm belirsizliği, referans malzeme)

11. 2 kontrol prosedürlerinin oluşturulması

11. 3 kayıtların tutulması

12. muayene ve deney durumu



yapılan muayene ve deneylere göre ürünün uygunluğunu veya uygunsuzluğunu gösterecek biçimde ideal araçlarla tanımlanmalı ve idame ettirilmelidir.



13. ideal olmayan ürünün kontrolü



uygun olmayan ürünün incelenmesi ve elden çıkarılması ve buna yönelik sistemin kurulması



14. düzeltici ve engelleyici faaliyetler



düzeltici faaliyetlerin icrası:

müşteri şikayetleri ve ürün uygunsuzluklarına ait raporların aktif bir biçimde ele alınması, sebeplerinin araştırılması, kontrollerin yapılması.



önleyici faaliyetlerin icrası:

tespit edilen problemlere yönelik olarak ideal bilgi kaynaklarını kullanarak engelleyici önlemler almak, engelleyici faaliyet gerektiren problemlerle uğraşmak için lazım adımları belirlemek,kontroller yapmak,yönetim gözden geçirmesi anında sunmak.



15. taşıma, depolama, ambalajlama, muhafaza ve sevkıyat

15. 1 genel konuların belirlenmesi,

15. 2 taşıma,

15. 3 depolama,

15. 4 ambalajlama,

15. 5 muhafaza etme,

15. 6 sevkıyat



16. kalite kayıtlarının kontrolü

kalite kayıtlarının tanımlanması, toplanması, tasnifi, ulaşılması, dosyalanması, muhafazası, bakımı ve elden çıkarılması için dokümante edilmiş prosedürler oluşturmalı ve devamlılığı sağlanmalıdır

kalite kayıtları; okunabilir olmalı, ilgili ürünleri tanımlayabilir olmalı, saklama süreleri belirlenmeli, kolaylıkla ulaşılabilmeli, muhafazası sağlanmalı, saklama süreleri belirlenirken mantık ölçüleri ve kanuni süreler göz önüne alınmalıdır.



17. kuruluş içi kalite tetkiki

17. 1 planlanmış ve dokümante edilmiş olmalı,

17. 2 tedarikçi bağımsız olmalı,

17. 3 prosedürlere ideal olarak yapılmalı,

17. 4 neticeler dokümante edilmeli ve sorumlu yönetim personeline haber verilmeli,

17. 5 yönetim personeli zamana bağlı olarak düzeltici faaliyetleri yürütmeli

17. 6 her türlü uygunsuzluk tespit edilmeli,



18. eğitim

18. 1 eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi,

18. 2 eğitim planının hazırlanması,

18. 3 kaliteyi etkileyen faaliyetleri uygulayan bütün personelin eğitimi temin edilmeli,

18. 4 eğitim performansı değerlendirilmeli,

18. 5 eğitimle ilgili kayıtlar tutulmalı19. 1 servis hizmetinin gereklerinin tedarikçi, hizmet veren servis kuruluşları ve kullanıcılar tarafından en açık biçimde belirlenmesi,



19. servis

19. 2 servis faaliyetlerinin planlanması,

19. 3 servis birimlerinin ve testlerin yapımında kullanılan ölçü ve test aletlerinin kalibrasyonlarının yapılması,

19. 4 servise yönelik dokümantasyonun hazırlanması ve muhafazası,



20. istatistik teknikler

20. 1 istatistik teknik ihtiyaçlarının belirlenmesi,

20. 2 prosedürlerin oluşturulması,

20. 3 kullanılacak istatistik tekniklerin belirlenmesi,

20. 3 istatistiksel kalite kontrolün yapılması(veri toplama, analiz etme, yorumlama, çözüm teklifleri getirme,

Hiç yorum yok:

Yorum Gönderme