?

Karpal tunel sendromu

Karpal tünel sendromu

Hamilelik sırasında vücutta fazla sıvı tutulumunun yol açtığı şikayetler yanlızca ellerde ve ayaklarda görülen şişlikler ile sınırlı değildir. bu fazla sıvı ellerde ve bileklerde ağrı ve güç kaybı ile karakterize karpal tünel sendromu adı verilen bir rahatsızlığın da sebebidir. karpal tünel sendromu (kts) gebe bayanların %25-30'unda görülür. koldan gelen bir sinir ve kas bağları el ayasının tabanında, bilek bölgesinde dar bir kanal ya da tünelden geçerek ele ulaşır. bu dar kanala karpal tünel adı verilir, karpal tünelin içerisinden geçen sinir ise median sinir olarak adlandırılır. karpal tünel yalnızca median sinir ve kas bağlarının sığabileceği kadar bir genişliğe sahiptir. kanal içerisinde yer kaplayan gelişi güzel bir oluşum ya da şişlik içerisindeki dokuların sıkışmasına sebep olur. median sinirdeki bu sıkışma sinirin uyardığı bölgelerde uyuşma ve keçelenme şikayetleri ile kendini belli eder. median sinirin karpal tünelde sıkışması ile ortaya çıkan bu tablo karpal tünel sendromu (kts) olarak adlandırılır.

karpal tünelin içerisinden geçen tek sinir median sinirdir. median sinir baş parmak, işaret ve orta parmaklar ile yüzük parmağının yarısının duyularını beyine iletmek ile görevlidir. aynı zamanda başparmağın kavrama görevini yerine getirmesinde rol alan kasların motor işlevi da median sinir tarafından kontrol edilir. elin diğer kısımlarının duyu ve motor işlevleri karpal tünel içerisinden geçmeyen diğer sinirlerin sorumluluğundadır.

bir sinir sıkıştığında işlev göremez hale gelir. şayet bu sinir deriden aldığı duyuları iletmek ile görevli ise üstündeki basınç kalkıncaya kadar o sinirin uyardığı bölgede uyuşma meydana gelir. örneğin bacaktan gelen duyuları taşıyan siyatik sinir kalça bölgesinden geçer. oturma pozisyonuna bağlı olarak siyatik sinir üstünde baskı oluştuğunda o bacakta uyuşma hissedilir. oturma biçimi değiştirilip de siyatik sinir üstündeki bası ortadan kalkınca bu uyuşmada yok olur. şayet pozisyon uzun müddet değiştirilmez ise sinir üstündeki bası kalıcı hasara sebep olabilir. şayet median sinir karpal tünel içerisinde sıkışırsa bu sinirin uyardığı bölge olan üç parmak ile yüzük parmağının yarısında uyuşma ortaya çıkar. yüzük parmağının diğer yarısı ile ufak parmak başka sinirler tarafından uyarıldığı için o bölgelerde belirti görülmez. kts en sık 29-62 yaş arası kadınlarda görülmekle birlikte her yaştan ve cinsten insanı etkileyebilir.

karpal tüneldeki boşluğu daraltan her türlü oluşum içerisindeki median sinirde sıkışmaya yol açabilir. bunlar arasında tünelin ödem sebebi ile şişmesi ya da kırık sonrası tünelin biçimindeki değişmeler sayılabilir. en sık rastlanan neden olan şişlik farklı etkenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. el ve bileğin klavye kullanımında olduğu gibi devamlı aynı biçimde tekrarlayan hareketleri kas bağlarında enflamasyon ve sonrasında bu bağlarda şişmeye sebep olur. bunun yanında gebelik döneminde olduğu gibi vücuttaki genel bir su tutulumu da benzer biçimde karpal tüneline yol açar. su tutulumunu arttıran bir başka faktör de doğum kontrol haplarıdır.

kırıkların yanı sıra bileğin poziyonu da tünelin biçiminde değişmelere sebep olur. bilek ve el düz bir hat halindeyken tünel en geniş aralığa sahiptir. bilek yukarı ya da aşağı kıvrıldığında kanalın boyutlarında hafif bir daralma meydana gelir.

belirtileri

hamile bir kadında aşağıdaki yakınmalar ortaya çıktığında kts açısından değerlendirilmesi gerekir:

küçük parmak dışında kalan parmaklarda uyuşma ve keçelenme

bilekten kola doğru uzanan ani ve keskin ağrı

parmaklarda yanma hissi

özellikle sabahları görülen kısmı şişlik ve el krampları

başparmakda güç kaybı

eşyaları sıkça elden düşürme

uykudan el ve bilek ağrısı ile uyanma

araba kullanmak gibi etkinlikler sırasında elde uyuşma

bu belirtilerin ortaya çıkması karpal tünel sendromunu düşündürmekle birlikte her zaman kts tanısını koydurmaz. eklem iltihabı, boyun fıtığı, median sinirin omurilikten ayrıldığı bölgede oluşan sıkışmalar gibi diğer durumlar da benzer yakınmalar yaratabilir.

tanı

karpal tünel sendromunun kesin tanısı sinir iletim testleri ile konabilir. bu test kts olan olguların yaklaşık %90'ında tanı koydurur. ancak test souçları normal olan kişilerde de kts olabileceği akıldan çıkartılmamalıdır. kts'de tanı esas olarak öykü ve fizik muayene bulguları ile konur. sinir iletim testleri tanıyı konfirme etmek ve olayın derecesini saptamak için kullanılır. son zamanlarda manyetik rezonans incelemesinin kts tanısında yararlı olduğu gösterilmiştir. tanıda rontgen ve ultrasonografinin yeri yoktur.

tedavi

karpal tünel sendromu varlığında farklı tedavi alternatifleri mevcuttur. bandaj bunlar arasında en sık kullanılan yöntemdir. parmaklar, el ve bileğin doğal pozisyonlarında hareketinin engellenerek dinlendirilmesi karpal tüneldeki baskısı azaltmada olabildiğince etkili bir yöntemdir.

bandaj ile ağrının azalmadığı durumlarda bilek içerisine ufak dozda kortizon ya da lokal anestezik enjeksiyonu yapılabilir.

ağrıyı ve enflamasyonu gidermek amacıyla çeşitli steroid olmayan antienflamatuar ve ağrı kesiciler kullanılabilir. gebe kadınlarda bu ilaçlar kesinlikle gebeliği takipeden hekimin tavsiyesi ile kullanılmalıdır.

ısrarcı olgularda ufak bir cerrahi müdahale gerekebilmektedir. bu işlem hastanede yatmayı gerektirmeyen, ayaktan yapılan bir müdahaledir. el ayasında bileğe yakın bir alandan yapılan ufak bir kesi ile sıkışmaya neden olan bağ dokusu rahatlatılır. işlem sonrası hasta 4-6 hafta içerisinde tamamen normale döner.

kts'nin tedaviye verdiği yanıt harika olmakla birlikte %1'den az olguda kalıcı hasar meydana gelebilir.

önlemler

hamilelikte kaprpal tünel sendromu oluşmasını önlenmek için bazı tedbirler almak yarar sağlamaktadır:

su tutulumunu azaltmak için tuz alımını kısıtlamak

el bileğinin uzun müddet aynı pozisyonda tutulmaması

düzenli aralıklarla el bileğini dinlendirmek

uzun müddet tekrarlayıcı karekterde hareketler yapmamak

obesite karpal tünel sendromu için bir risk etkeni olduğundan kilo verilmesi

kts'yi önlemeye yönelik egzersizler.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder