?

Kus gribi

Kuş gribi

Kuş gribi dosyası



uzakdoğu asya'da kuşlar ve kümes hayvanları arasında başlayıp daha sonra insanlara geçen kuş gribinin, rusya ve romanya'dan sonra ülkemizde de görülmesi, hastalığın sınırlı bir salgın olmayıp, bütün dünyayı tehdit ettiğine dair uyarıları doğruladı.



kuş gribi nedir ?



kuş gribi tavuk, kaz, ördek gibi kanatlı hayvanlarda kitlesel ölümlere yol açan ve esasında bir hayvan hastalığının faktörü olan h5n1 virusunun insanlarda yaptığı hastalıktır. grip (influenza a) virusunun hemaglutinin (h1-h7) ve nöraminidaz (n1-n3) olmak üzere iki tip antijeni vardır. bunlardan yalnız h1, h2, h3 ve n1, n2 antijeni taşıyan virüslerin insanda grip hastalığına ve salgılarına yol açtığı bilinir.



1918 yılında h1n1 virusu, 1. dünya savaşında ölenlerden çok daha fazla sayıda insanı öldürmüş; 1957'de antijenik yapısını tamamen değiştirerek h2n2 virusu biçiminde asya gribi pandemisine yol açmıştır. 1968'de tekrardan değişime uğrayarak h3n2 virusu biçiminde hong kong gribi pandemisini yaratmıştır. 1977'de dünyaya yayılan rus gribinin faktörü, 60 yıl önceki influenza a virusu ile aynı antijenik yapıda, yani h1n1 virusu idi.



yaklaşık her 10 yılda bir antijenik yapısını değiştirerek ülkeler ve kıtalar arasında yayılan grip salgınlarında etken, hep h1, h2 veya h3 antijenik yapısında olmuştur. h5 veya h7 antijeni taşıyan grip virusu ise değişik bir virus olup kanatlılarda hastalık ve ölüme yol açmış, 8 yıl öncesine kadar insanlara bulaşmamıştır. ancak 1997 yılında çin'deki kuş gribi salgını sırasında h5n1 virusunun insanda da hastalık yapacak bir meziyet kazandığı ve insanların da kuş gribi nedeniyle öldüğü saptanmıştır.



hastalık çin'den komşu ülkelere yayılmış ve vietnam, tayland gibi güneydoğu asya ülkelerinde de görülmüştür. göçmen kuşlar aracılığı ile, göç yolları üstünde bulunmakta olan ülkelere de yayılma ihtimali, o zamandan beri, bilhassa asya ve avrupa ülkeleri için bir tehdit oluşturmaktadır.



kuş gribi insana nasıl bulaşır ?



h5n1 virusunun insana bulaşarak hastalık oluşturma riski düşüktür. insana bulaşma, hasta hayvanlarla direkt temas, virus içeren enfeksiyöz damlacıkların solunması, virüslerin bulaştığı araç-gereçle temastan sonra ellerin yıkanmadan ağız-burun veya gözlere teması neticesi olabilir. insandan insana bulaşma kuramsal olarak mümkündür., ama geçerli bir bulaşma yolu değildir.



insanda hastalığın klinik belirtileri nelerdir ?



en önemli belirtiler 38 c'yi aşan yüksek ateş ve kuru öksürüktür. ishal olabilir. hastalık, hiçbir belirti vermeden ayakta da geçirilebilir. hastaneye yatmayı gerektirecek kadar ağır seyreden vakalarda solunum yetmezliği ile ölüm oranı yüksektir.



nasıl tanı koyulur ?



insanda hastalığın tanısı, boğaz sürüntüsü örneklerinde virusun veya antijenlerinin tesbit edilmesiyle koyulur. ateşe karşın kanda lökosit (özellikle lenfosit) ve trombosit sayısının düşük olması tanıda yol gösterici olabilir. akciğer filminde viral zatüreyi düşündürecek bulgular görülür.



nasıl tedavi edilir ?



henüz hastalığın tam kesin bir tedavi ya da aşısı bulunmadı. çalışmalar insan grip virüslerini tedavi eden ilaçların kuş gribi virüsünü de tedavi edebileceğini göstermiştir. bununla birlikte kuş gribi virüsleri bu ilaçlara direnç gösterebilmekte ve ilaç tedavisi başarı gösteremeyen olabilmektedir.



hastalıktan korunmak için ne yapmalı ?



hasta hayvanlarla veya h5n1 virusu ile enfekte olduğu saptanmış insanlarla temas öyküsü veya kuşkusu olanların el hijyenine dikkat etmeleri, hasta kişinin kullandığı tabak, çatal ve kaşık gibi eşyalarının ortak kullanılmaması, yüzyüze yakın temastan kaçınılması ve bakım veren kişinin maske kullanması öneri edilir. bir hafta süreyle günde 2 kez ateşini ölçmesi, 38 c'yi aşan ateşle birlikte öksürük, ishal, nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkarsa 7-10 gün süreyle ilaç tedavisine başlanması öneri edilir. insanlarda kullanılabilecek etkili bir aşı yoktur.



ölü ve canlı virüslerde aşı çalışmaları devam etmektedir. halen grip aşısı olarak uyguladığımız aşı kuş gribine karşı koruma sağlamaz; ama bu aşının insanlarda hastalık yapan diğer grip viruslarına karşı etkili koruma sağladığı unutulmamalı ve aşıdan kaçınılmamalıdır.



kuş gribinin bulunduğu bölgelere seyahata edecek kişilere en az 2 hafta önce aşı yapılmalıdır. tavuk, ördek gibi kümes hayvanlarından uzak durması öneri edilir. pişiren kişilerin de işlem sonrası elleri kesinlikle yıkaması gerekmektedir. seyahat eden kişi seyahatten döndükten sonraki 10 gün içerisinde ateşlenirse ve solunum belirtileri oluşursa gecikmeden bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurmalıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder