?

Leasing genel tanim

Leasing genel tanım

Ülkemizde bilhassa 1980 yılı sonrasında ekonomik hayatımızın renklenmesi, çeşitlenmesi girişimcileri işletmelerini genişletmeyi ya da daha başka yatırım alanlarına kaymalarını sağlamıştır. ama bu noktada girişimcilerin yeterli ve ucuz finansman kaynakları bulamamaları problem olmuştur.



bir finansal kiralama yöntemi olarak " leasing " bu soruna alternatif bir finansman kaynağı olarak çıkmıştır.



leasıng tanımı



leasing, kiracının ihtiyaçlarına ideal taşınır ya da taşınmaz malların finansal kurumlar ya da söz konusu malların üreticisi tarafından belli bir müddet için firmanın kullanımına sunulması yani kiralanması haline denir.



başka bir ifadeyle açıklarsak, leasing malın mülkiyetinin kiralama şirketinde kalarak, belirlenen kiralar karşılığında, kullanım hakkının kiracıya verilmesi ve sözleşmede belirlenen değer üstünden sözleşme müddeti sonunda mülkiyetinin kiracıya geçmesini sağlayan bir finansman yöntemidir.



finansal kiralamada, malın mülkiyet hakkının derhal kiracıya geçmemesine rağmen ödemelerin de yüklü bir oranda olmaması önemli bir noktadır. kiracı firma yatırımı yaptıktan sonra yalnızca kira bedelini öder ve böylece ilk yatırım maliyeti çok küçülür. işletme finansmanındaki azalma az olur ve yatırımın mali güçlüğü yatırımın geri ödeme müddeti içerisinde dağıtılmış olur.



yapılan anlaşmaların bir leasing anlaşması olabilmesi için aşağıda belirtilen 4 maddeden an az birinin kabul edilmiş olması gerekir.



- kira müddeti sonunda malın mülkiyetinin kiracıya devrinin öngörülmesi

- kiracıya kira müddeti sonunda malı o tarihte beklenen piyasa ücretinin altında bir değerden satın alma hakkının tanınması

- kira ödemeleri toplamının, malın ekonomik ömrünün en az %75 ine eşittir.

- kira ödemeleri toplamının, malın ekonomik ömrünün en az %90 ına eşit olması gibi



bir leasing işleminde 3 taraf vardır. ilki; kiracı (leasing alan) diğeri kiralayan (leasing veren) ve sonuncusu satıcı (leasing konusu olan malı leasing verene satan) olarak adlandırılır.



kiralayan şirketler çeşitli varlıkların kiralanmasına aracılık eden uzmanlaşmış mali kuruluşlar olabileceği gibi, bir tek mal üstüne yoğunlaşmış ve genellikle de üretici firmanın uzantısı olarak faaliyet belirten kuruluşlar da olabilir. leasing işlemine husus olan mallar maddi olabileceği gibi, patent, lisans, marka gibi hakların kullanılmasında olduğu gibi maddi olmayan nitelikte de olabilir.



leasing anlaşmaları tarafların anlaşmalarına göre farklılıklar gösterebilir. yapılan değişiklere göre aşağıdaki olanaklar karşımıza çıkabilir.



1. seçim hakkı vermeyen finansal kiralama: burada, ana sözleşme müddeti sona erdiğinde kiralanan mal kiralayana geri verilmektedir.

2. satın alma hakkı veren finansal kiralama: bu şekilde düzenlenen sözleşmede kiracı, ana sözleşme müddeti sona erdikten sonra kiralanan malı satın alma hakkına sahiptir.

3. uzatma hakkı veren finansal kiralama: bu şekilde yapılan sözleşmeler, kiracıya ana kiralama müddetinin sona ermesinden sonra sözleşme ilişkisini belirli ya da belirsiz bir müddet uzatma hakkı tanımaktadır. bu gibi durumlarda devam edecek kira bedeli, genellikle ana kiralama müddetinden daha düşük olmaktadır.



leasing ulusal nitelikte olduğu gibi uluslararası bir nitelikte de olabilir. uluslararası leasing tipinde, kiralama konusu iktisadi varlıkların (bilhassa uçak, gemi, tanker, tıbbi gereçler, elektronik araç ve gereçlerin) yabancı bir ülkedeki bir teşebbüse verilmesi söz konusudur.



1. 2. uluslar arası leasing



imalatçı firma yabancı ülkelerdeki işletmelere devretmek istediği malın leasing yoluyla finansmanını yerli bir leasing şirketinden talep etmekte ve bu şirket de, yabancı ülkedeki kiracının kredi değerliliğini, malın finansal kiralamaya yatkınlığını ve dış ülkedeki siyasal ve ekonomik durumu etraflıca araştırdıktan sonra pozitif sonuca varır ise, yabancı kiracı ile leasing sözleşmesini kurarak, imalatcıdan satın alacağı malı ona devretmek borcu altına girmektedir. bu taktirde imalatçı firma ihraç edeceği malın finansmanını sağlamak suretiyle ihracat olanaklarını genişletmekte ve finansman rizikosundan kurtulmaktadır.



kiralamanın uluslararası leasing olarak adlandırılması için kiracının ve kiralayanın ayrı ülkelerden olması gerekir. kiracının ve kiralayanın aynı ülkeden, üretici firmanın başka ülkeden olması halinde yurtiçi kiralamadan söz edilebilir. bunu dışında kalan ve değişik ülkelerin şirketlerini bir araya getiren bütün kiralamalar uluslararası kiralama olarak kabul edilmektedir.



1. 1. uluslararası leasingin gelişimi



uluslararası leasing ikinci dünya savaşından sonra gelişmeye başlayıp, 1972 den sonra büyük atak yaparak sektörünü genişletmiştir. petrol bunalımı nedeniyle dünyanın pekçok ülkesinde hüküm süren depresyon, işletmelerin gelecek dönemlere ait talep ve tahminlerde güvenlerini kaybetmelerine ve genel bir belirsizliğin doğmasına neden olmuştur. bu büyük güvensizlik ortamında yatırımları azaltmıştır. uluslararası leasing bu dönemde, bilhassa uçak, gemi, petrol platformları gibi büyük ve uluslararası iş yapan yatırımlarla başlamış devamlı gelişmiştir. uluslararası leasingin ilk örneği de abd de uygulanmıştır.



1. 2. uluslararası leasing türleri



kiracı ve kiralayanın değişik ülkelerden olması halinde kiralama işlemi cross-border leasing sınıfına girmektedir. üretici firma ve kiralayan şirket aynı ülkeden olup, kiracı değişik ülkeden ise bu leasing export leasing olur. bir de şirket şubeleri veya bağlı şirketler yoluyla kiralama işlemleri gerçekleşebilir.



bazı büyük finansman şirketleri kiralama şirketleri kurarak kiralama yapma yolunu seçebilirler. böyle büyük bir şirket, uluslararası işlemlerdeki bürokratik engelleri atlayarak yavru şirketi aracılığıyla kiralama işlemlerini yürütürken, büyük şirkete bağlı ufak kiralama şirketi, finansman sağlama ve teknik bilgi ve deneyim elde etmekte ana şirketten yararlanmaktadır.



1. 3. uluslararası leasingin avantajları



1. uluslararası leasingin en önemli avantajı vergi tasarrufu sağlamasıdır.



2. uluslararası kiralama işlemlerinde uzmanlaşan kiraya veren şirketlerin pazarları olabildiğince geniş olduğundan çeşitli ülke piyasalarında ki gelişmelere bağlı olarak girişimlerini düzen vermek, fırsatları değerlendirebilmek nimetleri vardır.



3. firmalar, ellerindeki hurda araç ve gereçleri diğerlerinden daha kolay ve daha pahalı olarak elden çıkartma olanağına sahiptirler.



4. varlığın sahipliliğinin kiraya verende kalması ve kira bedellerinin ödenmemesi halinde kiraya verenin varlık üstündeki haklarının daha fazla olması, kiraya verenin riskini azaltmaktadır.



5. pekçok ülkenin borçlanabilmesi ımf gibi uluslar arası finans kuruluşları tarafından sınırlandırılmaktadır. kiralama yoluyla kaynak sağlama ise bu denetimden kaçma olanağı sağladığı için bu ülkelerce tercih edilen bir yöntem olmuştur.



1. 4. uluslararası leasingin dezavantajları



1. coğrafi, sosyal, kültürel, politik ve ekonomik değişiklikleri içermesi uluslararası kiralamanın karmaşık ve anlaşılması zor bir husus olmasına yol açmaktadır. değişik vergi uygulamaları, farklı defter tutma teknikleri, ulusal para birimlerinin birbirlerine çevrilmeleri sorunların başlıca kaynaklarıdır.



2. leasing işlemlerini uluslararası bir kademede düzenleyen yasaların yapılmaması olması, kiralamanın değişik ülkelerde değişik biçimlerde algılanmasına yol açmaktadır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder