?

Sara nobeti ve kalp krizinde ilkyardim

Sara nöbeti ve kalp krizinde ilkyardım

Hemen hepimiz sokak ve caddelerde, kalabalık ortamlarda veya işyerlerimizde aniden yere düşen, vücudunda yaygın kasılma ve titremeler gözlenen, ağzından tükürük benzeri köpüklü salgılar çıkaran kişiler görmüşüzdür.

böyle kişilerin çevresinde biriken insanların konuşmalarından anladığımız kadarıyla, ortada sara nöbeti geçiren birisi vardır.

gerçekte sara dediğimiz rahatsızlık, tıp diliyle epilepsi adı verilen beyindeki sinir hücrelerinden bir bölümününm diğerleri ile koordineli olarak çalışmayarak kendiliklerinden bir takım uyarılar üretmeleri neticesi meydana gelen bir sinir sistemi hastalığıdır.

epilepsi nöbetleri anında, merkezi sinir sistemindeki koordinasyon bozukluğu nedeniyle bir takım organlar istemsiz olarak fonksiyon gösterirler. kol vebacaklarda kasılmalar, çene kaslarında kasılma gelişebilir. buna bağlı olarak kişi dilini ısırabilir, solunuma yardımcı kaslardaki kasılmalar soluk alma vermede düzensizlik yaratır, idrar tutmayı sağlayan kaslarda gevşeme oluştuğu için idrar kaçırma gözükür. bilinç kaybolur ve buna bağlı olarak her türlü bilinçli algı kapanır.

bu durumdaki bir kişinin karşı karşıya olduğu en büyük tehlike, hava yolunda gelişebilecek bir tıkanma yüzünden solunum durması ve kasılmalar sırsındaki istemsiz kas hareketleri yüzünden vücuttaki hareketli organlarda yaralanmalar meydana gelmesidir.

nöbet geçiren kişiyi bu tehlikelerden korumak için;

1- hava yolunu, başı alından geriye bastırarak açık tutmak,

2- şayet çene kaslarındaki kasılma yüzünden çenesi kilitlenip kapanmadıysa ağız çene içerisine sert olmayan bir cisim sokmak, (rulo durumuna getirilmiş kumaş havlu gibi)

3- başını yere çarpmasını önlenmek için diğer el ile hareketsiz tutmaya çalışmak,

4- etraftaki kesici delici cisimleri uzaklaştırarak kol ve bacaklarını yaralamasını önlemek lazımdır.

epilepsi nöbeti başladığı gibi kendiliğinden sonlanır. nöbet sonrası kişi gevşemiş ve bilinci bulanık halde olur. bazı durumlarda uykuya bile kalbilir. nöbet bittikten sonra kişiyi en yakın sağlık kurumuna götürmek veya 112' yi arayarak sağlık ekibinin olay yerine gelmesini sağlamak doğru bir davranıştır.

bu tür olaylarda, etrafta toplanan insanların nöbet geçiren kişinin ağzına kaşık, anahtarlık, tahta cisimler sokmaya çalışması, soğan koklatması, kişiyi suyla ıslatması, kol ve bacaklarına bastırarak kasılmaları önlemeye çalışması sık rastlanan ama hiçbir yararı olmayan hatalı davranışlardır.

bu tür yaklaşımları önlenmek bile nöbet geçiren kişiye daha fazla yarar sağlayacaktır.

kalp krizi'nde ilk yardım

kalp krizi geçiren bir kişiyle karşılaşmak, ilkyardım ile ilgili bilgisi olmayan herkes için sarsıcı bir deneyimdir. ilk olarak kişinin kalp krizi geçirdiğine ikna olmak, dolayısıyla en sık rastlanan belirtileri ayırtetmek gerekmektedir.

kişinin soğuk, soluk ve nemli bir cildi varsa, bilinci kapalı ise, şiddetli göğüs, sırt veya omuz ağrısından şikayet ediyor ise, endişeli ve sıkıntılı bir ruh durumunda ise, tansiyonu düştüğü için ayakta durmakta zorluk çekiyorsa, solunumu düzensizleşmiş ve sıklaşmış, nabzı hızlanmış ise kalp krizinden şüphe edilmelidir.

bu durumdaki bir kişiye yaklaşım, olay yerine hemen bir sağlık ekibi çağrılması ile beraber yürütülmelidir.

ilk olarak kişiyi sakinleştirmek, hareket etmesine izin verilmeden bulunduğu yerde yatar pozisyona getirmek, kravat, düğme, kemer, fular gibi aksesuarları gevşetmek veya çıkarmak, temiz hava almasını sağlamak için etraftaki mümkün kalbalığı dağıtmak iç mekanda ise pencere kapı açmak, hiçbirşey yemesine ve içmesine izin vermemek, şayet varsa daha önceden kullandığı veya yanısıra taşıdığı ilaçları dışında hiçbir ilaç vermemek gerekmektedir.

kriz geçiren kişinin sağlık ekibinin ulaşması olası olmayan bir yerde bulunması durumunda, kişi aynı pozisyonda hemen en yakın sağlık kurumuna taşınmalıdır. mutlaka yürütülmemelidir.

kapl krizi; geçiren kişi için hayati tehlike arzeden ciddi bir durumdur. böyle bir taktirde lazım eğitimi almamış insanların ilkyardım uygulamalarından olan suni solunum ve kalp msajını uygulamaları son derece yanlıştır. kişinin solunum ve dolaşımını doğru bir biçimde değerlendirip lazım uygulamayı yapmak, özel bilgi ve beceri gerektirir.

bu yüzden ilkyardım eğitimi almamış kişilerin olaya müdehaleye yaklaşımları buradaki bilgilerle sınırlı kalmalıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder