?

Sizofreni tedavi yontemleri ve ilaclar

Şizofreni tedavi yöntemleri ve ilaçlar

Aynı zamanda uyuşturucu ve nöroleptik olarak da bilinen, antifizyotikler, genelde pozitif belirtileri kontrol altında tutmak için yazılırlar. bunların, bilhassa de yüksek dozda alındıklarında güzel olmayan yan tesirleri olabilir. bu ilaçların yan etkileriyle başa çıkmayı ve konuşma tedavilerini zorlaştıran, uyuşturucu etkileri de vardır. başka şeylerin yanında, bu yan tesirlerin arasında, nürokassal tesirler (titreyen eller, kasların tutulması) ve antimuskarinik tesirler (görüşün bulanması, kalp çarpıntısı, kabızlık ve baş dönmesi) vardır.



eski antifizyotikler, klorplamazin (piyasa adı largactil) ve haloperidol (serenace ve haldol) gibi ilaçlar, ağır ve uzun süreli yan tesirler çağırıştırırlar, buna, tardive dyskinesia olarak bilinen, ana sinir merkezine kalıcı zarar da, dahildir. şimdiki öneriler, antifizyotiklerin, yalnızca olası en düşük dozda alınması gerektiği yolundadır. olası olduğu sürece, risperidon, olanzapin, ketiapin, amisulpirit ve zotepin gibi, daha yeni tipik olmayan antifizyotiklerle başlamalılardır. bunlar, nürokassal yan tesirleri azaltmak amacıyla geliştirilmişlerdir. bunlar yalnızca daha güvenli değil, aynı zamanda negatif belirtileri de geliştiricidirler. antifizyotikler, hap, şurup veya şırınga edilebilir biçimde gelirler ve her gün, haftada veya iki haftada bir veya ayda bir alınabilirler.



ilaçlar şizofreninin tekrardan nüksetmesini önleyemezler, ama sıklıklarını ve ağırlıklarını azalttıkları yolunda kanıtlar vardır. belirtilerle baş etmenin ve yan tesirleri azaltmanın en iyi yolu, ilaçları düşük dozda almaktır. şayet, bu ilaçları alıyorsanız, dozajı en düşük ayarda tutmak amacıyla, devamlı aldığınız miktarı gözden geçirtmelisiniz.



herkes ilaçlara değişik tepki gösterdiği için, en iyi gelecek ilacı bulmak deneme yanılma yoluyla olacaktır. bazı kişiler, bir ilacın belirtilerine çok iyi geldiğini düşünürler, bazıları ise hiç faydalı bulmayabilirler, başkaları ise, yan etkilerinden dolayı almaktan vazgeçerler, kimileri ise hiç ihtiyaç duymazlar.



toplum bakımı

ingiltere de psikiatrik servise sevk edilen herkesin ihtiyaçları değerlendirilmeli ve bakım yazılımı yaklaşımı (bpy) (care programme approach (cpa)) dahilinde, bakımları planlanmalıdır, bu, sizin toplumsal ve sağlık gereksinimlerinizin ayrıntılı bir biçimde değerlendirilmesini, bir bakım planı ve durumunuzun devamlı tekrardan gözden geçirilmesini temin eder. sizin dosyanıza bir bakım koordinatörü bakmalıdır. gereksinimlerinizin ne olduğunu söylemeye ve bir temsilci bulundurmaya hakkınız vardır. bu değerlendirme aynı zamanda, akraba ve bakıcıları da kapsar. (aynı sistem galler de de geçerlidir. )



bakım değerlendirmesini, genelde, toplum akıl ve ruh sağlığı ekibi yapar. onların hedefi, sizin bağımsız bir biçimde hayatınızı sürdürmenizdir. ev ve devlet yardımları, veya başka servisler gibi pratik hususlarda yardımcı olabilirler. aynı zamanda bir toplum psikiatri hemşiresinin (cpn) sizi evinizde ziyaret etmesini temin edebilirler. cpn iler, size iğne yapabilir veya daha başka pratik hususlarda yardımcı olabilirler. size yapmak istediğiniz etkinlikleri yapmanız için lazım olan kabiliyetleri kazandırabilecek, bir meslek terapistleri gibi, ulaşabileceğiniz daha değişik kaynaklar da vardır.



bpy nin bir uzantısı veya ayrı olarak, sosyal servislerin, sizin, toplum bakım servisleriniz konusunda bir değerlendirme yapmasını isteyebilirsiniz. bu günlük bakım servislerinden, ev sorununuza kadar, kendi evinizde bir servise ulaşmak veya evlerde destek sağlama hedefi taşıyan herşeyi kapsar.



bir bakıcıya ihtiyaç duyabilirsiniz, bu günlerde pekçok kuruluş bu servis için ücret talep ettiğinden, bu masraflar da değerlendirmenize dahil edilmelidir. bakım gereksiniminiz tesbit edildikten sonra, kendi bakıcınızı işe alabilmek için, direk ödeme talebinde bulunabilir veya sosyal servislerin sağladığı bakımdan faydalanmak yerine, birgünlük bakım servisini seçebilirsiniz.



aile doktorunuzdan, sosyal servislerden, yerel akıl birliğinden (mind association), toplum akıl ve ruh sağlığı ekibinden, toplum sağlık kurumundan veya gönüllü servislerle çalışan kurumlardan, yakınınızdaki akıl ve ruh sağlığı ile ilgilenen merkezler ile ilgili bilgi alabilirsiniz. bu konuda ayrıntılar, telefon rehberinde bulunmalıdır.



hastaneye kabul

eğer, bilhassa çok stresliyseniz, güvenli ve sizden bişeyler beklenmeyen bir yere gitmek isteyebilirsiniz. bu zamanlarda, bu genelde hastane anlamına gelir. hastanede, diğer stresli kişilerle beraber olmak, yalnız olarak kalamamak ve destek azlığı gibi şeyler de size sıkıntı verebilir. ancak, servisi kullananlar veya hastanedeki hastalar, çok yardımcı ve destekleyici olabilirler. hastaneden ayrılmadan önce, sizin bağımsız yaşamanızı sağlayacak gereksinmelerinizin değerlendirilmesi gerekmektedir.



eğer hastaneye gitmeye gönüllü değilseniz, 1983 akıl ve ruh sağlığı kanunu altında, zorla hataneye yatırılabilirisniz. bu konuda bilgi için mind ın yasal bölümüne danışın.



acil servisler

bazı alanlarda, hastanelere alternatif olarak, acil servisler geliştirilmiştir. bunlardan bazıları, acil durumlarda ev temin eder, bazıları ise kişileri kendi evlerinde destekler. pekçoğu, hastaneye yatma ihtiyacını azaltmayı amaçlar. bu servisler daha az ilaç kullanımına dayanırlar ve daha çok resmi olmayan bir biçimde konuşma yoluyla destek sağlamaya çalışırllar.



temsilcilik

temsilciler, görevleri, kişilere, istek ve gereksinimlerini anlatmada yardımcı olmak, tarafsız bilgilere ulaşmalarını sağlamak ve fikirlerini diğer insanlara anlatmak için uğraşan, eğitimli ve deneyimli kimselerdir.



hastanenizde, yerel akıl ve ruh sağlığı guruplarında, buna mind da dahildir, bulunmakta olan, temsilciler, size, ilaç ve tedavilerle baş etmek, bunlara alternatif tedavilere ulaşmak, konularında destek ve danışmanlık sağlayabilirler. aynı zamanda toplum bakım servislerine de ulaşmanızı sağlayabilirler.



destekli ev

destekli ev, ihtiyaç duyulduğunda, hem diğer kiracılardan, hem de görevlilerden yardım almak üzere düzenlenmiş ev anlamındadır. bu desteğin düzeyleri, evden eve değişebilir, ancak, tüm takviyeli ev görevlilerinin görevi, sizin olası olduğunca bağımsız bir hayat sağlamanızı temin etmektir. takviyeli evler, sosyal servisler ve bazı yerel mind birlikleri de, dahil olmak üzere, akıl ve ruh sağlığı projeleri, tarafından yerel olarak sunulur.



sosyal ve mesleki eğitim

eğitim kişilerin, iş bulmasına, parayı idare edebilmelerine, toplu ulaşım araçlarını kullanmalarına, sorun çözmelerine ve toplumsal olaylarla başa çıkmalarında yardımcı olabilir. bu konuda bilgi almak için bakım koordinatörünüze danışın.



konuşma terapileri

psikoterapi, psikolojik danışmanlık ve konitiv davranış terapisi (cbt) gibi, konuşma terapileri de, şizofren kişilere, kendi sorunlarını tanımada yardımcı olmak, sonuçlarla baş etmek, başa çıkma stratejileri geliştirmek ve kriz durumlarını önlenmeyi öğrenmek gibi hususlarda, şizofren olarak hayatı kolaylaştımada yardımcı olur. onlara belirtilerin önemlerini anlamada ve onları yenmelerinde yardımcı olur.



tek olarak veya ailece terapiye gitmek için, hekiminize danışın. şayet, fiyatını ödeyemezseniz konuşma terapilerine katılmak zor olabilir. yerel mind birliği de dahil, bazı yerel gönüllü kuruluşlar bedava servis imkanı temin ederler.



kendi-kendine yardım

kendi-kendine yardım gurupları, bireyler ve aileler için, hayatla başa çıkmadaki deneyimlerini paylaşmada, daha iyi servis nimetleri için propogandada, veya yalnızca birbirini desteklemede önemli imkanlar temin ederler.





özellikle gergin bulduğunuz durumlardan uzak durmaya gayret gösterebilirsiniz. şayet, bir işiniz varsa, daha az saat çalışabilir veya gerginliği azaltacak biçimde size daha ideal saatlerde çalışabilirsiniz. 1995 özürlüler ve ayrımcılık kanunları altında, 20 den fazla çalışanı olan işverenler, özürlü kişilerin, akıl ve ruh sağlığı da dahil olmak üzere, durumlarını kolaylaştıracakk tedbirler almak mecburiyetindedir.



alternatif terapiler

şizofren olarak teşhis edilmiş bazı kişilerde, tamamlayıcı terapiler, onların sorunlarla başa çıkmasında faydalı olur. bunlara homopati ve şiir ve hoş sanatlara dayalı, yaratıcı terapiler girer.



t ai chi, yoga ve gevşeme teknikleride, yararlı olabilir, ancak daha önceden bunları eğitimli bir öğretmenle tartışmak faydalı olur.



diyet

son zamanlarda yapılan araştırmalar, şizofren olanların, beslenmelerindeki mümkün yararları üzerinde durmuştur. bazı çalışmalar, sardalyada, ateş balığı ve destekleri gibi, balık yağlarının faydaları olduğunu savunmuştur.



eşler, arkadaşlar ve aileler yardım etmek için ne yapabilirler ?

size yakın olan birisinin şizofren belirtileri göstermesi, sizde şok tesiri yapabilir. ne yapmanız gerektiği konusunda tereddüte düşebilirsiniz. şizofrenlik hakkındaki gerçekleri öğrenmek size yardımcı olabilir.



bu gerçeklere, eş, arkadaş veya akrabanızı da denemesi için ikna etmeniz gereken, değişik başa çıkma yolları öğrenmek, dahildir. belirtileri belirten kişi için, kendini ne zaman iyi hissettiğini, sizden ne beklediğini, ve krizde olup olmadığını, sizinle tartışmak faydalı olabilir. aynı zamanda neyle başa çıkıp, neyle başa çıkamayacağınızı açıkça belirlemek de faydalı olabilir. şizofren belirtileri belirten birisi de, sizin istediğiniz şeyleri ister; birisinin onu düşündüğünü hissetmek, yalnız olmamak ve duygularını ve imkanlarını konuşabilecekleri birisini. belirtileri belirten kişiyi suçlamamak ve ona kendini toparlamasını söylememek çok mühimdir.



bakımla başa çıkmak

sizin kendi duygularınızı, ki buna, kızgınlık, suçluluk, korku ve hüsran da dahil olabilir, anlamada da, destek görmek çok mühimdir. bakıcılar için destek sağlayan bir dizi gönüllü kuruluş vardır, aynı zamanda, sosyal servisler de, şayet bakmakta olduğunuz kişi, toplum bakım değerlendirmesine maruzsa, duygusal ve günlük hayattaki gereksinimlerinizi değerlendirmeye zorunludur (aşağıdaki yararlı kuruluşlar listesine bakınız).



hayal görme konusuna nasıl yanıt verilir

arkadaşınız veya akrabanız sizin görmediğiniz veya inanmadığınız birşey gördüğünde nasıl davranacağınızı ayarlamak zor olabilir. onların bu deneyimlerini onaylamak veya yalanlamak yerine, "böyle sesler duymanı veya hayal görmeni kabul ediyorum ama ben bunları göremiyorum veya duyamıyorum" gibi bir yanıt vermek faydalı olabilir. genelde, kişinin nasıl hissettiği üzerinde yoğunlaşmak daha yapıcıdır ve bu sizin iletişiminize de yapıcı bir biçimde katkıda bulunacaktır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder