?

Testislerin yerinde olmamasi

Testislerin yerinde olmaması

Normalde çocuk doğduğunda her iki testisin de skrotum içine inmiş olması gerekmektedir. ama yeni doğmuş çocukların %3-5'inde bu iniş gerçekleşmemiştir. bunların %70-77'sinde ilk 3 ayda yerine inerler. böylelikle 1 yaşına gelmiş çocukların yalnızca %1'inde inmemiş testis vardır. bunların da bir kısmı sonradan inişlerini tamamlar ve sonuç olarak erişkinlerin ortalama %0. 8'inde testisler mutlaka yerinde değildirler.

nedenleri hormonal/genetik bozukluklar ya da mekanik faktörlerdir.

testisler yerinde bulunamıyorsa şu ihtimaller düşünülmelidir:

1. gerçek inmemiş testis (kriptorşitizm): iniş yolu üstünde testisin inişinin duraklamasıdır. testis iniş kanalının derhal dış ağzında; kanalın içerisinde ya da karın içinde kalmış olabilir. bunlar hormon tedavisinden fayda görebilirler.

2. ektopik testis: testisin karın içinden çıkıp, skrotuma girdiği iniş yolunun dışında bir yerde kalmış olmasıdır. bunlar perineal bölgede (bacak arası), femoral (bacak içi) veya nadiren başka bölgelerde de bulunabilir. bunlar hormon tedavisinden fayda görmezler, ameliyatları gerekmektedir.

3. retraktil testis: testisin bazen yukarı kaçtığı, elle aşağıya çekilebildiği ve burada kalabildiği olgulardır. ama kasların kasılması ile tekrar yukarı kaçarlar. testisler fazla bozulmazlar. hormon tedavisinden çok iyi fayda görürler. tedavi edilmelerinin gerekmeyebileceği de öneri edilmektedir. genelde ileride testosteron hormonuna bakılır. şayet testosteron anlamlı ölçüde yükselebiliyorsa, testislerin var olabileceği düşünülebilir.

son olarak, inmemiş testisli çocuklarda eşlik eden başka doğumsal anomalilerin varlığı ve kromozom bozuklukları da akla getirilmelidir.

tedavi: bazı hastalar hormon tedavisinden fayda görürlerse de (hormon verilen hastaların ortalama olarak yalnızca %20'sinde testis yerine iner), inmemiş testisin temel tedavisi ameliyattır. bu açık ameliyatla yapılabileceği gibi, laparoskopi ile de yapılabilir.

1. hormon tedavisi: testis ne kadar yukarıda ise, başarısı da o kadar düşer. bilhassa retraktil testislerde ve testisin derhal kanalın ağzında ele geldiği olgularda ve çift taraflı inmemiş testislerde başarısı daha iyidir. doğumdan sonraki ilk 6 ayda tedaviye başlanılır. tedavide buruna sıkılarak kullanılan gnrh ya da enjeksiyon biçiminde hcg hormonu söz konusudur. iki çeşit uygulama olabilir:

1) önce gnrh 4 hafta süreyle kullanılır (günde 3 defa her bir burun deliğine 400 ug); cevap alınamazsa 3 hafta süreyle her hafta 500 ıu hcg yapılır. daha olmazsa ameliyat (orşiopeksi) öneri edilir. 2) direkt hcg verilmesi; burada 6 yaş altı çocuklarda 500 ıu, 6 yaş üstünde 1000 ıu, haftada 1 veya 2 kez ve 6 hafta süreyle kullanılır.

2) ameliyat: hormon tedavisi kullanılmış olsun ya da olmasın, 1. 5 yaşına kadar testis yerine inmiyorsa ameliyatla indirilmelidir. bu yaştan sonra testisteki bozukluk düzelmez. ameliyatın bir başka yararı, aynı zamanda fıtığın da düzeltilebilmesidir. tek taraflı inmemiş testislerde çoğu kez ameliyat gerekmektedir. ameliyat kasıktan yapılacak bir kesi ile gerçekleştirilebildiği gibi, laparoskopi de kullanılabilir. vaktinde yapılan ameliyatlardan sonra testis boyutları erişkin yaşlara gelindiğinde %56 olguda büyüyebilmektedir.

tedavide genel bir şema şu şekilde olabilir:

a) bir testis yok ama diğeri varsa; i) görüntüleme yöntemleri uygulanır, şayet bulunamazsa ve ii) son çare olarak laparoskopi yapılır ve iii) şayet bulunursa ameliyatla indirilir.

b) iki testis de bulunamıyorsa; i) hormonlarına bakılır, ii) stimülasyon testleri yapılır ve bozuk bulunursa testislerin hiç gelişmediği ya da atrofiye uğradığına karar verilerek, yalnızca kontrollerle takibe alınırlar. iii) ama hormonları normal bulunursa ve stimülasyon ile de testislerin mevcudiyetine karar verilirse, iv) laparoskopi yapılarak testis bulunur, v) arkasından ameliyatla yerine indirilir.

kaynak: op. dr. ekrem çömez

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder