?

Tiroit hastaliklari hakkinda on bilgiler

Tiroit hastalıkları hakkında ön bilgiler

Kaç türlü tiroit hastalığı mevcuttur ?

iki türlü tiroit hastalığı mevcuttur:


. fonksiyonel

. yapısal (anatomik)

fonksiyonel hastalık nedir ? kaç türlü fonksiyonel hastalık mevcuttur ?

tiroidin normal hormon yapımı dışında az veya çok hormon yapımı neticesi vücut fonksiyonlarında görülen bozukluklardır. normal tiroit hormonu olanlara ötiroit denir. gelişi güzel bir nedenle tiroit hormon üretiminde azalma olması hipotiroidi, aşırı hormon üretimi ise hipertiroidi denilen hastalıkları oluşturur.

hipotiroidi'nin sebepleri nedir ?

hipotiroidi erişkinlerde aşağıdaki durumlarda görülür:

. cerrahi tedavi sırasında lüzumundan fazla doku çıkarılması,

. hipertiroidinin radyoiyot ile tedavisi neticesi geri kalan tiroit dokusunun tiroit hormonlarını yeterince salgılayamaması halinde

. nadir olarak hipofiz yetersizliğinde (tsh yokluğunda).

hipertiroidinin sebepleri nedir ?

hipertiroidi erişkinlerde aşağıdaki durumlarda görülür:

& gt; tiroidin aşırı uyarılması

. graves hastalığı

. fazla oranda hcg

. hipofiz tümörü

. aşırı iyot alımı

& gt; tiroit nodülleri

. toksik otonom fonksiyone eden tiroit nodülü

. toksik multinodüler guatr

& gt; tiroid glandının destrüksiyonu

. subakut tiroidit

. postpartum tiroidit

. radyasyona bağlı tiroidit

. ağrısız veya sessiz tiroidit

. akut supüratif tiroidit

& gt; fazla oranda tiroit hormonu alımı

& gt; struma ovari

tiroidin yapısal hastalığı ne demektir ?

tiroidin normal yapısını bozan bazı hastalıklar neticesi oluşur. bunlar içerisinde en sık görülen hastalık guatrdır. guatr, daha önce de belirtildiği gibi tiroidin büyümesine verilen isimdir.

kaç türlü guatr mevcuttur ?

guatr farklı biçimlerde bulunabilir.

. diffüz guatr: her iki lob simetrik olarak büyümüştür. muayenede tiroidin yüzü ele düz ve yumuşak olarak gelir. zaman zaman tek bir lob büyümüş olabilir. normalde sağ lob soldan daha büyük olabilir.

. multinodüler guatr. her iki tiroit lobu büyümüştür. yüzü boğum ve tümseklerden oluşmaktadır. içinde birden çok nodül mevcuttur.

. soliter tiroit nodülü. tiroit içerisinde bir tek nodül bulunur.

nodül ne demektir ?

bir kısım tiroit hücrelerinin uyarılmasıyla diğer hücrelere kıyasla daha süratli çoğalması ve büyümesi neticesi tiroit glandı içerisinde meydana getirdikleri kitlelerdir.

yapısal hastalıkların nedeni nedir ?

gerek diffüz, gerekse nodüler tiroit hastalıkları, tiroit fonksiyon bozuklukları neticesi oluşur.

diffüz guatrın sebepleri nelerdir ? nasıl oluşur ?

diffüz guatr, tiroit glandının vücut için yeterli oranda tiroit hormonu üretmemesi neticesi oluşur. tiroit hormonlarındaki düşme hipofiz tarafından algılanarak tsh'nın yükselmesine sebep olur. tsh yeterli tiroit hormonu yapılması için tiroit hücrelerini uyarır. uyarılan tiroit hücreleri daha fazla hormon yapımını sağlamak için artar ve büyür. bu duruma kompanse guatr denir.

tiroit hormon yetersizliği çok fazla olur ve tiroidin kompansatuvar büyümesi ile bu ihtiyaca cevap veremezse hipotiroidi ortaya çıkar.



kompanse guatrın sebebi olan tiroit hormon yetersizliği hangi durumlarda görülür ?

. tiroit operasyonu ve radyoiyot tedavisi dışında, tiroit hormon yetersizliği farklı tiroit hastalıklarında ortaya çıkar.

. tiroiditler. en sık tiroit hormon yetersizliğine neden olan tiroit hastalığıdır.

. iyot yetersizliği. daha önce iyodun tiroit hormonları yapısına girdiği belirtilmişti. iyot yokluğunda tiroit hormon yapımı azalır, tsh salgısı çoğalır. bu da tiroidin büyümesine sebep olur.

. iyot fazlalığı. fazla oranda iyot alımı tiroit hormon yapımını durdurur ve tiroit depolarında bulunmakta olan hormonların kana karışmasına sebep olur. yine hamilelerin fazla oranda aldığı iyot plesantayı geçerek çocukta guatr oluşmasına sebep olur. dolayısıyla fazla iyot içeren bilhassa astım ilaçları gibi ilaçların aşırı oranda alınmasından sakınılmalıdır.

. tiroidin kalıtımsal hastalıkları. tiroit hormonları farklı basamaklardan geçerek bireşim edilir. her basamakta farklı proteinlere ihtiyaç vardır. bu proteinlere enzim denir. bu enzimlerin birinin yokluğu yetersiz oranda hormon yapımına sebep olur. enzim yetersizliği bazı hastalarda olduğu gibi bütün aile fertlerinde de görülmekte ve şiddeti hastalara göre değişmektedir. orta şiddetteki enzim defektlerinde normal şartlarda yeterli oranda tiroit hormonu bireşim edilmekte, ancak puperte ve gebelik gibi durumlarda artmış hormon gereksinimi karşılanamadığından geçici guatra neden olmaktadır.

. tiroit hormonu üretimini bloke eden ilaçların alınması. hipertiroidi tedavisinde kullanılan propycil ve thyramazol tiroit hormon yapımını bloke eder. fazla oranda alınan bu ilaçlar guatra sebep olur. yine depresyonda kullanılan lithium ilacı da guatra sebep olur. bu durumlarda tiroit hormonları vücut ihtiyacına cevap veremezse hipotiroidi ortaya çıkar.

hipertiroidi

diffüz guatr hipertiroidili hastalarda da görülebilir. hipertiroidi'deki guatr oluşumu tsh uyarısına bağlı değildir. burada hipofiz -tiroit ilişkisi bozulmuştur. tiroit kendi başına (otonom olarak) kandaki tiroit hormonu seviyesi ile ilişkisiz sürekli ve vücut gereksinimden çok fazla tiroit hormonu üretir. buna bağlı olarak tiroit de büyür. tiroidin büyüklüğü ve sertliği kompanse guatrdan farklılık gösterir. bu nedenle, yalnızca guatra bakarak her iki durumu birbirlerinden ayırmak olası değildir. ileride bu iki hastalığın birbirlerinden nasıl ayrılacağı anlatılacaktır.

tiroiditler

diffüz guatrın üçüncü tipi inflamasyon (iltihaplanma) neticesi ortaya çıkan tiroiditlerdir. inflamasyon reaksiyonu, vücudun kendisini gelişi güzel bir zarardan korumak için ortaya koyduğu birtakım mekanizmalardır. mesela bir parmakta görülen kızarıklık, şişme ve iltihap toplanması o bölgedeki inflamasyonu gösterir. bu durum, o bölgenin mikroplar tarafından istila edilmesi neticesi ortaya çıkar. inflamasyonlar zaman zaman bilinmeyen nedenlerden de ortaya çıkabilir. burada da şişme ön plandadır. tiroit enflamasyonlarına da ise guatr ortaya çıkar. tiroidi iltihaplarına tiroidit denir. tiroiditler çok farklı nedenlerden meydana gelir ve çok çeşitlidir. bu için tiroiditler konusuna bakınız.

multinodüler guatr

kompanse guatr, tiroidit ve hipertiroidide en sık karşılaşılan guatr tipini homojen olarak büyümüş diffüz guatr oluşturur. zaman zaman, bu durumlarda muayenede ele kitleler gelir. ele gelen kitle tekse bu tiroit tipine nodüler guatr, birden çok ise çok nodül manasına gelen multinodüler guatr denir.

nodüler guatr nasıl oluşur ?

kompensatuvar guatr, daha önce de anlatıldığı gibi, yetersiz üretilen tiroit hormonlarının normal kademede tutulması için hipofizde salgılanan tsh hormonunun tiroidi uyarması neticesi ortaya çıkar. tiroit hormonlarına olan gereksinim yaşam boyunca (örneğin buluğ çağında ve hamilelikte olduğu gibi) değişir. bu ise, tiroit glandının vakit içinde tsh uyarısına bağlı olarak büyüyüp küçülmesine sebep olur. zaman zaman bu uyarılar bazı hücreler tarafından daha fazla algılanır ve bunun neticesi olarak diğer hücrelere kıyasla daha fazla artar. çoğalan bu hücreler nodül dediğimiz tiroit içerisindeki kitleleri oluşturur. bu taktirde elle muayenede tiroidin üstü düzensiz ve boğumlu olarak hissedilir.

multinodüler guatr birtakım proseslerin ortaya çıkardığı bir dejenerasyondur. dejenerasyon, eskime neticesi ortaya çıkan bir durum olarak düşünülebilir. sürekli olarak büyüyen nodüllerde çok defa hücreleri besleyen kan damarları aynı hızda çoğalmaz. bu durum beslenme yetersizliği neticesi hücrelerin ölümüne sebep olur. zaman zaman, kılcal damarların yırtılması neticesi kanama ve bunun sonucunda kistler ortaya çıkar. yıllar sonra bu bölgelerde kitleler, nedbe dokuları, kalsiyum birikintileri ve kistler bir arada görülür. multinodüler guatr oluşumu uzun vakit aldığından daha çok yaşlılarda, daha az orta yaşlılarda görülür. çocuklarda ise derhal hemen hiç görülmez.

tek tiroit nodülünün önemi nedir ? dominant tiroit nodülü nedir, önemi nedir ?

tek nodülde akla ilk gelen tiroit kanseridir. bilhassa ufak bir nodülün giderek büyümesi, sert ve çevre dokusuna yapışık olması kanser kuşkusunu daha da artırır. multinodüler guatrda zaman zaman bir nodül diğerlerine kıyasla daha sert ve daha büyüktür. bu nodüle dominant tiroit nodülü denir ve kanser olma riskini taşır. ancak unutmamak gerekmektedir ki bu tarz tiroit nodüllerine çok rastlanır. bunların ancak %4-20'si tiroit kanser riski taşır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder