?

Transplantasyon (bobrek nakli)

Transplantasyon (böbrek nakli)

Böbrek transplantasyonu canlı veya kadavra donörlerden yapılır. aralarında kan bağı olan akrabalardan alınan böbrekler genellikle hastanın vücudu ile daha iyi uyum gösterir. bu tür canlı vericilerden yapılan ameliyatlarda, hasta ve böbrek donörü önceden detaylı olarak hazırlanır ve en ideal koşullar oluştuğunda transplantasyon gerçekleştirilir. onun için, canlı vericilerden yapılan transplantasyonun başarı şansı daha fazla, ameliyat riski daha azdır. bununla beraber, kadavra böbreği bekleyen hastaların transplantasyon ünitesine başvurmaları sırasında bütün incelemelerinin detaylı şekilde yapılması ve yeni ilaçların uygulama alanına girmesiyle kadavra donörlerden yapılan transplantasyonların da başarı şansı canlı donörlerden yapılanlara yaklaşmıştır.

ameliyat sırasında nakledilen böbrek, kasığın derhal üstüne, sağ veya sol tarafa yerleştirilir. bu böbreğin atardamarı karın alt kısmında bulunmakta olan büyük bir atardamara, toplardamarı da yine karnın bu kısmında bulunmakta olan büyük bir toplar damara dikilir. idrar borusu ise mesaneye ağızlaştırılır.

uygun koşullarda bütün bu ameliyat 2-4 saat kadar sürer. her ameliyatın kendine göre riski olduğu gibi böbrek nakli ameliyatının da riski vardır. fakat gelişen yeni teknikler sayesinde ameliyat sırasında ölüm oranı %1'in altına inmiştir.

ameliyat sonrasında, genellikle canlı vericilerden alınan böbrekler derhal çalışmaya başlar ve bir daha diyalize girme ihtiyacı kalmaz.

kadavra vericilerden yapılan transplantasyonlardan sonra ise, yeni böbreğin çalışmaya başlaması zaman zaman 2-3 hafta kadar gecikebilir. bu müddet içerisinde destekleyici diyaliz tedavileri uygulanır, böbrek yeterli olarak çalışmaya başladığında ise diyaliz tedavisine son verilir.

ameliyattan sonra hastanede kalma müddeti her şeyin normal geliştiği ve sürdüğü şartlarda, ortalama 2-4 hafta kadardır.

rh kan grubu tipi

organ nakli sırasında önem taşımaz.

a ve b gruplu bireyler kendi gruplarından kan taşıyan bireylere organ verebilirler veya onlardan organ alabilirler.

* 0 kan grubu 0 kan grubundan organ alabilir

0-a-b-ab kan grubuna organ bağışlayabilir

* a kan grubu a-0 kan gru. dan organ alabilir

a -ab kan grubuna organ bağışlayabilir

* b kan grubu b-0 kan gru. dan organ alabilir

b -ab kan grubuna organ bağışlayabilir

* ab kan grubu 0-a-b-ab g. dan organ alabilir

ab kan grubuna organ bağışlayabilir

transplantasyonlarda kan grubu dışında, bundan başka organları oluşturan hücre ve dokular arasında da iyi bir uyum olması şarttır. doku uygunluğu testleri; bireyin vücudundaki doku ve organların yapı olarak bir diğer bireyin doku ve organlarına benzer olup olmadığını araştırır. iki bireyin dokuları birbirine ne kadar benziyorsa nakledilen organın, hastanın vücudu tarafından reddedilmesi ihtimali da o kadar azdır. tek yumurta (birbirinin tıpatıp aynı olan) ikizlerin arasında yapılan organ nakillerinde red söz konusu değildir. genellikle anne ve babaların dokuları, çocukları ile kısmi bir uyum gösterir. kardeşler arasında ise; tam uyum, veya orta derecede uyum gözlenebilir, zaman zaman de tam bir doku uyumsuzluğu ile karşılaşılabilir.

organ bağışından önce donörlerde yapılan incelemeler

1. fizik muayene: sadece böbrekleriniz değil, bütün organ ve sistemleriniz detaylı bir muayene ile gözden geçirilecektir. bu muayene sırasında gelişi hoş bir hastalık saptandığında olasıysa tedavi edilecek, ancak daha sonra organ bağışlamanız gündeme gelecektir.

2. idrar incelemesi ve böbrek fonksiyon testleri: böbrekleriniz mutlaka sağlıklı olduğundan emin olmak için, başvurunuzun ilk günlerinde arka arkaya pek çok kez idrar incelemeleri ve böbrek işlevi testleri yapılacaktır. böbreklerinizin görevinde gelişi hoş bir aksama varsa, sağlığınızı tehlikeye atmamak için, organ bağışında bulunmamanız önerilecektir.

3. kan incelemeleri: yapılacak çeşitli kan tahlillerinin normal bulunması; sağlıklı olduğunuz, organ bağışında bulunabileceğiniz ve dolayısıyla ileride daha az sorunla karşılaşabileceğiniz belirtmesi açısından mühimdir.

4. bakteriyolojik incelemeler: bulaşıcı bir hasta-lığınız varsa, bu hastalığa neden olan mikroplar, böbrek nakli sırasında alıcıya da geçerek ameliyat sonrasında sorunlara yol açabilir. dolayısıyla idrar ve boğaz kültürleri yanısıra, farklı kan tahlilleri de yapılarak bulaşıcı bir hastalığınızın olmadığından emin olunmalıdır. bu tür bir hastalık saptandığında, tedaviye başlanacak ve sağlığınızı tekrar kazandığınızda organ bağışınız kabul edilecektir.

5. radyolojik incelemeler:

göğüs filmleri: akciğerinizde gelişi hoş bir hastalığın varlığını ortaya koymak için çekilir.

böbrek filmleri: damardan özel bir ilaç verilerek çekilen bu filmler, böbreklerinizin yapısını, normalin dışında bir durumun olup olmadığını gösterir ve hangi böbreğin alınacağı konusunda hekiminizi bilgilendirir.

anjiografi: kasıktan sokulan ince bir boru yardımı ile, böbrek damarlarını görebilmek için çekilen bir filmdir. bu filmde alınacak böbrek ve ameliyatın yönlendirilmesi konusunda doktora yardımcı olur.

6. diğer incelemeler: sağlığınızı genel anlamda gözden geçirmek ve ameliyat anında gelişi hoş bir sorunla karşılaşmamanızı sağlamak için, bu sıraladığımız incelemeler yanısıra sarılık ya da başka bulaşıcı hastalıklara yol açabilen virüslerin varlığı ile ilgili doktorunuza bilgi verecektir.

3. bakteriyolojik incelemeler: ameliyattan sonra ve reddi önlemeye yönelik tedavilerin vücut direncinizi azaltabileceği daha önce belirtilmişti. yapılan bakteriyolojik incelemeler, mümkün bir infeksiyon kaynağını bulmaya yöneliktir. alınan kültürlerde mikrop üremesi durumunda lazım tedaviler yapılır ve ancak vücudunuz infeksiyondan arındırıldıktan sonra transplantasyon yapılmasına izin verilir.

4. radyolojik incelemeler:

göğüs filmi: kalbinizin görünümü, akciğerlerinizde gelişi hoş bir hastalık bulunup bulunmadığını kontrol etmek açısından lazımdır.

mide filmi: midede gelişi hoş bir rahatsızlığın varlığını saptamak ve gerektiğinde transplantasyon öncesinde tedavi edebilmek için mühimdir.

çünkü ameliyat sonrasında uygulanan ilaçlardan bazıları mideye zarar verebilir ve var olan bir ülserin kanamasına sebep olabilir.

mesane filmi: bazı hastalarda idrar yaparken, mesaneden idrar borularına ve böbreğe doğru bir taşma ortaya çıkabilir. bu durum idrar yolu iltihabına yol açabilir. onun için hastalara idrar sondası takılarak çekilen filmler ameliyat öncesi değerlendirmede önem taşır ve zaman zaman hastanın kendi böbreklerinin çıkarılmasını gündeme getirebilir.

anlatılanlar dışında, genel sağlık durumunu kontrol etmek için ekg, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi gibi başka testler de gerekebilir. bu tür incelemeler söz konusu olduğunda hekiminiz size daha detaylı bilgi verecektir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder